I GSK 1115/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2025 r. oddalił skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który z kolei oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Sprawa dotyczyła określenia kwoty długu celnego w wysokości 28 350 zł. Spółka importowała świeże ogórki z Białorusi, deklarując ich wartość i wpłacając zabezpieczenie należności celnych dodatkowych. Wniosek o zwolnienie zabezpieczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi spełnienie warunków został złożony po terminie wskazanym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891. Organy celne i WSA uznały, że termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, niepodlegającym przedłużeniu ani przywróceniu, a jego niedochowanie skutkuje utratą zabezpieczenia. Spółka podnosiła argumenty związane ze stanem epidemii COVID-19, zasadą zaufania do organów oraz potencjalną nieproporcjonalnością sankcji. NSA odrzucił te argumenty, wskazując, że przepisy unijne dotyczące długu celnego mają pierwszeństwo przed krajowymi przepisami o COVID-19, a pojedyncze przypadki odmiennego traktowania nie tworzą stałej praktyki organu uzasadniającej odstępstwo od prawa. Sąd uznał również, że przepisy dotyczące VAT i ogólne przepisy o sankcjach w prawie celny nie miały zastosowania w tej konkretnej sprawie, a pytania prejudycjalne do TSUE nie były uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów zawitych w prawie celnym UE, pierwszeństwo prawa UE nad prawem krajowym w zakresie celnym, stosowanie zasady zaufania do organów w kontekście legalizmu, wpływ przepisów COVID-19 na terminy proceduralne w prawie celnym.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów UE dotyczących sektora owoców i warzyw oraz procedury celnej. Interpretacja zasady zaufania i legalizmu jest ogólna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niedotrzymanie terminu do złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków zwolnienia zabezpieczenia należności celnych dodatkowych, wynikającego z przepisów prawa UE, może być usprawiedliwione stanem epidemii COVID-19 lub wcześniejszą praktyką organów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, niepodlegającym przedłużeniu ani przywróceniu, a przepisy UE dotyczące długu celnego mają pierwszeństwo przed krajowymi przepisami o COVID-19. Pojedyncze przypadki odmiennego traktowania nie tworzą stałej praktyki organu.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że termin określony w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 jest terminem prawa materialnego, który nie może być przedłużony ani przywrócony. Stwierdzono, że przepisy unijne dotyczące długu celnego mają pierwszeństwo przed krajowymi przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19, a zasada zaufania do organów nie może prowadzić do stosowania prawa niezgodnie z jego brzmieniem. Odmienne rozstrzygnięcia w pojedynczych sprawach nie stanowią praktyki organu uzasadniającej odstępstwo od przepisów.
Czy przepisy krajowej ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 mają zastosowanie do terminów określonych w unijnym kodeksie celnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo celne, jako część prawa finansowego, jest odrębne od prawa administracyjnego, a przepisy unijne dotyczące długu celnego mają pierwszeństwo przed krajowymi regulacjami.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prawo celne, podobnie jak prawo podatkowe, stanowi odrębną gałąź prawa finansowego, a nie prawo administracyjne. Ponadto, system cen wejścia jest uregulowany w rozporządzeniach unijnych, które mają pierwszeństwo przed ustawą krajową. Prawodawca unijny nie przewidział modyfikacji terminów w związku z COVID-19, a zasada pierwszeństwa prawa unijnego wyklucza stosowanie krajowych przepisów kolidujących z prawem UE.
Czy sąd administracyjny powinien skierować pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie interpretacji przepisów dotyczących długu celnego i zabezpieczeń?
Odpowiedź sądu
Nie, w tej sprawie nie było podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych, ponieważ zastosowane przepisy unijne nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, a podnoszone kwestie dotyczyły przede wszystkim faktów i zastosowania prawa krajowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy, do których odwoływała się spółka (m.in. dyrektywa VAT, art. 42 UKC), nie miały zastosowania w sprawie lub nie budziły wątpliwości interpretacyjnych. Kwestia przekroczenia terminu z art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie wymagała wykładni TSUE, a dotyczyła oceny spełnienia warunków formalnych przez stronę.
Przepisy (49)
Główne
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 75 § ust. 5 i 6
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 75 § ust. 5
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
ustawa o COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
UKC art. 42
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
UKC art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej art. 1 § ust. 2
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 163 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
ustawa o COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
UKC art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej art. 1 § ust. 2
UKC art. 42 § ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. art. 75 § ust. 6
UKC art. 105
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
ustawa o COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
ustawa o COVID-19 art. 15zzs § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. art. 148
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 art. 70
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 art. 75 § ust. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 art. 75 § ust. 6
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Karta Praw Podstawowych UE art. 16
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 48 § ust. 1 i 2
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 41 § ust. 1
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków zwolnienia zabezpieczenia jest terminem zawitym prawa materialnego. • Przepisy unijnego prawa celnego mają pierwszeństwo przed krajowymi przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19. • Pojedyncze przypadki odmiennego traktowania przez organ nie tworzą stałej praktyki uzasadniającej odstępstwo od przepisów. • Zasada zaufania do organów nie może prowadzić do stosowania prawa niezgodnie z jego brzmieniem i naruszać zasadę legalizmu. • Przepisy dotyczące VAT i ogólne przepisy o sankcjach w prawie celnym nie miały zastosowania w sprawie.
Odrzucone argumenty
Opóźnienie w złożeniu dokumentów wynikało ze stanu epidemii COVID-19. • Organ stosował wcześniejszą praktykę zwalniania zabezpieczeń mimo przekroczenia terminu. • Sankcja w postaci długu celnego jest nieproporcjonalna do wagi naruszenia. • Naruszenie zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań jednostki. • Wniosek o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, nie może zatem zostać przedłużony ani przywrócony • przepisy unijne przewidujące wprost utratę złożonego zabezpieczenia w przypadku niedotrzymania jednego z terminów • jednostkowe sprawy załatwione odmiennie nie mogą być uznane za praktykę organu • zasada zaufania nie oznacza, że organ podatkowy nie może w podobnym stanie faktycznym wydać odmienne rozstrzygnięcie niż wydane poprzednio • zasada pierwszeństwa stosowania prawa unijnego
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów zawitych w prawie celnym UE, pierwszeństwo prawa UE nad prawem krajowym w zakresie celnym, stosowanie zasady zaufania do organów w kontekście legalizmu, wpływ przepisów COVID-19 na terminy proceduralne w prawie celnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów UE dotyczących sektora owoców i warzyw oraz procedury celnej. Interpretacja zasady zaufania i legalizmu jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje konflikt między ścisłym stosowaniem przepisów UE a próbą uwzględnienia okoliczności nadzwyczajnych (pandemia) oraz wcześniejszej praktyki organów. Pokazuje znaczenie terminów w prawie celnym i pierwszeństwo prawa UE.
“Pandemia COVID-19 nie usprawiedliwia przekroczenia terminów w prawie celnym – NSA rozstrzyga spór o 28 tys. zł długu celnego.”
Dane finansowe
WPS: 28 350 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.