I GSK 1144/22

I GSK 1144/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 3383/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15gg ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3383/21 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 19 października 2021 r., sygn. V SA/Wa 3383/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania spółce świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy spółka zwróciła się do Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w Warszawie o przyznanie jej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP, na wypłatę świadczeń od 1 lipca 2020 r. dla trzech pracowników, na okres trzech miesięcy z przeznaczeniem na dofinansowanie wynagrodzeń i składek ZUS.
Decyzją z [...] października 2020 r. Dyrektor WUP odmówił skarżącej przyznania wnioskowanych świadczeń. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 15gg ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, z późn. zm., dalej zwanej ustawą o przeciwdziałaniu COVID-19), z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych może wystąpić między innymi przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
Natomiast, jak wynika z art. 170 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2019, poz. 1148 z poźn.zm., dalej zwana Prawem oświatowym), prowadzenie placówek przedszkolnych nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że podmiot prowadzący przedszkole może uzyskać wsparcie jedynie na tych pracowników, którzy nie są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej i którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Organ wskazał, że spółka mimo wezwania z dnia 14 września 2020 r. nie wykazała w wymaganym terminie, iż zatrudnia pracowników na rzecz innych niż oświatowa działalności. Oznacza to, że nie jest ona uprawniona do otrzymania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy w ramach powołanego art. 15gg ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19.
SKO w Warszawie, po rozpatrzeniu odwołania spółki decyzją z [...] marca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora WUP w Warszawie. Organ II instancji uznał za prawidłowe stanowisko, iż spółka, nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, w ramach art. 15gg ww. ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19. Wskazał bowiem, że z danych ujawnionych w dziale 3 Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że spółka nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19. Przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy są szkoły podstawowe zaś do pozostałej działalności należą wychowanie przedszkolne, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne, pozaszkolne formy edukacji, działalność wspomagająca edukację, opieka dzienna nad dziećmi, działalność twórcza związana z kulturą i rozrywką, pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi.
Organ podkreślił, że mimo wezwań Dyrektora WUP z dnia [...] sierpnia i [...] września 2020 r., spółka nie wykazała w wymaganym terminie w ramach których z wymienionych w KRS przedmiotów działalności zatrudnieni są pracownicy, na których ubiega się o dofinansowanie.
Zatem w zakresie prowadzonej działalności oświatowej spółka nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15gg ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, organ stwierdził, że art. 170 Prawa oświatowego wyklucza podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego.
WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi spółki na decyzję SKO w Warszawie, oddalił przedmiotową skargę.
Sąd stwierdził, że nie można uznać, aby niepubliczna jednostka oświatowa była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, nawet, jeżeli organ ją prowadzący jest przedsiębiorcą z tytułu prowadzenia innych niż oświatowa rodzajów działalności.
W świetle powołanych przepisów prawa uzasadnione jest zatem stanowisko organu, iż w zakresie prowadzonej działalności oświatowej skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Nie mieści się zatem w kategorii podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.
W złożonym oświadczeniu z dnia 27 sierpnia 2020 r. skarżąca zakwestionowała stanowisko organu w zakresie interpretacji przepisów ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, jednakże nie udzieliła wyjaśnień, w ramach których z wymienionych w KRS przedmiotów działalności zatrudnieni są pracownicy, dla których wnioskodawca ubiega się o dofinansowanie.
Sąd zwrócił uwagę, że w punkcie 7 złożonego i podpisanego przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, zawarto zobowiązanie wnioskodawcy do dostarczenia na żądanie uprawnionych organów kopii wykazu pracowników objętych dofinansowaniem sporządzonego na dzień złożenia wniosku.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła spółka, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
a) na postawie art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15gg ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020.374 z późn.zm.) w zw. z art. 15g ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. 2019.1292 z późn.zm.) i art. 170 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 roku - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. 2019.1148 z późn.zm) poprzez błędną ich wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ww. przepisów, a w konsekwencji nie może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowniczych pomimo, że szczegółowa analiza sytuacji prawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że bez wątpienia posiada ona status przedsiębiorcy w rozumieniu ww. przepisów, przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że jest podmiotem wpisanym od lat do rejestru przedsiębiorców KRS, a oprócz placówki szkolnej, prowadzi inną regularną działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług na rzecz podmiotów komercyjnych, a tym samym nie zachodzą żadne negatywne przesłanki do tego by odmówić przyznania mu wnioskowanej pomocy,
b) na postawie art. 174 pkt. 1 P.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15gg ust 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020.374 z późn.zm.) w zw. z art. 15g ust. 1 tej ustawy poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy dla przyznania skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15gg ust. 1 oraz art. 15g ust. 1 Tarczy Antykryzysowej,
c) na podstawie art. 174 pkt. 2 P.p.s.a., naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a, art. 75 §1 K.p.a i art. 7 K.p.a poprzez oddalenie skargi, gdy powinna zostać ona uwzględniona na skutek dowolnej, a nie swobodnej i wszechstronnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcie jego istotnej części, w szczególności poprzez całkowite pominięcie przez Sąd I Instancji szeregu faktur VAT wystawionych przez skarżącą z tytułu usług świadczonych na rzecz podmiotów komercyjnych czyli innych firm, co z kolei doprowadziło Sąd I Instancji do uznania, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą w sytuacji, w której szczegółowa analiza sytuacji prawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że bez wątpienia posiada ona status przedsiębiorcy w rozumieniu ww. przepisów, przede wszystkim z uwagi na okoliczność, że jest podmiotem wpisanym od lat do rejestru przedsiębiorców KRS, a oprócz placówki szkolnej, prowadzi inną regularną działalność gospodarczą, a tym samym nie zachodzą żadne negatywne przesłanki do tego by odmówić przyznania mu wnioskowanej pomocy.
Na tej podstawie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że spółka że poza wykonywaniem działalności w zakresie prowadzenia niepublicznej szkoły, wykonuje także działalność gospodarcza w znacznie szerszym zakresie, m.in. świadczy usługi w zakresie zajęć edukacyjnych, w tym z języka angielskiego oraz zajęć rehabilitacji sensorycznej, których nabywcami są podmioty komercyjne, a usługi te są wykonywane regularnie. Szczegóły dotyczące prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej zostały opisane w części I odwołania od Decyzji WUP (stan faktyczny), które znajduje się w aktach niniejszej sprawy.
Zdaniem skarżącej posiada ona status przedsiębiorcy, co najmniej z uwagi na dodatkowy zakres aktywności zawodowych, pozostających poza zakresem art. 170 ust. 1 i ust. 2 Prawa oświatowego.
W piśmie procesowym z 12 maja 2022 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi kasacyjnej (...)"spółka powołała się na wyroki WSA w Warszawie, które w jej ocenie, w sprawach podobnych, uwzględnił jej argumentację i uchylił zaskarżone decyzje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, w postaci dopuszczenia się błędu wykładni, nadmienić należy, że na autorze skargi kasacyjnej, podnoszącym tego rodzaju zarzut, ciąży obowiązek wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, które jego zdaniem zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, a także podania na czym polegała ich błędna wykładnia (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Innymi słowy skarżący kasacyjnie, w tego rodzaju sytuacji, nie może się jedynie ograniczyć do wskazania przepisu, który został według niego błędnie zinterpretowany, ale winien również podać na czym ten błąd polegał. Najpełniejszą formą wskazania błędnego rozumienia przez sąd konkretnego przepisu jest podanie, jak dany przepis winien być prawidłowo wykładany.
Tak samo w przypadku zarzucenia naruszenia prawa materialnego, poprzez jego błędne zastosowanie, zarzut skargi kasacyjnej winien zawierać jednoznaczne stwierdzenie na czym miał polegać w konkretnym przypadku błąd subsumpcji. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, w formie pozytywnej, wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, zaś w formie negatywnej, z zarzuceniem niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana w sprawie ze względu na ustalenia jej stanu faktycznego (zob. np. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2735/15 - dost. w CBOiS - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, podkreślić należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia.
W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie spółka sformułowała przeciwko wyrokowi WSA w Warszawie zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
W pierwszym z materialnoprawnych zarzutów podniosła przede wszystkim i w pierwszej kolejności dopuszczenie się przez Sąd I instancji błędnej wykładni wymienionych przez nią przepisów, tj.: art. 15gg ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19 w zw. z art. 15g ust. 1 tej ustawy, w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, co miało skutkować, jej zdaniem, nieuprawnionym przyjęciem, iż nie jest ona przedsiębiorcą, a w konsekwencji nie może ubiegać się o uzyskanie wnioskowanego wsparcia.
Odnosząc się do tej postaci zarzutu na wstępie zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie wytykając WSA w Warszawie dopuszczenie się błędnej wykładni wymienionych przez siebie regulacji rangi ustawowej w ogóle nie wskazała na czym konkretnie błąd ten miałby polegać. Skupiła się bowiem na samych tylko skutkach akcentowanych się siebie uchybień w zakresie wykładni, pomijając zupełnie ich postać. W związku z tym przedmiotowy zarzut uznać należy za nieskonkretyzowany, a co za tym idzie błędnie sformułowany w stopniu, który uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do niego. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zaś ani uprawniony, ani też zobowiązany do uzupełnienia podniesionych przez strony zarzutów ich skarg, czy też ich korygowania. Nie może także opierać się w zakresie oceny ich zasadności na jakichkolwiek domniemaniach, co do zamierzonej przez autora skargi kasacyjnej ich pełnej treści.
Podobnie sytuacja się przedstawia również w przypadku drugiego z zarzutów skargi kasacyjnej, opartego na podstawie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. W jego treści również spółka nie sprecyzowała w sposób jasny i jednoznaczny na czym dokładnie miałby polegać błąd Sądu, w zakresie wykładni przepisów ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, tj. jej art. 15g ust. 1 i art. 15gg ust. 1. W tym jednak przypadku, w rozwinięciu przedmiotowego zarzutu podała, że nie zgadza się ze stwierdzeniem Sadu I instancji, że znaczenie dla rozpoznania sprawy ma ustalenie czy wniosek skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności szkolnej, podczas gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z treści tychże przepisów.
Odnosząc się do tych stwierdzeń zauważyć należy, że WSA w Warszawie wywiódł niemożność przyznania wsparcia dla pracowników zatrudnionych w obrębie działalności oświatowej z art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego, który to przepis spółka całkowicie pominęła w ramach omawianego zarzutu (w jego podstawie prawnej). Tak więc choć art. 15g ust. 1 i art. 15gg ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu COVID rzeczywiście nie odnoszą się do podnoszonej przez spółkę problematyki, to nie wyczerpują całokształtu uregulowań prawnych w tym zakresie, stanowiących podstawę wydania poddanej kontroli WSA w Warszawie decyzji. Wobec tego zarzut nieodnoszący się do kompletnej podstawy prawnej wydania decyzji, nie mógł doprowadzić do podważenia stanowiska Sadu I instancji, co do jej legalności.
Jako pozbawiony podstaw uznać należy również jedyny zarzut oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. na twierdzeniach dotyczących naruszenia przepisów postępowania. W tym wypadku nie sposób jest podzielić twierdzeń tego zarzutu, że Sąd I instancji zaakceptował dowolną ocenę przez organ zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nieuznaniem skarżącej kasacyjnie za przedsiębiorcę oraz podmiot prowadzący także pozaszkolne formy działalności.
I tak w pierwszej kolejności podkreślić należy, że ani organy obu instancji ani też WSA w Warszawie nie zakwestionowały tego, że spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. W tym zakresie odwołano się do zapisów w rejestrze przedsiębiorców KRS. Nie podważano również tego, że prowadzi ona innego rodzaju działalność, którą można określić jako działalność pozaświatową. Organy dążyły jedynie do ustalenia czy pracownicy, na których zatrudnienie spółka domagała się przyznania wsparcia, zajmują się tego rodzaju aktywnością, która nie ma związku z funkcjonowaniem przedszkola czy szkoły. Z tego względu wzywały spółkę do złożenia odpowiedniego oświadczenia w tym zakresie, czego jednak ona nie wykonała. W tej więc sytuacji organy, z przyczyn leżących wyłącznie po stronie spółki, nie były w stanie ustalić czy pracownicy, na zatrudnienie których skarżąca wystąpiła o dofinansowanie, mieścili się w katalogu podmiotów, które z woli ustawodawcy objęte zostały tego rodzaju pomocą. Organy także, co należy podkreślić, z przyczyn obiektywnych, nie miały możliwości ustalenia tego we własnym zakresie, jako że struktura zatrudnienia i wewnętrzy podział obowiązków wśród pracowników spółki, wynika z obowiązujących u niej wewnętrznych regulacji, wiedza odnośnie których nie jest powszechnie znana ani dostępna.
Z uwagi więc na powyższe nie można zgodzić się ze spółką, że oceniając legalność decyzji SKO w Warszawie WSA w Warszawie zaakceptował dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przeciwne twierdzenia skarżącej kasacyjnie w tym względzie są gołosłowne i jako takie nie znajdują uzasadnionych podstaw.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.