I GSK 110/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na czynność Prezydenta Miasta Katowice w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym Konstytucji RP, argumentując, że ustalona kwota dotacji (niecałe 3 zł miesięcznie na słuchacza) jest iluzoryczna i nie pozwala na prowadzenie działalności oświatowej, co narusza prawo do równego dostępu do wykształcenia. Skarżąca podnosiła również, że prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych, a pomoc finansowa dla uczniów ma charakter indywidualny, a nie instytucjonalny. Sąd wskazał również, że choć prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, to szkoły niepubliczne są w założeniu finansowane w mniejszym stopniu ze środków publicznych niż szkoły publiczne, a podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na założycielach. NSA odwołał się do wcześniejszych orzeczeń w podobnych sprawach, potwierdzając, że ustalenie dotacji w kwocie zgodnej z przepisami prawa nie narusza Konstytucji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych, a pomoc finansowa dla uczniów ma charakter indywidualny.
Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych w oparciu o przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej w kwocie poniżej 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi naruszenie prawa do równego dostępu do wykształcenia i czy jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie takiej kwoty dotacji nie narusza prawa do równego dostępu do wykształcenia ani nie jest niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych. Pomoc finansowa dla uczniów ma charakter indywidualny, a nie instytucjonalny. Szkoły niepubliczne są w założeniu finansowane w mniejszym stopniu ze środków publicznych, a ich gospodarka finansowa spoczywa na założycielach.
Czy prowadzenie szkół niepublicznych jest działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów?
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą Prawo oświatowe, prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, a podmioty te realizują zadanie publiczne.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 70 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 70 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.f.z.o. art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
u.p.o. art. 170 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 § § 3
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1 zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 178 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego art. 28 § ust. 6
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i ustalenie kwoty dotacji. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 26 § 2 u.f.z.o. w zw. z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. i innymi przepisami) poprzez błędne ustalenie stawki dotacji jako iluzorycznej. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie niskiej stawki dotacji nie narusza prawa do równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, art. 7 w zw. z art. 70 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie niskiej stawki dotacji jest dopuszczalną formą finansowania. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP poprzez niezbadanie konstytucyjności przepisów rozporządzenia.
Godne uwagi sformułowania
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r. • zgodnie z art. 170 § 1 ustawy prawo oświatowe prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą • z art. 70 ust. 3 Konstytucji RP nie wynika prawo podmiotowe szkół niepublicznych do uzyskania środków na całość ich działalności • podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na ich założycielach • władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. • zasada pomocy dla uczniów i studentów jest korelatem zasady powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. Jednak owa określona ustawą pomoc – co wyraźnie wynika z omawianego przepisu – ma mieć charakter indywidualny, adresowana jest więc bezpośrednio do osób pobierających naukę, a nie do instytucji naukę tę świadczących/organów prowadzących szkoły • Konstytucja formułuje zasadę bezpłatności nauki jedynie w szkołach publicznych.
Skład orzekający
Henryk Wach
przewodniczący
Małgorzata Grzelak
sprawozdawca
Monika Krzyżaniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że Konstytucja RP nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych, a pomoc finansowa dla uczniów ma charakter indywidualny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowania szkół niepublicznych w oparciu o przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji konstytucyjnych praw do wykształcenia, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy państwo musi finansować szkoły niepubliczne tak samo jak publiczne? NSA wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.