I GSK 1146/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę na decyzję o odmowie umorzenia należności za przechowywanie broni w depozycie, uznając, że skarżący nie wykazał ważnego interesu ani interesu publicznego do umorzenia.
Sprawa dotyczyła odmowy umorzenia należności za przechowywanie broni w depozycie Policji przez D. K., który powoływał się na trudną sytuację materialną. Sąd I instancji uchylił decyzję organów, uznając, że nie zbadały one rzetelnie sytuacji skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i uznał, że skarżący nie przedstawił kompletnych dowodów swojej sytuacji materialnej, a także nie wykazał ważnego interesu ani interesu publicznego do umorzenia należności, zwłaszcza biorąc pod uwagę długotrwałe ignorowanie obowiązku ponoszenia opłat.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie umorzenia należności za przechowywanie broni w depozycie. Skarżący D. K. wnioskował o umorzenie ponad 9 tys. zł opłat, powołując się na niską emeryturę, egzekucję komorniczą i zły stan zdrowia. Organy Policji odmówiły umorzenia, uznając, że trudna sytuacja materialna sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką, a interes publiczny przemawia za egzekwowaniem należności. Sąd I instancji uznał, że organy nie oceniły rzetelnie sytuacji materialnej skarżącego, wskazując na niewystarczające środki pozostające do dyspozycji po opłaceniu wydatków, które nie uwzględniały kosztów wyżywienia. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia swojej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a D. K. nie przedstawił kompletnych dowodów dotyczących swoich wydatków, w tym kosztów wyżywienia. NSA uznał, że deklarowana kwota 165 zł na wyżywienie i papierosy nie jest wiarygodna. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na długotrwałe ignorowanie przez skarżącego obowiązku ponoszenia opłat za depozyt broni od 2004 r., mimo wielokrotnych informacji i propozycji rozwiązania problemu (sprzedaż, złomowanie). NSA stwierdził, że brak reakcji na wezwania świadczy o świadomości obowiązku i celowym doprowadzaniu do narastania zaległości. W konsekwencji, NSA uznał, że nie zachodzą przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" ani "interesu publicznego" do umorzenia należności, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę D. K. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na sytuację materialną skarżącego i brak jego przyczynienia się do uchybienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd I instancji uznał, że organy nie oceniły rzetelnie sytuacji materialnej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że skarżący nie przedstawił kompletnych dowodów swojej sytuacji i nie wykazał przesłanek do umorzenia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że ciężar udowodnienia sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a D. K. nie przedstawił kompletnych dowodów wydatków, co czyniło jego wniosek niewiarygodnym. Dodatkowo, długotrwałe ignorowanie obowiązku ponoszenia opłat od 2004 r. wykluczało istnienie "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego".
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.f.p. art. 64 § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa o finansach publicznych
Organ może umorzyć w całości należność budżetową na wniosek zobowiązanego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym.
Pomocnicze
u.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa o finansach publicznych
Definiuje środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe.
u.b.a. art. 23 § ust. 3
Ustawa o broni i amunicji
Reguluje zasady deponowania broni i amunicji.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie art. 11 § § 11
Określa stawki odpłatności za przechowywanie broni w depozycie Policji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądamiami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący kasacyjnie organ (Komendant Główny Policji) skutecznie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez wadliwe przyjęcie, że nie została ustalona podstawowa dla postępowania kwestia – sytuacja majątkowa skarżącego. Skuteczny był zarzut naruszenia przepisów postępowania w związku z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. poprzez wadliwe przyjęcie, że organy Policji nie oceniły rzetelnie sytuacji materialnej skarżącego i nie zbadały przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. NSA uznał, że skarżący nie przedstawił kompletnych dowodów swojej sytuacji materialnej, a jego deklaracje dotyczące wydatków były niewiarygodne. NSA podkreślił, że skarżący przez wiele lat ignorował obowiązek ponoszenia opłat za depozyt broni, co wykluczało istnienie przesłanek do umorzenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącego dotyczący "sfałszowania" upoważnienia Komendanta Głównego Policji został uznany przez Sąd I instancji za bezzasadny.
Godne uwagi sformułowania
ciężar przedstawienia w toku postępowania w sposób kompletny, wyczerpujący i wiarygodny swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest wiarygodne, że 175 złotych wystarczało wnioskodawcy na pokrycie tych wydatków (żywność i papierosy) w skali miesiąca brak jakiejkolwiek reakcji skarżącego na powyższe informacje oraz wezwania skłania do wniosku, że D. K. miał świadomość naliczania opłat za depozyt a nie uiszczając ich przez wiele lat doprowadzał tym samym do narastania zaległości z tego tytułu prawo do posiadania broni nie jest objęte konstytucyjnym katalogiem praw i swobód obywatelskich
Skład orzekający
Małgorzata Grzelak
przewodniczący sprawozdawca
Michał Kowalski
sędzia
Henryk Wach
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o umorzenie należności budżetowych, ciężar dowodu sytuacji materialnej wnioskodawcy, ocena \"ważnego interesu zobowiązanego\" i \"interesu publicznego\", konsekwencje ignorowania obowiązków prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat za depozyt broni, ale zasady oceny sytuacji materialnej i ciężaru dowodu są uniwersalne dla postępowań o umorzenie należności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie swojej sytuacji materialnej przy ubieganiu się o ulgi, a także konsekwencje wieloletniego ignorowania obowiązków prawnych. Pokazuje też, jak NSA może skorygować błędne oceny sądów niższej instancji.
“Nawet trudna sytuacja materialna nie gwarantuje umorzenia długu. NSA wyjaśnia, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 9408,96 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1146/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Henryk Wach Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Kowalski Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Sygn. powiązane V SA/Wa 1159/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-22 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1159/22 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu przechowywania broni w depozycie 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1159/22 po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu przechowywania broni w depozycie, w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z [...] maja 2021 r. nr [...]; w punkcie 2. zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego 200 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z [...] stycznia 2021 r. skarżący wystąpił o umorzenie w całości zobowiązania w wysokości 9 408,96 zł wraz z odsetkami z tytułu opłat za przechowywanie broni w depozycie Komendy Wojewódzkiej Policji w Białymstoku. Wnioskodawca powołał się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Wskazał, że pobiera emeryturę w kwocie 1 253,69 zł brutto ale w stosunku do niego prowadzona jest egzekucja komornicza i co miesiąc potrącana jest mu kwota 536 zł brutto. Po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne do wypłaty przysługuje mu kwota 536,61 zł. Do wniosku dołączył m.in. decyzję Prezesa KRUS o przyznaniu świadczenia emerytalnego, zaświadczenie komornika o prowadzonej na rzecz Funduszu Alimentacyjnego egzekucji, rachunki za energię elektryczną, faktury za leki oraz zaświadczenie lekarskie, potwierdzające, iż jest leczony z tytułu chorób przewlekłych. Organ ustalił dodatkowo, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej ani z innej formy pomocy. Nie posiada żadnych nieruchomości oraz samochodu. Posiada zadłużenie alimentacyjne w wysokości 8 332,92 zł, jednakże zostanie ono, zdaniem organu I instancji, w całości spłacone w przyszłym roku. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku, decyzją z dnia [...] maja 2021 r., odmówił umorzenia przedmiotowej należności. W uzasadnieniu wskazał m.in., że trudna sytuacja materialna dłużnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, nie można jej utożsamiać z ważnym interesem dłużnika. Strona wniosła odwołanie. Komendant Główny Policji decyzją z [...] marca 2022 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że opłata za przechowywanie broni w depozycie Policji stanowi niepodatkową należność budżetową, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, z późn.zm.), dalej: "u.f.p." zgodnie z którym środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., właściwy organ może na wniosek zobowiązanego należność budżetową o charakterze publicznoprawnym: 1) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym (litera a); 2) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego (litera b). Organ podkreślił, że ze gromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka w oficynie córki, otrzymując tym samym pomoc mieszkaniową. Jego comiesięczny dochód to 536,61 zł – z tytułu emerytury. Zestawiając jego miesięczne wydatki wynoszą one około 371 zł. Tym samym po opłaceniu wszystkich należności pozostaje skarżącemu do zadysponowania kwota około 165 zł miesięcznie. Organ odwoławczy potwierdził ustalenia organu I instancji, co do wysokości zadłużenia skarżącego na rzecz Funduszu Alimentacyjnego – 8 332,92 zł, jednakże z uwagi na systematyczne ich spłacanie, organ odwoławczy podniósł, iż dochodzone roszczenie w niedługim okresie zostanie całkowicie spłacone, a sytuacja materialna skarżącego ulegnie polepszeniu. Tym samym, w realiach przedmiotowej sprawy, w ocenie Komendanta Głównego Policji, za udzieleniem wnioskowanej ulgi nie przemawia interes publiczny bowiem uzyskanie ulgi w spłacie zobowiązania jest odstępstwem od zasady równości, a jej udzielenie powoduje, że zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku spełnienia świadczenia wynikającego z ustawy. W interesie publicznym jest, aby należne prawem świadczenia były realizowane. Reasumując, organ odwoławczy ustalił, iż w przedmiotowej sprawie brak przesłanek do zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności. W uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji, na wstępie odniósł się do najdalej idącego zarzutu skarżącego odnośnie "sfałszowania" upoważnienia Komendanta Głównego Policji wydanego na podstawie art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), dalej "k.p.a." dla m.in. nadinsp. D. A. – I Zastępcy Komendanta Głównego Policji do załatwiania spraw administracyjnych w imieniu Komendanta Głównego Policji, w tym wydawania decyzji administracyjnych. Skarżący w zasadzie legalność tego upoważnienia kwestionuje tylko dlatego, że w przekazanym mu odpisie brak jest daty dziennej. Należy więc podkreślić, iż po pierwsze - przekazany przez organ skarżącemu odpis taką datę zawiera (choć niewyraźną i widoczną pod kątem około 45 stopni). Po drugie – nawet bez takiej daty upoważnienie to jest ważne, gdyż miesiąc i rok jego podpisania (marzec 2019 r.) są wystarczające do wydania decyzji administracyjnej trzy lata później (1 marca 2022 r.), a skarżący mógłby jej legalność kwestionować jedynie wtedy gdyby zapadła ona pomiędzy 1 a 31 marca 2019 r. kiedy to rzeczywiście brak daty dziennej uniemożliwiałby stwierdzenie, czy osoba ją podpisująca posiadała ku temu stosowne upoważnienie. Po trzecie – w aktach sprawy przekazanych przez organ znajduje się inny odpis takiego upoważnienia, który taką datę zawiera i jest to 1 marca 2019 r. Zestawiając powyższe, Sąd uznał zarzut skarżącego za bezzasadny i nie mający żadnego oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skarżącego, WSA, tytułem przypomnienia wskazał, iż opłata za przechowywanie broni w depozycie, której dotyczy wniosek skarżącego, pobierana jest na podstawie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2516) i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. Nr 152, poz. 1609) oraz stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p. Do umorzenia tej należności zastosowanie ma art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p., zgodnie z którym organ może umorzyć w całości taką należność na wniosek zobowiązanego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności organ administracji działa w ramach uznania administracyjnego. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno zatem należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie faktycznej aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, a także nie zbadał, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniony ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Oba organy ustaliły, że skarżący pobiera emeryturę w kwocie 1 253,69 zł brutto, ale w stosunku do niego prowadzona jest egzekucja komornicza i co miesiąc potrącana jest mu kwota 536 zł brutto, a dodatkowo po potrąceniu zaliczki na podatek i składki na ubezpieczenie zdrowotne do wypłaty przysługuje mu kwota 536,61 zł. Jednocześnie organy podniosły, że jego miesięczne wydatki wynoszą około 371 zł. Tym samym po opłaceniu wszystkich należności pozostaje skarżącemu do zadysponowania kwota około 165 zł miesięcznie. Przypomnieć więc należy, iż według danych GUS minimum socjalne jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego w I kwartale 2021 r. (poprzedzającym wydanie decyzji przez organ I instancji) wynosiło 1 282,74 zł a w IV kwartale 2021 r. (poprzedzającym wydanie decyzji przez organ odwoławczy) wynosiło 1 340,55 zł, a faktyczne dochody skarżącego to prawie dwukrotnie mniej - 536,61 zł. Ponadto, ustalenia organu, iż skarżącemu pozostaje kwota 165 zł – która co bardzo istotne – nie uwzględniają nawet kosztów wyżywienia (z akt sprawy wynika jedynie, że córka skarżącego zapewnia mu darmowe mieszkanie a brak jest informacji o tym, że dodatkowo otrzymuje od niej bezpłatne wyżywienie) powoduje, że Sąd takiej decyzji nie może zaakceptować. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy obu instancji nie poddały analizie rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Wskazana przez organ odwoławczy kwota miesięcznych wydatków skarżącego w wysokości jedynie 371 zł nie została ustalona prawidłowo, gdyż nie uwzględnia ona kosztów chociażby wyżywienia. Takie działanie organów prowadzi do wniosku, że nie została ustalona podstawowa dla postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania z tytułu opłat za przechowywanie broni w depozycie kwestia, tj. sytuacja majątkowa skarżącego. W ocenie Sądu I instancji, zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ - mając na uwadze wskazania Sądu - winien poddać wnikliwej analizie aktualną sytuację życiową i materialną skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem dochodów i niezbędnych wydatków, biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji oraz uwzględniając obciążenia wynikające z innych tytułów, a następnie rozważyć, czy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie przedmiotowej należności. Analiza ta winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu przepisami prawnymi. W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako: p.p.s.a.) zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że nie została ustalona podstawowa dla postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania z tytułu opłat za przechowywanie broni w depozycie kwestia, tj. sytuacja majątkowa skarżącego, podczas gdy organy Policji dołożyły należytych starań w celu uzyskania informacji dotyczących sytuacji materialnej i życiowej skarżącego i poczyniły w tym przedmiocie ustalenia w takim zakresie w jakim było to możliwe, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w związku z art. 64 ust. l pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz,1634 ze zm.), w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że organy Policji nie oceniły rzetelnie i wnikliwie faktycznej aktualnej sytuacji materialnej skarżącego, a także nie zbadały czy w przedmiotowej sprawie zachodzi uzasadniony ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, podczas gdy organy Policji dokonały szczegółowej analizy złożonych przez Skarżącego dokumentów i przedstawionych w nich okoliczności oraz dokonały ich wnikliwej oceny w kontekście ustawowych przesłanek umorzenia należności w całości. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie i obciążenie kosztami stronę przeciwną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna Komendanta Głównego Policji zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, Komendant Główny Policji, decyzją z [...] marca 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie umorzenia D. K. w całości należności z tytułu opłaty za przechowywanie broni w depozycie. Sąd I instancji uwzględniając skargę D. K. na powyższą decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uznał, że organ nie ustalił prawidłowo przesłanki sytuacji majątkowej skarżącego. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu, iż przy ocenie zasadności umorzenia należności należy wziąć pod uwagę zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie społeczeństwa, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. WSA podkreślił, że nie zwalnia to jednak organu z rzetelnej i wnikliwej oceny faktycznych aktualnych możliwości płatniczych strony. Nadto, stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności nie oznacza dowolności. W ocenie Sądu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu I instancji ustalenia organu, iż skarżącemu pozostaje kwota 165 zł – która co bardzo istotne – nie uwzględnia nawet kosztów wyżywienia (z akt sprawy wynika jedynie, że córka skarżącego zapewnia mu darmowe mieszkanie a brak jest informacji o tym, że dodatkowo otrzymuje od niej bezpłatne wyżywienie) powoduje – jak dalej stwierdził Sąd - że WSA takiej decyzji nie może zaakceptować. Jednocześnie WSA w trybie art. 153 p.p.s.a. stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien poddać wnikliwej analizie aktualną sytuację życiową i materialną skarżącego, ze szczególnym uwzględnieniem dochodów i niezbędnych wydatków, biorąc pod uwagę konieczność utrzymania gospodarstwa domowego na poziomie niezagrażającym egzystencji oraz uwzględniając obciążenia wynikające z innych tytułów, a następnie rozważyć, czy w stosunku do skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie przedmiotowej należności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty kasacyjne postawione wobec zaskarżonego wyroku są trafne. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 305 ze zm., dalej u.f.p.) należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Sąd I instancji oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, że to wnioskujący o umorzenie należności jest zobowiązany do przedstawienia w toku postępowania w sposób kompletny, wyczerpujący i wiarygodny swojej sytuacji życiowej i materialnej, a organ w oparciu o przedstawione przez nią informacje zobowiązany jest dokonać oceny czy w sprawie zachodzi przesłanka interesu zobowiązanego lub interesu publicznego określona w przywołanym przepisie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pomimo, iż skarżący był szczegółowo informowany, że to na nim spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i poparcia ich stosownymi dowodami (v. pisma organu z: 21 stycznia 2021 r.; 16 marca 2021 r.; 15 września 2021 r.) D. K. nie przekazał organowi rachunków / faktur za ponoszone, jak twierdzi samodzielnie, opłaty za prąd, gaz, leki. Wnioskodawca podał, że kwota 165 złotych, która pozostaje po potrąceniach z tytułu zadłużenia wnioskodawcy na rzecz Funduszu Alimentacyjnego oraz ww. opłat zostaje przez stronę przeznaczana na wyżywienie i papierosy. Jak deklaruje wnioskodawca, oprócz użyczenia mu przez córkę bezpłatnie lokalu do zamieszkania nie otrzymuje żadnej innej pomocy. Wskazał, że jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 1253,69 zł. Z oficjalnych informacji GUS jak i z doświadczenia życiowego wiadomo jakie są średnie ceny produktów żywnościowych i tytoniu (również na dzień 1 marca 2022 r. data wydania zaskarżonej decyzji) a więc nie jest wiarygodne, że 175 złotych wystarczało wnioskodawcy na pokrycie tych wydatków (żywność i papierosy) w skali miesiąca. Podkreślenia wymaga przy tym, iż skarżący nie wykazał, że posiada inne zadłużenia a w szczególności, że np. zaciągał pożyczki na pokrycie podstawowych, niezbędnych dla siebie potrzeb. Organ ustalił, że strona nie korzysta również z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej. W tym stanie rzeczy, nie sposób zarzucić organowi dowolności w ocenie zgromadzonego materiału dowodowego skoro strona nie ujawniła przed organem wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Zasadnie zatem organ odwoławczy wyraźnie zaznaczył w treści decyzji, że przedstawione przez skarżącego informacje mają charakter niepełny, w związku z czym nie dają organowi możliwości ustalenia jego sytuacji w sposób realny i rzeczywisty. To stanowisko organu zostało niedostatecznie uwzględnione przez Sąd I instancji. Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest również fakt w jaki sposób doszło do powstania zaległości, których umorzenia domaga się wnioskodawca. Sytuacja wnioskującego jest niewątpliwie trudna, co trafnie podkreśla organ. Jednakże należy zgodzić się organem, że na gruncie tej sprawy nie można stwierdzić, iż ma ona charakter nadzwyczajnego zdarzenia losowego, niezależnego od działania samej strony. Broń pozostawała w depozycie od stycznia 2004 r. Strona poinformowała organy Policji, iż powodem, złożenia broni do depozytu jest utrata ważności pozwolenia na broń i zamiar ponownego ubiegania się o wydanie pozwolenia (k. 131). D. K. wielokrotnie, od czasu złożenia broni do depozytu, był informowany przez organ Policji o konieczności ponoszenia opłat oraz przedstawiane mu były propozycje w jaki sposób może uniknąć ponoszenia tych opłat. Przykładowo, pismem z 4 listopada 2004 r., odebranym przez Skarżącego w dniu 8 listopada 2004 r., został on poinformowany o regulacjach prawnych przewidujących obowiązek uiszczania opłat za depozyt, ich wysokości i terminie naliczania. Poinformowano w nim także Skarżącego o możliwości sprzedaży broni lub przekazania w formie pisemnego oświadczenia na bezpłatne złomowanie. Co istotne, pismo to zostało doręczone stronie zanim powstał obowiązek uiszczania opłat. Wnioskodawca nie zareagował nawet na wezwanie do odbioru depozytu i informację o wszczęciu procedury likwidacji niepodjętego depozytu, w przypadku nieodebrania depozytu w ciągu trzech lat od dokonania wezwania przez organ. Brak jakiejkolwiek reakcji skarżącego na powyższe informacje oraz wezwania skłania do wniosku, że D. K. miał świadomość naliczania opłat za depozyt a nie uiszczając ich przez wiele lat doprowadzał tym samym do narastania zaległości z tego tytułu. W Polsce prawo do posiadania broni nie jest objęte konstytucyjnym katalogiem praw i swobód obywatelskich, nie podlega zatem konstytucyjnej ochronie, a dostęp do niego jest ograniczony ustawą z dnia 21 maja 1999 o broni i amunicji. Ustawa ta określa zasady wydawania i cofania pozwoleń na broń, nabywania, przechowywania, zbywania i deponowania broni i amunicji, a także przewozu jej przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz posiadania broni przez cudzoziemców. Wnioskodawca posiadając uprzednio pozwolenie na broń w pełni zdawał sobie sprawę jakie czynności musi podjąć w sytuacji upływu ważności tego pozwolenia. Miał więc świadomość, że w przypadku pozostawienia broni w depozycie ma obowiązek uiszczania stosownych opłat lecz pomimo to, jak już powiedziano, przez lata ignorował ten obowiązek. Uwzględniając powyższe, należy podzielić stanowisko Komendanta Głównego Policji, że nie sposób uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego" lub "interesu publicznego" o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. Uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę D. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] marca 2022 r. nr [...]. Na podstawie art. 207 § 2 p. p. s. a., odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości z uwagi na sytuację materialną skarżącego, a także wobec uznania, że skarżący nie przyczynił się do powstania zaistniałego w sprawie uchybienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI