I GSK 1104/22

I GSK 1104/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I SA/Rz 1018/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-02-17
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 15 ust. 6
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej U. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 1018/21 w sprawie ze skargi U. C. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 2 listopada 2021 r. nr 9009-2021-002465 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji) wyrokiem z 17 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 1018/21, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę U. C. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 2 listopada 2021 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego toku o płatnościach w tamach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z pkt 5, sekcji A, części II załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013, z dnia 17 grudnia 2013 toku, ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 poprzez dokonanie ich nieuprawnionej wykładni, przekraczającej zakres wykładni językowej oraz zastosowanie zakazanej wykładni synonimicznej oraz poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że pojęcie przedsiębiorstwa powinno być interpretowane jako przedsiębiorstwo cukrownicze, a także poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rzecz skarżącej, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach w zw. z pkt 5, sekcji A, części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013 powinna doprowadzić do wniosku, że pojęcie przedsiębiorstwa powinno uwzględniać wszelkie podmioty gospodarcze zajmujące się zawodowo sprzedażą, dalszą odsprzedażą lub pośredniczeniem w sprzedaży nie tylko buraków cukrowych,
a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów winna doprowadzić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie do uznania, że skarżąca spełniła warunki otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zawarcie umowy dostawy, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach, a środki ze wsparcia bezpośredniego były należne skarżącej, a w konsekwencji, że decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sanoku zasługują na uchylenie,
2) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 23 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 oraz w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w tamach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchybień Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Sanoku, który nie wykonał ciążącego na nim obowiązku niezwłocznego zawiadomienia skarżącej o rzekomych brakach złożonego przez skarżącą wniosku o przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, a co za tym idzie nie wykonał ciążącego na nim obowiązku kontroli wstępnej wniosku skarżącej, w tym również poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchybień Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Sanoku, który nie zawiadomił skarżącej o konsekwencjach nieusunięcia rzekomych braków we wniosku,
a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem naruszenie to uniemożliwiło skarżącej uzupełnienie rzekomych braków w złożonym przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na tok 2020, w tym szczególności doprowadziło do odmowy przyznania skarżącej płatności do powierzchni buraków cukrowych, zaś dostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanych uchybień powinno skutkować uchyleniem decyzji Detektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sanoku;
3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w tamach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie naruszenia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Sanoku zasady zaufana uczestników toczącego się postępowania do władzy publicznej, wynikające z nieuprawnionego odstąpienia przez kierownika Biura Powiatowego Agencji w Sanoku od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie mamy do czernienia z utrwaloną praktyką w znaczeniu wąskim, a więc względem tego samego podmiotu, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, bowiem Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Sanoku przyznał skarżącej płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych na 2019 rok, w tożsamych z niniejszymi okolicznościach faktycznych i prawnych, a także poprzez brak wykazania przyczyn odstąpienia od utrwalonej praktyki orzeczniczej przy jednakowym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie,
a które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ jego skutkiem było oddalenie oczywiście zasadnej skargi Skarżącej obejmującej swoim zakresem również decyzję kierownika Biura Powiatowego Agencji w Sanoku, w której to decyzji Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Sanoku, działając wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, odstąpił od dotychczasowej praktyki orzeczniczej i odmówił przyznania skarżącej płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych, podczas gdy Kierownik Biura Powiatowego Agencji w Sanoku, wobec zaistnienia identycznego stanu faktycznego i prawnego, powinien był przyznać Skarżącej płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych za rok 2020;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 151 p.p.s.a. w zw. z 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 toku o płatnościach w tamach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi Skarżącego, podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie winien był uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c uchylić decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sanoku, jako że decyzje te naruszały przepisy prawa, w szczególności zaś ponieważ spełnione zostały ustawowe przesłanki do przyznania na rzecz Skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok.
W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie przedstawiła argumenty na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2, których w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.
Należy dodać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych.
Jak wynika z akt sprawy, organ odmówił przyznania skarżącej na rok 2020 płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych, wskazując, że załączona do wniosku umowa kontraktacyjna na kampanię 2020 r. zawarta ze spółką A. Sp. z o.o. w B. powoduje, że wnioskująca nie spełnia warunku określonego w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1341; dalej: ustawa o płatnościach) do przyznania tej płatności.
Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi jeżeli zawarł: umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub umowę z: grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru; do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1.
Według organu, analiza przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 671; dalej: rozporządzenie nr 1308/2013) prowadzi do wniosku, że prawodawca wspólnotowy jako "przedsiębiorców" w odniesieniu do rynku cukru jednoznacznie rozumiał podmioty cukrownicze, czyli zajmujące się produkcją cukru.
Z kolei skarżąca powołuje się na definicję umowy dostawy zawartą w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013 w myśl której: "umowa dostawy" oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, pojęcie przedsiębiorstwa powinno uwzględniać wszelkie podmioty gospodarcze zajmujące się zawodowo sprzedażą, dalszą odsprzedażą lub pośredniczeniem w sprzedaży nie tylko buraków cukrowych.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że pojęcie "przedsiębiorstwo" zawarte w definicji umowy dostawy nie może dotyczyć jakiegokolwiek "przedsiębiorstwa" ale podmiotu, który powinien przeznaczyć buraki dostarczone przez beneficjenta na produkcję cukru. Takim natomiast podmiotem niewątpliwie nie jest spółka pod firmą A. Sp. z o.o. w B.
Interpretacja pojęcia "przedsiębiorca" dokonana przez skarżącą kasacyjnie nie uwzględnia regulacji unijnych dedykowanych rynkowi cukru. Innymi słowy, nie uwzględnia celów rozporządzenia nr 1308/2013, które odnosi się do sektora cukru. Tym samym, wbrew poglądowi skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji, prawidłowo wyłożył art. 15 ust. 6 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.
Nie zasługuje na uwzględnienie również drugi z podniesionych zarzutów kasacyjnych niezastosowania art. 23 ust. 1 ww. ustawy w związku z art. 36 ust. 1 oraz w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy w związku z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Wniosek o przyznanie płatności nie był obarczony brakiem formalnym. Należy podkreślić, że treść merytoryczna umowy dołączonej do wniosku nie jest oceniana na etapie składania wniosku ale dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Tym samym, wbrew podniesionemu zarzutowi, organ nie miał podstaw do wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.