I GSK 1135/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku akcyzowego od oleju napędowego, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i nie naruszył przepisów postępowania.
Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od oleju napędowego sprzedawanego przez skarżącego w 2009 roku. Organy podatkowe ustaliły, że towar pochodził z nieznanego źródła, a faktury były fikcyjne. WSA oddalił skargę, a NSA w wyroku z 23 stycznia 2019 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. za chybiony.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r. oddalił skargę kasacyjną D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego. Sprawa dotyczyła sprzedaży oleju napędowego pochodzącego z niewiadomego źródła w okresach rozliczeniowych od września do grudnia 2009 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący nabywał towar dokumentowany pustymi fakturami VAT od spółki, która pozorowała działalność gospodarczą. Skarżący nie okazał ksiąg podatkowych ani dowodów źródłowych. WSA uznał ustalenia organów za prawidłowe, podkreślając, że organy działały zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i właściwie przyjęły fikcyjność faktur. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktyczno-prawnego. NSA uznał ten zarzut za chybiony, wskazując, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy uzasadnienia wyroku i nie może być samodzielną podstawą do kwestionowania stanu faktycznego ani jego oceny przez sąd pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej do kwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji co do przyjętego stanu faktycznego i jego oceny. Służą temu inne zarzuty procesowe.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny, gdy uzasadnienie nie zawiera wymaganych elementów lub nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego. Nie może on jednak służyć do podważania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji, do czego służą inne zarzuty procesowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określa wymogi uzasadnienia wyroku, w tym zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów, stanowisk stron, podstawy prawnej i jej wyjaśnienia. Nie może być samodzielną podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 sierpnia 1991 r. o podatku akcyzowym
Przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wyrobów akcyzowych, w tym oleju napędowego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest chybiony, ponieważ przepis ten nie może być samodzielną podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktyczno-prawnego, które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, co do przyjętego stanu faktycznego i jego oceny Temu służą inne zarzuty procesowe, przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Skład orzekający
Barbara Stukan-Pytlowany
przewodniczący
Ludmiła Jajkiewicz
sprawozdawca
Piotr Kraczowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście granic skargi kasacyjnej i możliwości kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki skargi kasacyjnej w postępowaniu przed NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu przed NSA, związanego z zakresem kontroli kasacyjnej i możliwością kwestionowania ustaleń faktycznych. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można podważyć ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji w skardze kasacyjnej? NSA wyjaśnia granice art. 141 § 4 p.p.s.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1135/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2019-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-09-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Barbara Stukan-Pytlowany /przewodniczący/ Ludmiła Jajkiewicz /sprawozdawca/ Piotr Kraczowski Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane V SA/Wa 3124/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-04-29 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 141 § 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3124/15 w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3124/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę D. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] maja 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w trakcie kontroli podatkowej ustalono, że skarżący w okresach rozliczeniowych od września do grudnia 2009 r. dokonywał sprzedaży oleju napędowego pochodzącego z niewiadomego źródła. Zakup towaru dokumentowano pustymi fakturami VAT wystawionymi przez Spółkę A. Skarżący nie okazał ksiąg podatkowych, ani żadnych dowodów źródłowych dokumentujących zawierane transakcje zakupu i sprzedaży paliwa. Skarżący ani dostawca nie składali deklaracji dla podatku akcyzowego, ani też nie określono wobec tych podmiotów zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od wyrobów stanowiących przedmiot obrotu. W konsekwencji poczynionych ustaleń, decyzją z [...] listopada 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi określił skarżącemu zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe od września do grudnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu stwierdził, że na podstawie zebranego materiału dowodowego Spółka A faktycznie nie mogła dokonać dostaw oleju napędowego objętego przedstawionymi fakturami. Podmiot ten jedynie pozorował prowadzenie działalności gospodarczej, w rzeczywistości bowiem nie dokonywał ani zakupów ani sprzedaży towaru, a wystawiane przez niego faktury nie dokumentują faktycznych transakcji. W związku z tym Dyrektor IC stwierdził, że skarżący w spornym okresie rozliczeniowym nabył wyrób akcyzowy, tj. paliwo silnikowe z nieznanego źródła i zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym jest z tego tytułu podatnikiem w podatku akcyzowym. Na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdzono bowiem, że od przedmiotowego paliwa na żadnym etapie obrotu nie został zapłacony podatek akcyzowy. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza dokonane przez organ ustalenia faktyczne. Przy czym podkreślił, że organy działały zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: o.p.) i właściwie przyjęły, że o fikcyjności faktur wystawionych przez Spółkę A zaświadczają m.in. zeznania prezesów tej spółki, będących każdorazowo jej jedynymi udziałowcami. Z zeznań tych wprost wynika, że nie wiedzieli, gdzie była prowadzona działalność gospodarcza i jaki był zakres działalności spółki, spółka nie zatrudniała pracowników, nie posiadała środków transportu, korzystała z transportu dostawców, nie wynajmowała magazynów do przechowywania paliwa, nie była właścicielem magazynów, cystern, zbiorników, ani jakiegokolwiek zaplecza do prowadzenia działalności w zakresie handlu olejem napędowym. Powyższe oznacza, że skarżący w okresach rozliczeniowych objętych postępowaniem dokonywał zakupu oleju napędowego pochodzącego z niewiadomego źródła. WSA podkreślił, że skarżący mimo wezwania, nie okazał ksiąg podatkowych, ani żadnych dowodów źródłowych dokumentujących zawierane transakcje zakupów i sprzedaży paliwa. Brak zaś ksiąg podatkowych skarżącego, potwierdza ustalenia organu, że w okresach rozliczeniowych objętych postępowaniem skarżący dokonywał zakupu oleju napędowego pochodzącego z niewiadomego źródła. Na podstawie historii transakcji na rachunku bankowym ustalono przelewy na rzecz skarżącego od podmiotów, które nabywały olej napędowy. Z informacji kontrahentów skarżącego wynika, że przedmiotem zakupu był olej napędowy, zużywany do napędu środków transportowych lub maszyn budowlanych, formą zapłaty był przelew na rachunek bankowy lub gotówka. Nabywcom nie jest znane źródło pochodzenia paliwa. Nie posiadają certyfikatów lub świadectw jakości paliwa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący – reprezentowany przez doradcę podatkowego – wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe – sprzeczne ze zdarzeniami, które miały miejsce w postępowaniu kontrolnym – ustalenie stanu faktyczno-prawnego, które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że WSA w uzasadnieniu napisał, że "strona mimo wezwania nie okazała ksiąg podatkowych, ani żadnych dokumentów źródłowych dokumentujących zawierane transakcje zakupów i sprzedaży paliwa". Pełnomocnik załączył kopię pisma z 2 grudnia 2014 r., którego treść stoi w sprzeczności z powyższym stwierdzeniem WSA. W związku z tym, w ocenie autora skargi kasacyjnej wszelkie tezy postawione przez WSA są relewantne, tak w znaczeniu formalnym oraz faktycznym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor postawił jeden zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktyczno-prawnego, które miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Jest to zarzut chybiony ze względów konstrukcyjnych. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Z powyższego wynika, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Tak więc zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielnej podstawy kasacyjnej może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co autor skargi kasacyjnej powinien jednak wykazać (art. 174 pkt 2 w zw. z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zostało tak sporządzone, że umożliwiało skonstruowanie zarzutów kasacyjnych i pozwala na jego kontrolę instancyjną. Zawiera też stanowisko w przedmiocie przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy. Przy czym należy podkreślić, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania stanowiska sądu pierwszej instancji, co do przyjętego stanu faktycznego i jego oceny (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA 2010/3/39). Temu służą inne zarzuty procesowe, przede wszystkim zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązany z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej (podatkowej) i odpowiednio sformułowana w tym zakresie argumentacja uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wniesiona skarga kasacyjna takich zarzutów nie zawiera. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI