I GSK 1147/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-15
NSArolnictwoWysokansa
płatności bezpośredniewsparcie rolneśrodki unijneARiMRpowierzchnia zgłoszonapowierzchnia zatwierdzonarozporządzenie UEkontrola rolnarolnictwo

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że przyznanie płatności bezpośrednich powinno uwzględniać dopuszczalną różnicę 0,1 ha między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym, nawet w przypadku wielu systemów wsparcia.

Organ złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich. Organ zarzucił WSA błędną wykładnię przepisów UE dotyczących dopuszczalnej różnicy między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym (0,1 ha). Skarżący twierdził, że ta różnica powinna być mnożona przez liczbę systemów wsparcia. NSA oddalił skargę, uznając stanowisko organu za błędne i potwierdzając, że dopuszczalna różnica 0,1 ha ma zastosowanie niezależnie od liczby systemów wsparcia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję organu w sprawie płatności bezpośrednich. Organ zarzucił WSA naruszenie prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Głównym punktem sporu była interpretacja dopuszczalnej różnicy między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym do płatności. Organ twierdził, że jeśli beneficjent ubiega się o płatności w ramach więcej niż jednego systemu wsparcia, to różnica 0,1 ha powinna być mnożona przez liczbę tych systemów, co uniemożliwiałoby zastosowanie korzystniejszego dla rolnika przepisu. WSA uznał, że różnica 0,1 ha jest dopuszczalna, nawet jeśli dotyczy wielu systemów wsparcia, a organ nie wykazał w sposób logiczny podstawy prawnej dla swojego stanowiska. NSA podzielił stanowisko WSA, uznając skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że przepis art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 nie przewiduje mnożenia dopuszczalnej różnicy przez liczbę systemów płatności. W realiach sprawy różnica 0,1 ha stanowiła jedynie 0,57% powierzchni zgłoszonej, co uzasadniało zastosowanie wspomnianego przepisu. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym prawidłowość wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczalna różnica 0,1 ha ma zastosowanie niezależnie od liczby systemów wsparcia, o które ubiega się beneficjent.

Uzasadnienie

Przepis art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 nie przewiduje mnożenia dopuszczalnej różnicy przez liczbę systemów płatności. W realiach sprawy różnica 0,1 ha stanowiła niewielki procent powierzchni zgłoszonej, co uzasadniało zastosowanie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 2 § pkt 23

Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 17 § ust. 1,2

Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 18 § ust. 6

Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o płatnościach art. 3 § ust. 1,2,3

Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 art. 60

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalna różnica 0,1 ha między obszarem zgłoszonym a zatwierdzonym ma zastosowanie niezależnie od liczby systemów wsparcia. Organ nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów skarżącej dotyczących stosowania środków ochrony roślin.

Odrzucone argumenty

Organ twierdził, że różnica 0,1 ha powinna być mnożona przez liczbę systemów wsparcia. Organ twierdził, że WSA naruszył przepisy postępowania, uchylając decyzję z powodu braku wyczerpującego odniesienia do zarzutów dotyczących środków ochrony roślin.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, [...] pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw. Jeżeli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym [...] jest mniejsza lub równa 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy obszarowi zgłoszonemu.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

sędzia

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w kontekście płatności bezpośrednich i dopuszczalnych różnic powierzchniowych, zwłaszcza w przypadku ubiegania się o płatności w ramach wielu systemów wsparcia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE dotyczących płatności bezpośrednich w rolnictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla rolników ubiegających się o płatności bezpośrednie, a mianowicie interpretacji dopuszczalnych błędów w deklarowaniu powierzchni.

Rolniku, czy wiesz, że 0,1 ha różnicy w deklaracji dopłat to nie zawsze strata?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1147/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Jacek Surmacz /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 788/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-04-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1775
art. 3 ust. 1,2,3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 2 pkt 23,   art. 17 ust. 1,2,   art. 18 ust. 6
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. NSA Jacek Surmacz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Łd 788/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 6 października 2023 r. nr 479/2023 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Łd 788/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ") z dnia 6 października 2023 r. nr 479/2023 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2022 rok – uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Treść uzasadnienia tego wyroku dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, a także o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1 i art. 18 ust. 6 akapit pierwszy, akapit drugi i akapit trzeci w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1, art. 19a, art. 23 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z późn. zm. – dalej: "rozporządzenie (UE) nr 640/2014" w zw. z art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz.U.UE.L.2022.183.12 – dalej: "rozporządzenie (UE) nr 2022/1172") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") poprzez ich błędną wykładnię i błędne przyjęcie, że skarżącej winna być przyznana wnioskowana w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2022 rok płatność do powierzchni deklarowanej a nie powierzchni stwierdzonej, a także w konsekwencji tej błędnej wykładni "błędne uznanie za błędne" stanowiska organu, że "skoro jest więcej niż jedna płatność [wnioskowana], to oznacza, że przedeklarowanie nie nastąpiło w wysokości 0,10 ha, ale co do jego wielokrotności, uwzględniając wszystkie systemy wsparcia, w jakich strona ubiega się o płatności objęte powyższymi przepisami, tj. jednolitą płatność obszarową i płatność dodatkową (redystrybucyjną)",
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 6 akapit drugi w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1, art. 19a oraz w zw. z art. 18 ust. 1 i ust. 6 akapit pierwszy i akapit trzeci rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z art. 13 rozporządzenia (UE) nr 2022/1172 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie w sprawie art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014, mimo że całkowity deklarowany obszar obliczony z uwzględnieniem art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 przekraczał 0,10 ha,
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 i ust. 6 akapit pierwszy, akapit drugi i akapit trzeci oraz w zw. z art. 17 ust. 1, art. 19 ust. 1 i art. 19a rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z art. 13 rozporządzenia (UE) nr 2022/1172 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez błędne niezastosowanie w sprawie art. 17 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym: "jeżeli ten sam obszar służy jako podstawa do złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność w ramach więcej niż jednego systemu pomocy obszarowej lub środka wsparcia obszarowego, obszar ten rozpatruje się osobno w odniesieniu do każdego z tych systemów pomocy lub środków wsparcia", i w konsekwencji "błędne uznanie za błędne" stanowiska organu, że "skoro jest więcej niż jedna płatność [wnioskowana], to oznacza, że przedeklarowanie nie nastąpiło w wysokości 0,10 ha, ale co do jego wielokrotności, uwzględniając wszystkie systemy wsparcia, w jakich strona ubiega się o płatności objęte powyższymi przepisami, tj. jednolitą płatność obszarową i płatność dodatkową (redystrybucyjną)",
4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3, art. 76 § 1, § 2 i § 3, art. 77 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz w zw. z art. 3 ust. 1, ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 5, ust. 3, ust. 3a, art. 9, art. 36 ust. 1 i ust. 3, art. 37 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 ze zm., dalej: "ustawa o płatnościach"), ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm., dalej: "ustawa o Planie Strategicznym") poprzez uchylenie decyzji z powołaniem się na naruszenie przepisów postępowania z powodu "braku wyczerpującego odniesienia do zarzutu dotyczącego stosowania środków ochrony roślin tj. niezgodności oznaczonej kodami pokontrolnymi W.10.1. i W.10.1.4", w sytuacji gdy do zarzutów tych odnieśli się szczegółowo kontrolujący, a pisma ich, podobnie jak raporty z kontroli na miejscu stanowią dowód z dokumentu urzędowego i znajdują się w aktach sprawy, ponadto do zarzutów tych odniesiono się także na str. 16-18 uzasadnienia zaskarżonej decyzji a dodatkowo na str. 3-12 uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, a wobec tego po pierwsze nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o płatnościach ani art. 107 § 3 k.p.a. przez organ, a niezależnie od tego nawet gdyby hipotetycznie uznać, że uzasadnienie nie było wystarczające w tym względzie to zważywszy na treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów urzędowych, w tym raportów z kontroli na miejscu oraz pism kontrolujących - Biura Kontroli na miejscu OR, oraz stanowiska Sądu co do odpowiedzialności strony za działania osób, którym powierzyła realizację czynności - doradców i niezasadności zarzutów w tym względzie, z całą pewnością nawet gdyby miało miejsce to naruszenie, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a wobec tego nie mogło stanowić podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a wobec tego uchylenie z powołanej w niniejszym punkcie przyczyny zaskarżonej decyzji miało miejsce z naruszeniem przez WSA wskazanych w niniejszym punkcie przepisów, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż gdyby nie to naruszenie przepisów przez WSA skarga winna być oddalona,
5) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu, który ma istotny wpływ na wynik sprawy poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny z naruszeniem dyrektyw wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a., co utrudnia postawienie zarzutów skargi kasacyjnej i należytą ocenę toku rozumowania WSA i dokonanej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowych oraz zastosowanych przepisów a przede wszystkim uniemożliwia odczytanie wskazówek WSA, co do tego, jaką argumentację miałby podnieść organ w uzasadnieniu decyzji w zakresie wyczerpującego odniesienia do zarzutu dotyczącego stosowania środków ochrony roślin, tj. niezgodności oznaczonej kodami pokontrolnymi W.10.1. i W. 10.1.4, w sytuacji gdy argumentacja i zarzuty strony w tym przedmiocie koncentrują się na braku zawinienia strony i wskazanie jako winnego doradcę zatrudnionego przez stronę, co do którego zarzutu słusznie WSA za organem przyjął, że: "za niezasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące braku odpowiedzialności beneficjenta za błędy doradcy. Skutki błędów popełnionych przez doradcę w zakresie dokumentacji dotyczącej danej płatności obciążają beneficjenta, skorzystanie z pomocy profesjonalisty przy "pełnieniu" wniosku i innej dokumentacji wskazuje na dobre intencje w zakresie poprawności ubiegania się płatności, to nie zwalnia wnioskodawcy do odpowiedzialności za błędy popełnione przez profesjonalny podmiot przy jego sporządzaniu", a ponadto niewyjaśnienie, na jakiej podstawie WSA pominął art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 przy wykładni przepisu art. 18 ust. 1 i ust. 6 akapit drugi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w sprawie nie zaistniała.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną; regulacja ta jako mająca charakter szczególny wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, NSA mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku WSA.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu opisanego w pkt 5 petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA stwierdza, że jest on bezzasadny. Należy wyjaśnić, że przepis ten ma charakter formalny i określa jakie niezbędne elementy powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. NSA wyjaśnia, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt III OSK 1727/24). Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się WSA podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera również stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom organu, skarżąca kwestionując w odwołaniu niezgodności oznaczone kodami pokontrolnymi W.10.1 i W.10.4 nie skoncentrowała się tylko i wyłącznie na braku winy po jej stronie i wskazaniu jako winnego doradcy, lecz podniosła, że w jej gospodarstwie są właściwie stosowane środki ochrony roślin, co potwierdziła również kontrola Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w [...], jak również, że w wykazie działań agrotechnicznych wpisane są nazwy i dawki zgodnie z podanymi etykietami. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się wyczerpująco do stanowiska skarżącej, na co słusznie zwrócił uwagę WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Ponadto NSA stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera również obszerne wyjaśnienie, z jakich powodów w rozpoznawanej sprawie zastosowanie winien znaleźć przepis art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Argumentacja WSA w tym zakresie stanowi jednoczesne wyjaśnienie, dlaczego przy ustalaniu całkowitego obszaru zatwierdzonego nie znajdowała zastosowania zasada ogólna, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Warto zauważyć, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie powiązał przyjętego sposobu ustalenia różnicy pomiędzy całkowitym obszarem zgłoszonym a całkowitym obszarem zadeklarowanym z brzmieniem art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, lecz uczynił to dopiero w skardze kasacyjnej. Słusznie więc WSA stwierdził, że przyznając płatność do obszaru zatwierdzonego organy nie wyjaśniły w sposób logiczny przyjętego toku rozumowania w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy, zwłaszcza że skarżąca podniosła w odwołaniu, że płatność powinna zostać przyznana do zadeklarowanej powierzchni w oparciu o art. 18 ust. 6 akapit drugi i trzeci rozporządzenia (UE) nr 640/2014 .
Z powyższych przyczyn niezasadny jest również zarzut opisany w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej. Nie odniesienie się przez organ do zarzutów skarżącej dotyczących niezgodności oznaczonych kodami pokontrolnymi W.10.1 i W.10.4 stanowi naruszenie art. 3 ust. 1, 2, 3 ustawy o płatnościach oraz art. 107 § 3 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że naruszenie to nie było wyłączną podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA, tak jak to stwierdził organ formułując zarzut skargi kasacyjnej. WSA uznał bowiem, że organ rozpatrując sprawę naruszył przepisy prawa procesowego, jak i materialnego w stopniu obligującym do wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego. Nie jest więc zatem tak, że gdyby organ nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 1, 2, 3 ustawy o płatnościach oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na nie odniesieniu się w sposób wyczerpujący do stanowiska skarżącej oznaczonych kodami pokontrolnymi W.10.1 i W.10.4, WSA oddaliłby skargę, tak jak to twierdzi organ. Zasadniczym uchybieniem dostrzeżonym przez WSA była odmowa zastosowania art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w stanie faktycznym, w którym przepis ten powinien zostać zastosowany, a w konsekwencji nieuzasadnione zastosowanie art. 18 ust. 6 akapit pierwszy i art. 19a ust. 1 ww. rozporządzenia sprowadzające się do bezpodstawnego nałożenia na skarżącą sankcji prowadzących do pomniejszenia jej płatności za 2022 r. z powodu zawyżonej deklaracji.
Z uwagi na istotę podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz ich wzajemne powiązanie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy je rozpoznać łącznie. Zarzuty te zasadniczo koncentrują się na błędnej wykładni przez WSA przepisu art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 i w konsekwencji jego niewłaściwym zastosowaniu.
Zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw.
Nie naruszając przepisów art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, jeżeli różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy bezpośredniej ustanowionych w tytułach III, IV oraz V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 lub całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach środka wsparcia obszarowego jest mniejsza lub równa 0,1 ha, obszar zatwierdzony uznaje się za równy obszarowi zgłoszonemu. Na potrzeby obliczeń uwzględnia się jedynie zawyżenia powierzchni obszarów na poziomie grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1.
Akapitu drugiego nie stosuje się, w przypadku gdy różnica przekracza 20 % całkowitej powierzchni obszaru zgłoszonego do objęcia płatnością.
Z powyższych regulacji wynika, że jeżeli nawet powierzchnia zgłoszona nie odpowiada rzeczywistej, tzn. została zawyżona, to mimo to do obliczenia płatności przyjmuje się treść wniosku (czyli powierzchnię zgłoszoną), pod dwoma wszakże warunkami: różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a zatwierdzoną (ustaloną przez organ w drodze kontroli administracyjnej) nie może przekraczać 0,1 ha, a nadto różnica nie może wynosić więcej niż 20% powierzchni zgłoszonej do płatności.
Zdaniem organu, w sytuacji gdy zadeklarowany przez skarżącą obszar służył jako podstawa do przyznania płatności w ramach więcej niż jednego systemu płatności bezpośrednich, to różnicę pomiędzy obszarem zadeklarowanym a obszarem stwierdzonym, która wynosiła w rozpoznawanej sprawie 0,10 ha, należy odnieść do każdego systemu płatności. W takiej sytuacji przedeklarowanie nastąpiło nie w wysokości 0,10 ha, jak przyjął WSA, lecz w wysokości wielokrotności powierzchni 0,10 ha za każdy system płatności, co w konsekwencji uniemożliwiało zastosowanie art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Zdaniem organu przemawia za tym brzmienie art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, zgodnie z którym, jeżeli ten sam obszar służy jako podstawa do złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność w ramach więcej niż jednego systemu pomocy obszarowej lub środka wsparcia obszarowego, obszar ten rozpatruje się osobno w odniesieniu do każdego z tych systemów pomocy lub środków wsparcia.
W ocenie NSA, stanowisko organu jest błędne. Z przepisu art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 nie wynika, że przedeklarowanie powierzchni należy odnosić do poszczególnych systemów płatności, czy też że suma przedeklarowań obszaru ocenianego osobno dla każdego z systemów płatności nie może przekroczyć 0,10 ha. Stanowisko organu nie znajduje więc żadnego oparcia w treści tego przepisu. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 23 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, obszar zatwierdzony oznacza w przypadku systemów pomocy obszarowej - obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent. NSA zwraca również uwagę na konstrukcję Sekcji 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 zatytułowanej: "Systemy pomocy obszarowej, z wyjątkiem płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, lub środki wsparcia obszarowego". Przepis art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z woli unijnego ustawodawcy stanowi więc zasadę ogólną, natomiast przepis art. 18 rozporządzenia określa szczegółowo podstawę obliczania odnośnie do płatności obszarowych.
W realiach rozpoznawanej sprawy różnica między całkowitym obszarem zatwierdzonym a całkowitym obszarem zgłoszonym do objęcia płatnością w ramach systemów pomocy bezpośredniej wynosiła więc 0,10 ha, co stanowiło 0,57 % różnicy pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a stwierdzoną przez organ. WSA prawidłowo wskazał zatem, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego okazały się więc bezzasadne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI