I GSK 1100/23

I GSK 1100/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /sprawozdawca/
Beata Sobocha-Holc
Dariusz Dudra /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Po 66/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-06-02
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7a, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 33 par. 2, art. 34 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 46 ust 2 i ust. 4, art. 47 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. NSA Anna Apollo (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 66/23 w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 listopada 2022 r. nr 290000.71.2022-RED-JO-EGZ3-16245 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 2 czerwca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 66/23 oddalił skargę M.T. (dalej określanego jako Skarżący) na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej określanego skrótem ZUS lub wierzyciel) z 7 listopada 2022r. nr 3001-IEE.711.223.2022 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarga kasacyjna od wyroku wniósł Skarżący. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu:
- na art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej określanej skrótem P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania polegające na:
1) niezastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 7 listopada 2022 r. w sytuacji, w której w.w. postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy 1 z 14 czerwca 1960 r. Kodek postępowania Administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej określanej skrótem K.p.a.); wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie zażalenia przez organ II Instancji skutkowałoby uwzględnieniem skargi Skarżącego;
2) niewłaściwym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi na zaskarżone postanowienie ZUS, w sytuacji, w której w.w. postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.; wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie wskazanego błędu w zaskarżonym postanowieniu skutkowałoby uwzględnieniem skargi Skarżącego;
3) naruszenie art. 145 § 1 p. 1 lit. c). P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez dokonanie przez WSA wybiórczej oceny prawnej i nierozważenie oraz nieustosunkowanie się przez WSA do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w skardze tj:
a) naruszenie przez Organ I i II instancji przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,
b) naruszenie przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7a KPA poprzez zaniechanie ciążącego na organie obowiązku rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, wskazane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uwzględnienie podnoszonych przez Skarżącego w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania skutkowałoby uwzględnieniem skargi Skarżącego.
4) naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dalej "u.p.e.a." poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym me wygasł w wyniku wykonania obowiązku;
5) naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. poprzez wadliwe oddalenie wniesionego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
II. powołując się na art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzucił skarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. art. 24 ust. 6a – 6d ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 ze zm. Określanej dalej skrótem u.s.u.s.) poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało nieprawidłowym rozliczeniem konta Skarżącego,
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego oraz przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w trybie art. 188 P.p.s.a,. Wniósł także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Dalej należy zaznaczyć, że stosownie do normy art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną winno zawierać ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16, z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt. I GSK 1294/16, z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16, z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 P.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych. Zatem jako pierwszy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów procesowych.
Zarzucono w nich naruszenie wielu przepisów postępowania, ale nie uzasadniono ich zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć więc trzeba, że uzasadnienie skargi kasacyjnej jest równie ważnym jej elementem jak podstawy kasacyjne. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli tego Sądu określa wnoszący skargę kasacyjną, poprzez wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego wynikającym z art. 176 § 1 P.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę jest nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie. Obowiązek ten nakłada na sporządzającego skargę kasacyjną powinność połączenia poszczególnych zarzutów z argumentami uzasadnienia. Jakkolwiek przepisy nie wprowadzają w tym zakresie szczególnych wymagań dla konstrukcji uzasadnienia i skutek ten możliwy jest do osiągnięcia w dowolny sposób, to musi być możliwe względnie jednoznaczne przyporządkowanie poszczególnych argumentów do zarzutów, tak aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł odnieść się do nich, rozpoznając skargę kasacyjną. Argumenty uzasadnienia powinny pozostawać w rzeczowym związku z przedmiotem zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie decydować, jakich argumentów zamierzała użyć strona dla uzasadnienia stawianych zarzutów.
W razie wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w skardze kasacyjnej wniesionej w rozpatrywanej sprawie w istocie nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.
Naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 P.p.s.a. Skarżący powiązał z brakiem szczegółowego uzasadnienia stanowiska WSA w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. Jednak nie jest to wada mająca istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Z naruszeniem art. 141 § 4 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie zapewnia możliwości kontroli instancyjnej orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Fakt nieodniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi nie przesądza a priori, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zauważyć bowiem wypada, że w świetle treści art. 184 P.p.s.a. in fine skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Uwzględnienie zatem zarzutu naruszenia omawianego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy wskazywana wada uzasadnienia jest na tyle poważna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Nadto, poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać ani prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew sformułowanemu w skardze kasacyjnej zarzutowi zaskarżony wyrok nie narusza regulacji art. 141 § 4 P.p.s.a. w stopniu stanowiącym - w świetle powyższych uwag - podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia i co istotne, wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wreszcie Sąd pierwszej instancji odniósł się w uzasadnieniu do kwestii rozliczeń Skarżącego, zasadnie wskazując, że to sąd powszechny jest władny rozstrzygnąć spór w postępowaniach, na które powołał się Skarżący.
Nie mogło dojść także do naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w sposób wskazany przez Skarżącego. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustanowiona tym przepisem zasada niezwiązania granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, iż sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Braku odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do części zarzutów, czy też sposobu w jaki sąd ten odniósł się do stawianych w skardze zarzutów nie można zwalczać poprzez zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na tym przepisie, należy wskazać, iż sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub przekroczył granice danej sprawy, albo że w okolicznościach tej sprawy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumentacja przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje na to, że Skarżący chciałby, przy rozstrzyganiu kwestii zarzutu wyjść poza granice sprawy. Tymczasem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w granicach zakreślonych omawianym przepisem i tym samym zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a K.p.a. należy na wstępie zaznaczyć, że w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dochodzi do automatycznego dyskwalifikowania skarg kasacyjnych, w sytuacji gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 P.p.s.a., czego potwierdzeniem jest uchwała NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak zasadniczo we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2140/13), chyba że umożliwia to powołana choćby niedoskonale podstawa prawna, a wadliwość zarzutu jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2012 r., I FSK 1679/11).
Art. 7a K.p.a. ma dwa podstawowe jednostki redakcyjne. Przy czym druga ma także dwa podpunkty. Skarżący nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej, konkretnego przepisu, którego naruszenie zarzuca. Jednak ze sposobu sformułowania zarzutu wynika, że chodzi o § 1 art. 7a K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Unormowaniu art. 7a § 1 K.p.a. nie chodzi o sytuacje, w których pojawiają się wątpliwości interpretacyjne przepisów mających zastosowanie w danej sprawie, a o przypadki, w których pomimo użycia różnych metod wykładni, wciąż pozostają co najmniej dwa, równie uprawnione, sposoby rozumienia danego przepisu. Zatem stawiając zarzut naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. skarżący kasacyjnie winien był wskazać, która, jego zdaniem norma prawna pozostawia niedające się usunąć wątpliwości prawne. Tego w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie uczynił. Dlatego zarzut ten wymyka się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z kolei oceniając zarzut naruszenia art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. należy podkreślić, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zespół norm określających postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Omawiana ustawa zawiera gwarancje, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (por. wyroki NSA: z dnia 1 kwietnia 2014 r. II FSK 1255/13, z dnia 24 października 2014 r. II GSK 1377/13, z dnia 2 kwietnia 2015 r. II FSK 778/13, z dnia 18 sierpnia 2015 r. II FSK 1688/13, z dnia 5 października 2017 r. II FSK 1202/17, z dnia 8 grudnia 2017 r. II FSK 3048/15, z dnia 24 kwietnia 2019 r. II FSK 1370/17, z dnia 4 listopada 2021 r. III FSK 112/21 - publ. orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
Z tych też powodów wierzyciel, przy rozpatrywaniu zarzutu Skarżącego wniesionego pismem z 29 czerwca 2022 r., nie mógł wykroczyć poza granice wytyczone treścią zarzutu. Nie mógł merytorycznie rozstrzygnąć sporu co do wielkości całego zadłużenia Skarżącego. Zwłaszcza w sytuacji, gdy co do tej kwestii toczyło się postępowanie przed sądem powszechnym. Mógł się wypowiedzieć tylko co do egzekwowanego zobowiązania w kontekście sformułowanego przez Skarżącego zarzutu I to uczynił, wyjaśniając podstawy faktyczne i przede wszystkim prawne swojego stanowiska.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia sprawy został prawidłowo przedstawiony i znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Wynika z niego, ż wpłaty dokonane przez Skarżącego, na potwierdzenie których zostały złożone przez niego kserokopie dowodów wpłat:
• z 31.12.2021 r. tytułem składek za okres 12/2021 w kwocie 4.345,39 zł,
• 3.03.2022 r. tytułem składek za okres 01/2022 w kwocie 4.545,00 zł,
• z 7.04.2022 r. tytułem składek za okres 02/2022 w kwocie 4.765,00 zł,
• z 22.04.2022 r. tytułem składek za okres 03/2022 w kwocie 4.763,93 zł,
• z 19.05.2022 r. tytułem składek za okres 04/2022 w kwocie 4.763,93 zł".
zostały zaliczone na zaległe składki za styczeń oraz marzec 2012 r. Z treści postanowienia Dyrektora ZUS, wynika, na jakie zaległości i jakie składki zarachowane zostały wpłaty dokonane przez skarżącego i na jakiej podstawie prawnej.
Dlatego powyższy zarzut należało uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. należy zauważyć, że w art. 33 § 2 u.p.e.a. został określony katalog zamknięty zarzutów, które mogą być wniesione w ramach tego środka zaskarżenia. Skarżący w zarzucie podniósł, że opłacił należności objęte tytułami wykonawczymi, co w myśl art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. wierzyciel zasadnie potraktował jako zarzut wygaśnięcia obowiązku objętego tytułami o nr [...]34 do [...]36 z uwagi, jak podnosił Skarżący, na spłatę zadłużenia. I w konsekwencji oddalił zarzut postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z 7 listopada 2022 r.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 46 ust. 1 us.u.s. – na płatniku składek ciąży obowiązek obliczania, potrącania z dochodów, rozliczania oraz wpłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy według zasad wynikających z przepisów ustawy. Rozliczenie składek następuje w deklaracji rozliczeniowej, która zawiera między innymi zestawienie należnych składek na poszczególne rodzaje ubezpieczeń społecznych (art. 46 ust. 2 i 4 u.s.u.s). Jednocześnie art. 47 ust. 1 u.s.u.s. wprowadza obowiązujące płatnika składek terminy składania deklaracji rozliczeniowych, imiennych raportów miesięcznych oraz opłacania składek za dany miesiąc. Upływ tych terminów uprawnia wierzyciela do żądania zapłaty składek. Termin płatności, w razie nieopłacenia składek, oznacza datę powstania zaległości z tego tytułu i to niezależnie od tego, czy i na ile prawidłowo został wykonany przez płatnika obowiązek wskazania podstawy wymiaru i opłacenia należnej składki. Znajduje to też potwierdzenie w świetle znajdującego, na podstawie art. 31 u.s.u.s., odpowiednie zastosowanie art. 51 § 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, który stanowi, że zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Decyzja wydana w trybie tej ustawy ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający zakres wynikającego z ustawy obowiązku i obrazuje stan konta płatnika po uwzględnieniu korekt dokumentów na dzień ich wydania.
Zatem, jeżeli składki stały się wymagalne w terminie ich płatności, to fakt toczenia się postępowania przed sądem powszechnym – Sądem Rejonowym Poznań [...] i wydania przez ten sąd nieprawomocnego wyroku z 25 maja 2022 r. sygn.. [...], dotyczącego prawa Skarżącego do zasiłku rehabilitacyjnego oraz postępowania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu zainicjowanego odwołaniem się Skarżącego od decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia, nie wpływa na dopuszczalność zaliczenia na poczet zaległych składek wpłat za późniejsze okresy, dokonanych po 1 stycznia 2018 r. Co trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji. Składki stają się bowiem wymagalne w terminie ich płatności niezależnie od tego, czy zostały prawidłowo rozliczone i wskazane w deklaracji rozliczeniowej, a także wtedy, gdy taka deklaracja nie została złożona. I nie jest w tej kwestii konieczne wydanie decyzji wymiarowej (podobne stanowisko zajął NSA w wyrokach: z 13 stycznia 2021 r., I GSK 897/20 i I GSK 898/20 oraz z 19 stycznia 2021 r., I GSK 1530/20). W konsekwencji, na podstawie § 7 i § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych 9dz. U. z 2022 r. poz. 1771, dalej określanego jako rozporządzenie) wierzycie, był uprawniony do zaliczenia wpłat na poczet zaległych składek. Co skutkowało powstaniem zaległości w odniesieniu do składek objętych tytułami egzekucyjnymi. Zauważyć przy tym należy, że z wyliczenia przedstawionego w postanowieniach wierzyciela - ZUS, zwłaszcza w postanowieniu z 25 sierpnia 20022r. wynika, iż w rozliczeniu konta Skarżącego uwzględniono skutki wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 17 kwietnia 2019 r. [...]. Ocena stanowiska wierzyciela dokonana przez Sąd pierwszej instancji w tym aspekcie była prawidłowa i został poparta stosowną argumentacją.
Zatem zarzut nieistnienia zobowiązania Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny.
Rozpatrując ostatni z zarzutów – zarzut naruszenia ar. 34 § 2 pkt 2a u.p.e.a. należy przypomnieć, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei wierzyciel na podstawie § 2 art. 34 u.p.e.a. wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
Skoro Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wierzyciela co do istnienia wymagalnego obowiązku, a stanowisko to z powodów wyżej wskazanych Naczelny Sąd Administracyjny uznał za prawidłowe, to oddalając zarzut nie mógł naruszyć art. 34 § 2 pkt 2a u.p.e.a. Mógłby to uczynić, gdyby treść rozstrzygnięcia była w opozycji do poczynionych ustaleń i rozważań. A taka sytuacja nie zaistniała w sprawie.
W konsekwencji brak stwierdzenia przez Sąd pierwszej instancji naruszeń procedury administracyjnej przez organ egzekucyjny wskazuje, wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował wskazane w skardze kasacyjnej przepisy art. 151 P.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Mając na względzie powyższe, uznając skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.