I GSK 1113/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie. Spółka importowała ogórki, dla których zadeklarowana wartość celna przewyższała standardową wartość przywozową, co skutkowało koniecznością złożenia zabezpieczenia należności celnych w wysokości 20 053 zł. Organ celny I instancji określił kwotę długu celnego w tej wysokości, ponieważ dowody potwierdzające spełnienie warunków zwolnienia zabezpieczenia wpłynęły po terminie wskazanym w art. 75 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/891. Termin na złożenie dokumentów handlowych, potwierdzających sprzedaż towaru, wynosił jeden miesiąc od dnia sprzedaży, a spółka złożyła je po terminie. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego i jego naruszenie skutkuje utratą zabezpieczenia. WSA w Lublinie podzielił to stanowisko, oddalając skargę spółki. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia), brak wydania postanowienia o oddaleniu wniosku o pytania prejudycjalne, naruszenie zasady zaufania do organów administracji, zasady proporcjonalności oraz art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID-19. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że termin na złożenie dokumentów jest terminem prawa materialnego, którego niedochowanie skutkuje utratą zabezpieczenia. Argumenty dotyczące stanu epidemii, zasady zaufania do organów czy zasady proporcjonalności nie znalazły zastosowania, ponieważ sprawa dotyczyła długu celnego, a nie podatku VAT, a przepisy unijne przewidują utratę zabezpieczenia w przypadku niedotrzymania terminów. NSA uznał również, że nie było podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE ani do przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów zawitych w prawie celnym UE, zasada zaufania do organów a zasada legalizmu, zastosowanie przepisów o COVID-19 w kontekście prawa UE.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów rolnych i zastosowania konkretnych rozporządzeń UE. Interpretacja zasady zaufania i legalizmu ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niedotrzymanie terminu zawitego prawa materialnego na złożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru, skutkujące utratą zabezpieczenia należności celnych, może być usprawiedliwione okolicznościami związanymi ze stanem epidemii COVID-19 lub zasadą zaufania do organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedotrzymanie terminu zawitego prawa materialnego na złożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru, skutkujące utratą zabezpieczenia należności celnych, nie może być usprawiedliwione okolicznościami związanymi ze stanem epidemii COVID-19 ani zasadą zaufania do organów administracji, gdyż przepisy unijne przewidują utratę zabezpieczenia z mocy prawa w przypadku niedotrzymania terminów.
Uzasadnienie
Termin na złożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru w celu zwolnienia zabezpieczenia jest terminem prawa materialnego, którego niedochowanie skutkuje utratą zabezpieczenia. Argumenty o stanie epidemii i zasadzie zaufania nie są zasadne, ponieważ przepisy unijne nie przewidują w tym zakresie odstępstw, a zasada zaufania musi być wyważana z zasadą legalizmu.
Czy przepisy specustawy COVID-19 dotyczące zawieszenia terminów procesowych i sądowych mają zastosowanie do terminów określonych w przepisach prawa celnego uregulowanych w prawie Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy specustawy COVID-19 dotyczące zawieszenia terminów procesowych i sądowych nie mają zastosowania do terminów określonych w przepisach prawa celnego uregulowanych w prawie Unii Europejskiej, ponieważ prawo celne stanowi odrębną gałąź prawa finansowego, a przepisy unijne nie przewidują modyfikacji tych terminów w związku z pandemią.
Uzasadnienie
Prawo celne, jako prawo finansowe, jest odrębne od prawa administracyjnego. Ponadto, przepisy unijne dotyczące systemu cen wejścia nie zostały zmodyfikowane w związku z COVID-19, a zasada pierwszeństwa prawa unijnego oznacza, że w przypadku kolizji z prawem krajowym, pierwszeństwo ma prawo unijne.
Czy sąd administracyjny powinien skierować pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej długu celnego, gdy zastosowane przepisy unijne nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a podnoszone kwestie dotyczą zasad proporcjonalności i zaufania do organów w kontekście niedotrzymania terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku kierowania pytań prejudycjalnych do TSUE, gdy zastosowane przepisy unijne nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, a podnoszone kwestie dotyczą zasad proporcjonalności i zaufania do organów w kontekście niedotrzymania terminu, zwłaszcza gdy przepisy te nie mają zastosowania w sprawie lub nie dotyczą wykładni przepisów unijnych.
Uzasadnienie
Przepisy, na które powołuje się strona (np. dyrektywa VAT, art. 42 UKC), nie miały zastosowania w sprawie dotyczącej długu celnego. Termin określony w art. 75 ust. 5 rozporządzenia 2017/891 nie budził wątpliwości interpretacyjnych, a kwestia niedotrzymania terminu z powodu stanu epidemii lub błędnego przekonania strony nie wymaga wykładni TSUE.
Przepisy (39)
Główne
Prawo celne art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 art. 75 § ust. 5
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 art. 148
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447
rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 art. 75 § ust. 6
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891
ustawa o COVID art. 15zzs § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
ustawa o COVID art. 15zzr § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
dyrektywa 2006/112/WE art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
UKC art. 42 § ust. 1
Unijny kodeks celny
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 163 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 16
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych UE art. 48 § ust. 1 i 2
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1 in fine
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 91 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin na złożenie dokumentów potwierdzających sprzedaż towaru jest terminem prawa materialnego, którego niedochowanie skutkuje utratą zabezpieczenia. • Przepisy unijne dotyczące długu celnego nie przewidują odstępstw od terminów ze względu na stan epidemii COVID-19. • Zasada zaufania do organów administracji nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawem (zasada legalizmu). • Pojedyncze, odmienne rozstrzygnięcia organu w innych sprawach nie tworzą stałej praktyki usprawiedliwiającej odstępstwo od przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wydania odrębnego postanowienia o oddaleniu wniosku o pytania prejudycjalne i brak szczegółowego wyjaśnienia powodów odmowy. • Naruszenie zasady zaufania do organów administracji i zasady proporcjonalności. • Naruszenie art. 15zzr ust. 1 pkt 5 ustawy o COVID-19 poprzez uznanie, że przepisy specustawy nie znajdują zastosowania do prawa celnego. • Naruszenie art. 75 ust. 5 rozporządzenia nr 2017/891 poprzez przyjęcie, że skarżąca nie spełniła warunków do zwolnienia zabezpieczenia. • Naruszenie art. 1 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE w związku z art. 42 ust. 1 UKC poprzez nieuwzględnienie zasady proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
termin jest terminem zawitym prawa materialnego • jego naruszenie skutkuje bezwzględną utratą zabezpieczenia • termin ten jest terminem zawitym prawa materialnego, nie może zatem zostać przedłużony ani przywrócony • zasada zaufania musi być stosowana w uwzględnieniem zasady legalizmu • błędne rozstrzygnięcie organu w innej sprawie [...] w żadnym wypadku nie zobowiązywało organu do wydania takiego samego rozstrzygnięcia w kolejnych sprawach strony • nie sposób zatem w tym przypadku mówić o stosowaniu przez organ środków nieproporcjonalnych do wagi naruszenia • skutek w postaci utraty zabezpieczenia następuje z mocy powołanego przepisu art. 75 ust. 5 i nie zależy od woli organu
Skład orzekający
Dariusz Dudra
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
członek
Paweł Janusz Lewkowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów zawitych w prawie celnym UE, zasada zaufania do organów a zasada legalizmu, zastosowanie przepisów o COVID-19 w kontekście prawa UE."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji importu towarów rolnych i zastosowania konkretnych rozporządzeń UE. Interpretacja zasady zaufania i legalizmu ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne są terminy w prawie celnym UE i jak ważne jest ich przestrzeganie, nawet w obliczu nieprzewidzianych okoliczności jak pandemia. Pokazuje też konflikt między zasadą zaufania a legalizmem.
“Nawet pandemia nie usprawiedliwia spóźnienia: kluczowa lekcja z prawa celnego UE o terminach.”
Dane finansowe
WPS: 20 053 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.