Orzeczenie · 2025-01-23

I GSK 1142/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-23
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacjeoświatasamorząd terytorialnyuchwałaprawo miejscowekontrola legalnościustawa o systemie oświatyfinanse publiczneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 26 listopada 2015 r. dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych. Spółka zarzucała uchwale naruszenie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty oraz art. 211 ustawy o finansach publicznych, twierdząc, że organ stanowiący przekroczył zakres upoważnienia ustawowego, wprowadzając dodatkowe, pozaustawowe przesłanki otrzymywania dotacji. Kluczowym zarzutem było uzależnienie wysokości dotacji od liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca, co zdaniem skarżącej, nie gwarantowało otrzymania dotacji na każdego ucznia spełniającego ustawowe kryterium frekwencji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny, po przeanalizowaniu przepisów, uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną w zakresie naruszenia art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty. Sąd stwierdził, że uchwała wprowadziła dodatkowy warunek (liczba uczniów na pierwszy dzień miesiąca), który nie wynikał z przepisów ustawy, a tym samym naruszyła delegację ustawową. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie w części dotyczącej § 5 ust. 1 oraz załącznika nr 2 do tej uchwały w części III pkt 1. Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej zostały uznane za niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. dotyczący kontroli innej uchwały, co zostało wyjaśnione sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej przez WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych, zakresu upoważnienia organów stanowiących do tworzenia prawa miejscowego w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wysokości dotacji na podstawie liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca, co może być odmienne w innych uchwałach lub w przypadku innych przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchwała rady gminy może wprowadzać dodatkowe, pozaustawowe przesłanki do otrzymania dotacji oświatowej, uzależniając jej wysokość od liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca, zamiast na każdego ucznia spełniającego ustawowe kryterium frekwencji w danym miesiącu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy nie może wprowadzać dodatkowych, pozaustawowych przesłanek do otrzymania dotacji oświatowej, które modyfikują ustawowe warunki określone w art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Uzasadnienie

Uchwała uzależniająca wysokość dotacji od liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca narusza art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że dotacja przysługuje na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Wprowadzenie dodatkowego warunku stanowi przekroczenie delegacji ustawowej z art. 90 ust. 4 ustawy.

Czy sąd administracyjny może stwierdzić nieważność uchwały organu gminy, która została podjęta z naruszeniem prawa, nawet jeśli od jej podjęcia upłynął okres dłuższy niż rok?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy z powodu sprzeczności z prawem, ograniczenie możliwości stwierdzenia nieważności po upływie roku nie ma zastosowania, jeśli naruszenie jest istotne.

Uzasadnienie

Naruszenie warunków wyliczania dotacji oświatowej jest istotnym uchybieniem, które nie może być uznane za nieistotne. W związku z tym, stwierdzenie nieważności uchwały jest dopuszczalne pomimo upływu roku od jej podjęcia, zgodnie z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie w zakresie § 5 ust. 1 oraz załącznika nr 2 do tej uchwały w części III pkt 1.

Przepisy (6)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Dotacja przysługuje na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, ale nie może wprowadzać dodatkowych, pozaustawowych przesłanek.

Pomocnicze

u.s.g. art. 94 § ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepisy dotyczące stwierdzania nieważności uchwał organów gminy sprzecznych z prawem, w tym ograniczenia czasowe.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji.

u.f.p. art. 211 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Definicja budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Miejskiej w Tarnowie naruszyła art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty poprzez wprowadzenie dodatkowych, pozaustawowych przesłanek do otrzymania dotacji. • Uchwała uzależniała wysokość dotacji od liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca, co nie gwarantowało otrzymania dotacji na każdego ucznia spełniającego ustawowe kryterium frekwencji.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. poprzez poddanie kontroli innej uchwały, niż zaskarżona (wyjaśniony sprostowaniem omyłki pisarskiej przez WSA). • Zarzuty naruszenia art. 151 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 211 u.f.p. (nie wykazano wpływu na wynik sprawy, brak powiązania z przepisami prawa oświatowego).

Godne uwagi sformułowania

organ przekroczył zakres ustawowego upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego i wprowadził dodatkową, pozaustawową przesłankę otrzymywania dotacji • uchwała pozwalała na umniejszenie przyznanej kwoty dotacji w sytuacji, gdy wykazani uczniowie według stanu na pierwszy dzień miesiąca nie osiągnęli 50 % progu frekwencji, ale nie przewidywała mechanizmu zwiększenia dotacji, gdy uczeń zapisał się do szkoły po pierwszym dniu miesiąca i jednocześnie spełnił warunek frekwencji • mechanizm korekty powinien natomiast działać także 'in plus' • nie jest zgodne z ustawą takie ustalenie zakresu informacji przekazywanych organowi, które powoduje, że dotacja nie jest udzielana na każdego ucznia szkoły spełniającego wymóg frekwencji

Skład orzekający

Jacek Surmacz

sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Michał Kowalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych placówek oświatowych, zakresu upoważnienia organów stanowiących do tworzenia prawa miejscowego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania wysokości dotacji na podstawie liczby uczniów na pierwszy dzień miesiąca, co może być odmienne w innych uchwałach lub w przypadku innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania edukacji niepublicznej i zakresu władzy samorządów w tworzeniu prawa miejscowego, co jest istotne dla placówek oświatowych i samorządów.

Gmina nie może dowolnie ograniczać dotacji dla szkół – NSA wyjaśnia zasady finansowania edukacji.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst