I GSK 1118/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zwrotu dofinansowania unijnego przez Gminę G. na skutek stwierdzonych przez organy naruszeń Prawa zamówień publicznych (Pzp), w szczególności dotyczących zmiany terminu realizacji umowy. Po wielokrotnych postępowaniach przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 28 lutego 2025 r. oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej. Kluczowym zagadnieniem była ocena, czy przedłużenie terminu wykonania zamówienia o 40 dni stanowiło istotną zmianę umowy w rozumieniu art. 144 ust. 1 Pzp. Sądy administracyjne, w tym NSA w poprzednich orzeczeniach, wskazywały na konieczność udowodnienia przez organ, że taka zmiana mogłaby wpłynąć na krąg oferentów lub wynik postępowania. Organy administracji nie przedstawiły jednak wystarczających dowodów na poparcie tezy o istotności tej zmiany. NSA uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, iż zmiana terminu miała realny wpływ na konkurencję lub cenę ofert, a tym samym nie uzasadniły nałożenia korekty finansowej w tej części. Sąd podkreślił, że automatyczne uznanie zmiany terminu za istotną jest niezasadne i wymaga indywidualnej analizy opartej na dowodach. W konsekwencji, skarga kasacyjna Ministra została oddalona, a gmina wygrała sprawę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'istotnej zmiany umowy' w kontekście Prawa zamówień publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do zmiany terminu realizacji zamówienia. Potwierdzenie konieczności udowodnienia wpływu zmiany na konkurencję.
Dotyczy stanu prawnego Pzp obowiązującego w czasie zawarcia umowy i nowelizacji przepisów. Konieczność indywidualnej oceny każdej zmiany umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana terminu wykonania zamówienia publicznego o 40 dni kalendarzowych, gdy nie była przewidziana w SIWZ ani umowie, stanowi istotną zmianę umowy w rozumieniu art. 144 ust. 1 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nie wykaże, że taka zmiana mogłaby wpłynąć na krąg oferentów lub wynik postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, iż zmiana terminu o 40 dni była istotna. Automatyczne uznanie takiej zmiany za istotną jest niezasadne. Konieczne jest udowodnienie, że zmiana mogłaby umożliwić dopuszczenie innych oferentów lub innej oferty, co nie zostało wykazane.
Czy organy administracji wykazały, że naruszenie art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 Pzp (wymóg doświadczenia tożsamego z przedmiotem zamówienia) miało wpływ na wynik sprawy i uzasadnia korektę finansową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sądy administracyjne uznały te naruszenia za zasadne i wpływające na wynik sprawy, co skutkowało naliczeniem korekty finansowej.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że żądanie przez zamawiającego doświadczenia identycznego z przedmiotem zamówienia narusza zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, ponieważ uniemożliwia udział podmiotom, które mogłyby wykonać zamówienie, ale nie posiadają wymaganego doświadczenia w tak szczegółowym zakresie.
Czy żądanie przez zamawiającego dokumentów od producenta sprzętu (niebiorącego udziału w przetargu) stanowi naruszenie art. 25 ust. 1 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żądanie takich dokumentów jest nadmierne i narusza zasadę równego traktowania wykonawców.
Uzasadnienie
Zamawiający może żądać od wykonawców wyłącznie dokumentów niezbędnych do potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Dokumenty dotyczące producenta, który nie jest stroną postępowania, nie są konieczne i mogą faworyzować określonych wykonawców.
Przepisy (9)
Główne
P.z.p. art. 144 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
P.z.p. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
P.z.p. art. 22 § 4
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
P.z.p. art. 25 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłużenie terminu wykonania zamówienia o 40 dni nie stanowiło istotnej zmiany umowy w rozumieniu art. 144 ust. 1 Pzp, ponieważ organy nie wykazały, że mogłoby to wpłynąć na krąg oferentów lub wynik postępowania. • Żądanie przez zamawiającego dokumentów od producenta sprzętu, który nie brał udziału w przetargu, narusza art. 25 ust. 1 Pzp. • Określenie wymogu doświadczenia w dostawie komputerów i usług na poziomie identycznym z przedmiotem zamówienia narusza art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 Pzp.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Finansów, że przedłużenie terminu o 40 dni stanowiło istotną zmianę umowy, ponieważ mogło wpłynąć na potencjalnych oferentów i kalkulację cen.
Godne uwagi sformułowania
nie można przyjąć automatycznie, że przesunięcie terminu o 40 dni kalendarzowych (...) stanowi zmianę warunków kontraktu na tyle doniosłą, że inny wykonawca (...) mógłby złożyć ofertę. • nie zostało udokumentowane, ani też nie poparte żadnymi dowodami. • organ zobowiązany jest wykazać konkretne indywidualne fakty, które świadczą o wystąpieniu "istotności" zmian.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Jacek Boratyn
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'istotnej zmiany umowy' w kontekście Prawa zamówień publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do zmiany terminu realizacji zamówienia. Potwierdzenie konieczności udowodnienia wpływu zmiany na konkurencję."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego Pzp obowiązującego w czasie zawarcia umowy i nowelizacji przepisów. Konieczność indywidualnej oceny każdej zmiany umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie przez organy administracji wpływu potencjalnych naruszeń na wynik postępowania, a nie tylko samo stwierdzenie naruszenia. Pokazuje też długotrwałość postępowań sądowych.
“Czy 40 dni opóźnienia w budowie drogi to koniec dofinansowania? NSA wyjaśnia, co jest 'istotną zmianą umowy'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.