Orzeczenie · 2025-11-21

I GSK 1113/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-21

NSAAdministracyjneWysokansa

dotacje oświatowefinanse publiczneuchwałasamorząd terytorialnykontrolarozliczenie dotacjidelegacja ustawowaprawo administracyjneNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych przez Radę Miasta Rybnik oraz A. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. WSA w Gliwicach, rozpoznając skargę A. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta Rybnik z dnia 26 września 2019 r. w przedmiocie ustalenia trybu udzielania, rozliczania i kontroli prawidłowości pobierania oraz wykorzystania dotacji oświatowych, stwierdził nieważność tej uchwały w części dotyczącej § 5 ust. 13 pkt 2, § 8 ust. 6 oraz § 9 ust. 7 pkt 7, a w pozostałej części oddalił skargę. Zarówno Rada Miasta Rybnik, jak i A. Sp. z o.o. wniosły skargi kasacyjne od tego wyroku. Rada Miasta Rybnik zaskarżyła wyrok w części, w której WSA stwierdził nieważność uchwały, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących finansowania zadań oświatowych i finansów publicznych. A. Sp. z o.o. zaskarżyła wyrok w części, w której WSA oddalił jej skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące formy składania informacji, obowiązku dokumentowania wydatków, zasad przeprowadzania kontroli oraz zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu obu skarg kasacyjnych, uznał je za nieuzasadnione. W odniesieniu do skargi A. Sp. z o.o., NSA stwierdził, że zarzuty nie odnosiły się do stanowiska WSA, a jedynie powtarzały argumentację z etapu postępowania przed WSA. Zarzut dotyczący kosztów postępowania uznał za nietrafny, wskazując na możliwość zastosowania art. 206 p.p.s.a. w sytuacji częściowego uwzględnienia żądania. W odniesieniu do skargi Rady Miasta Rybnik, NSA analizował zarzuty dotyczące stwierdzenia nieważności poszczególnych paragrafów uchwały. Utrzymał w mocy rozstrzygnięcie WSA dotyczące § 5 ust. 13 pkt 2, uznając, że uchwała modyfikowała ustawowe terminy zwrotu dotacji. Podobnie uznał za prawidłowe stwierdzenie nieważności § 8 ust. 6, wskazując na przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie nakładania obowiązku opisywania dokumentów źródłowych. Również § 9 ust. 7 pkt 7 został uznany za wadliwy w części dotyczącej żądania sporządzania obliczeń i zestawień przez kontrolowany podmiot. W konsekwencji, NSA oddalił obie skargi kasacyjne, orzekając o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących delegacji ustawowej dla organów samorządu przy tworzeniu uchwał w zakresie dotacji oświatowych, a także zasad przeprowadzania kontroli finansowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej materii dotacji oświatowych i kompetencji rady gminy.

Zagadnienia prawne (5)

Czy uchwała rady gminy może modyfikować ustawowe terminy zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady gminy nie może modyfikować ustawowych terminów zwrotu dotacji, gdyż stanowi to przekroczenie delegacji ustawowej.

Uzasadnienie

Przepis art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych określa termin zwrotu dotacji, a jego modyfikacja w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jest niedopuszczalna.

Czy uchwała rady gminy może nakładać na podmiot dotowany obowiązek opisywania dokumentów źródłowych w sposób wykraczający poza delegację ustawową?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki obowiązek stanowi przekroczenie delegacji ustawowej do ustalania trybu rozliczania dotacji.

Uzasadnienie

Uprawnienia kontrolującego i obowiązki kontrolowanego powinny być wyczerpująco uregulowane w ustawach, a nie w aktach prawa miejscowego, które wprowadzają dodatkowe wymogi.

Czy uchwała rady gminy może upoważniać kontrolujących do żądania sporządzania przez kontrolowany podmiot obliczeń i zestawień w zakresie pobrania i wykorzystania dotacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie uprawnienie stanowi przerzucenie kosztów kontroli na podmiot dotowany i wykracza poza ustawowe uprawnienia.

Uzasadnienie

Obowiązek udostępniania dokumentacji jest określony w ustawie, a żądanie sporządzania dodatkowych obliczeń i zestawień przez kontrolowany podmiot nie wynika z przepisów prawa.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej muszą odnosić się do stanowiska Sądu I instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty skargi kasacyjnej powinny być skierowane przeciwko stanowisku Sądu I instancji, a nie stanowić powtórzenie argumentacji z etapu skargi do WSA.

Uzasadnienie

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę, a nie zastępować go w ich formułowaniu.

Czy sąd może odstąpić od zasądzenia części kosztów postępowania, jeśli żądanie zostało uwzględnione tylko w części?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od zasądzenia części kosztów postępowania w sytuacji, gdy żądanie zostało uwzględnione w części mniejszej niż całość żądania.

Uzasadnienie

Takie rozstrzygnięcie wpisuje się w dyspozycję art. 206 p.p.s.a., który dopuszcza odstąpienie od zwrotu kosztów w uzasadnionych przypadkach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargi kasacyjne obu stron. Utrzymano w mocy rozstrzygnięcie WSA w zakresie stwierdzenia nieważności części uchwały Rady Miasta Rybnik dotyczącej dotacji oświatowych.

Przepisy (16)

Główne

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniającej zwrot.

u.f.z.o. art. 36 § 1-3

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Określa uprawnienia organów administracji publicznej do kontrolowania prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, w tym prawo wstępu do placówek oświatowych i wglądu do dokumentacji.

u.f.z.o. art. 38 § 1

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Upoważnia organ stanowiący gminy do ustalenia trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji.

u.f.z.o. art. 38 § 1-2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Określa, że organ stanowiący gminy został upoważniony do ustalenia trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, ale nie do stanowienia prawa w zakresie wyposażenia organu kontrolującego w inne uprawnienia kontrolne ani do nakładania na podmioty kontrolowane innych obowiązków niż wynikające z ustawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 147 § 1