Orzeczenie · 2024-09-25

I GSK 1109/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-09-25
NSAinneWysokansa
środki unijnedofinansowanieprotestskarga kasacyjnasądy administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa wdrożeniowaodmowa zawarcia umowy

Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie, który został wybrany do realizacji. Następnie organ poinformował o braku możliwości zawarcia umowy z powodu obaw o szkody w mieniu publicznym, pouczając, że protest nie przysługuje. Organ pozostawił jednak wniesiony przez spółkę protest bez dalszego biegu. WSA uchylił ten akt, uznając go za wadliwy i dopuszczając kontrolę aktu poprzedzającego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że protest nie przysługiwał w tej sytuacji, a organ prawidłowo postąpił, pozostawiając go bez rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że odmowa zawarcia umowy jest aktem podlegającym zaskarżeniu na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie w trybie protestu. W związku z tym, skarga na pozostawienie protestu bez rozpatrzenia powinna zostać oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, kiedy protest jest niedopuszczalny w postępowaniu o środki unijne, a odmowa zawarcia umowy podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury związanej ze środkami unijnymi i protestami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pozostawienie protestu bez dalszego biegu, w sytuacji gdy organ uznał, że protest nie przysługuje, jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozostawienie protestu bez dalszego biegu, nawet jeśli organ uważa, że protest nie przysługuje, może być traktowane jako akt podlegający kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jeśli stanowi spór o prawo.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że odmowa zawarcia umowy jest aktem podlegającym zaskarżeniu na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie w trybie protestu. W związku z tym, skarga na pozostawienie protestu bez rozpatrzenia, gdy protest nie przysługiwał, powinna zostać oddalona.

Czy WSA prawidłowo uchylił akt organu, uznając, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia nie jest przewidziane prawem i dopuszczając kontrolę aktu poprzedzającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA nieprawidłowo uchylił akt organu. Skoro protest nie przysługiwał, jego pozostawienie bez rozpatrzenia było zgodne z prawem, a skarga powinna zostać oddalona.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy, premiując skarżącego za wniesienie niedopuszczalnego środka prawnego. Sąd pierwszej instancji nie powinien był uchylać aktu organu, a jedynie oddalić skargę.

Czy odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie, wynikająca z art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej, jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa zawarcia umowy o dofinansowanie jest aktem podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., o ile nie przewidziano inaczej przepisami odrębnymi.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że odmowa zawarcia umowy jest aktem podjętym na podstawie bezpośrednio działającej normy prawnej i podlega kontroli sądu administracyjnego, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W tym przypadku, zaskarżanie odbywa się na zasadach ogólnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę spółki.

Przepisy (28)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Przesłanka obawy wyrządzenia przez wnioskodawcę szkody w mieniu publicznym w następstwie zawarcia umowy z powodu braku zdolności finansowych i operacyjnych do realizacji projektu.

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Dotyczy możliwości zaskarżenia działania organu do sądu administracyjnego w trybie protestu.

ustawa wdrożeniowa art. 76

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog form działania administracji podlegających kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku i oddalenia skargi.

Pomocnicze

ustawa wdrożeniowa art. 44 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 61 § ust. 8

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 69 § ust. 4

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 70 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 70 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

ustawa wdrożeniowa art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących wyboru projektów.

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Określa czternastodniowy termin na wniesienie skargi.

ustawa wdrożeniowa art. 73 § ust. 6

Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 7

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy odrzucenia skargi.

p.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 87 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Protest nie przysługiwał w tej sytuacji, ponieważ spółka nie została negatywnie oceniona w procedurze konkursowej, a jedynie odmówiono jej zawarcia umowy. • Odmowa zawarcia umowy jest aktem podlegającym zaskarżeniu na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a nie w trybie protestu. • WSA błędnie uchylił akt organu, zamiast oddalić skargę, ponieważ protest był niedopuszczalny.

Odrzucone argumenty

WSA prawidłowo uchylił akt organu, uznając, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia jest wadliwe i dopuszczając kontrolę aktu poprzedzającego. • Skarga nie podlegała odrzuceniu z powodu uchybienia terminu, a termin do jej wniesienia biegł od doręczenia pisma z 29 stycznia 2024 r.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest przecież tak, że wszystkie spory jednostki z administracją rozpoznają sądy administracyjne, bo do tego potrzebny jest – w myśl art. 184 Konstytucji – wyraźny przepis ustawy. • Nie każda zatem podejmowana przez administrację aktywność podlega weryfikacji przez sąd administracyjny. • Podejmowane przez organ w tej sprawie formy prawne nie polegają na stosowaniu prawa, a więc wieloetapowym procesie wieńczonym ustaleniem konsekwencji prawnych określonych faktów. Nie są one zatem ani decyzją administracyjną ani postanowieniem ani żadnym innym "rozstrzygnięciem". • Formy te stanowią natomiast wynik bezpośredniego działania normy prawnej, inaczej rzecz ujmując – wykonywania prawa przez organ administracji. • Stanowisko Sądu pierwszej instancji zakładające premiowanie skarżącego, który wniósł niedopuszczalny środek prawny w postaci protestu nie jest uzasadnione, dlatego że reguły procesowe służą zachowaniu porządku prawnego i nie mogą być dowolnie pomijane, czy wypaczane.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący sprawozdawca

Bogdan Fischer

sędzia

Marek Sachajko

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy protest jest niedopuszczalny w postępowaniu o środki unijne, a odmowa zawarcia umowy podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury związanej ze środkami unijnymi i protestami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze środkami unijnymi i dopuszczalnością środków zaskarżenia, co jest istotne dla wielu podmiotów korzystających z funduszy UE.

Protest bez szans? NSA wyjaśnia, kiedy można skarżyć decyzje o środkach unijnych.

Sektor

finanse_publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst