I GSK 1095/21

I GSK 1095/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna
Piotr Pietrasz
Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
V SA/Wa 747/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-19
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, uchylono zaskarżoną decyzję organu i poprzedzającą ją decyzję organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 188, art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 158 § 1, art. 157 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 2 , art. 6, 7, 7a , 8, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 747/20 w sprawie ze skargi A na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 lutego 2020 r. nr 2/2020 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z 27 listopada 2019 r., nr 9004-2019-30/PG; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A 1240 (tysiąc dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 19 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 747/20 oddalił skargę A (dalej: spółka, strona, skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z 13 lutego 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 25 kwietnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim orzekł o przyznaniu pomocy finansowej o wartości 614.650 zł producentowi rolnemu prowadzącemu w 2016 r. gospodarstwo, w którym utrzymywany jest drób, położone jest na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków.
Decyzją z 27 listopada 2019 r. Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność ww. decyzji, akt ten został utrzymany w mocy przez Prezesa ARiMR decyzją z 13 lutego 2020 r.
Nie zgadzając się z tymi aktami administracyjnymi strona wniosła skargę, którą – o czym była mowa na wstępie uzasadnienia – Sąd I instancji oddalił. W motywach wskazał – po obszernym omówieniu istoty stwierdzenia nieważności w kontekście rażącego naruszenia prawa – że w sprawie materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji o przyznaniu pomocy stanowił § 13k rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.2015.187 z późn. zm., dalej: rozporządzenie).
Zgodnie z § 13k ust. 1 rozporządzenia, w 2017 r. Agencja udzielała pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, prowadzącemu w 2016 r. gospodarstwo: 1) w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym jest utrzymywany drób w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy, położone na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym określonych w związku z wystąpieniem wysoce zjadliwej grypy ptaków oraz 2) będące mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 702/2014.
Powodem zaś stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji było uznanie przez organy, że decyzja ta rażąco narusza § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia, w myśl którego pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje producentowi rolnemu, którego gospodarstwo zostało wyznaczone jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków.
W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że wniosek skarżącego o przyznanie pomocy, na podstawie którego została wydana kontrolowana decyzja, dotyczył w istocie przyznania pomocy do dwóch gospodarstw w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U.2018.1967 ze zm., dalej: ustawa) – fermy drobiu w R. i fermy drobiu w D., co wynika z dołączonych do wniosku dokumentów, a w szczególności kart producenta indyków rzeźnych.
W myśl, zawartej w art. 2 pkt 8 ustawy definicji legalnej, przez określenie "gospodarstwo" należy rozumieć – obiekty budowlane, przestrzenie wolne lub inne miejsca, gdzie przebywają zwierzęta gospodarskie, a w przypadku zwierząt akwakultury – jakiekolwiek miejsca, w tym miejsca zamknięte, lub obiekty budowlane wykorzystywane przez przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury, gdzie zwierzęta te są hodowane z zamiarem umieszczenia na rynku, z wyłączeniem miejsc, w których dzikie zwierzęta wodne złowione lub zebrane w celu spożycia przez ludzi są tymczasowo, bez karmienia, przetrzymywane przed poddaniem ich ubojowi. W świetle tej definicji gospodarstwem jest więc zespół budynków lub innych urządzeń, w którym utrzymywane są zwierzęta, a nie działalność w zakresie hodowli zwierząt prowadzona przez dany podmiot.
Skoro ferma drobiu w R. i ferma drobiu w D. stanowiły dwa fizycznie odrębne miejsca geograficzne, w których skarżący utrzymywał drób, to każda z tych ferm stanowiła oddzielne gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy. Natomiast z treści złożonego przez skarżącego wniosku o udzielenie pomocy (w szczególności z pkt IV "Oświadczenia dotyczące warunków udzielania pomocy" oraz z pkt V "Oświadczenia dotyczące liczby ptaków utrzymywanych w gospodarstwie") wynika, że wniosek ten dotyczy jednego gospodarstwa. Natomiast według dołączonych do wniosku dokumentów oraz później dołączonych dwóch zaświadczeń z 16.03.2017 r., wystawionych Powiatowego Lekarza Weterynarii w Międzyrzeczu i Lekarza Weterynarii prowadzącego stado, należy uznać, że wniosek dotyczy łącznej liczby indyków utrzymywanych na fermach w R. i w D. W punkcie V wniosku podana została łączna liczba indyków 24.586 sztuk, bez wskazania jaka liczba ptactwa była utrzymywana w gospodarstwie w D., a jaka w gospodarstwie w R., na dzień poprzedzający dzień otrzymania przez Powiatowego Lekarza Weterynarii zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia wysoce zjadliwej grypy ptaków. Skarżąca dopiero piśmie z 24 lipca 2019 r., skierowanym do ARiMR i stanowiącym odpowiedź na wezwanie z 19 lipca 2019 r., wyjaśniła, że kontrolowana decyzja o przyznaniu pomocy obejmuje rekompensatę za 5 696 sztuk indyków z gospodarstwa w D.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że w stadzie indyków utrzymywanych w gospodarstwie skarżącego w D. stwierdzono ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków. Wynika to wprost z § 1 pkt 1 rozporządzenia Wojewody Lubuskiego z dnia 21 grudnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia obszaru zapowietrzonego i zagrożonego wystąpieniem ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), sposobu oznakowania tych obszarów oraz zakazów i nakazów obowiązujących na tych obszarach (Dz. Urz. Województwa Lubuskiego poz. 2708). Tym samym w odniesieniu do gospodarstwa w D. wystąpiła przesłanka określona w § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia, wykluczająca przyznanie pomocy. Wobec powyższego kontrolowana decyzja, którą przyznano pomoc obejmującą rekompensatę za indyki utrzymywane w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko wysoce zjadliwej grypy ptaków, narusza § 13k ust. 7 pkt 1 rozporządzenia. Treść naruszonego przepisu jest jednoznaczna i nie wymaga rekonstrukcji. Opisana wada prawna decyzji ma charakter kwalifikowany, gdyż jest oczywistym naruszeniem normy bezwzględnie obowiązującej i wywołuje skutki nie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Skutki finansowe dokonanego naruszenia powodują bowiem, że kontrolowane rozstrzygnięcie o przyznaniu pomocy nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, ponieważ prowadzi ono do uzyskania przez skarżącego nienależnej korzyści ze środków publicznych o znacznej wartości (jeśli przyjąć za skarżącym, że udzielona pomoc publiczna obejmuje rekompensatę za 5 696 sztuk indyków z gospodarstwa w D., to wysokość pomocy udzielonej niezgodnie z prawem wyniosłaby: 5 696 x 25,00 zł = 142 400,00 zł). Z uwagi na powyższe sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że kontrolowana decyzja o przyznaniu pomocy obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie niemożliwe było stwierdzenie nieważności tylko części decyzji o przyznaniu pomocy, ponieważ na podstawie treści tej decyzji, jak też treści wniosku o przyznanie pomocy i dołączonych do niego dokumentów, nie można ustalić w jakiej części przyznana pomoc dotyczy drobiu utrzymywanego w gospodarstwie w R., a w jakiej części drobiu z gospodarstwa w D. Strona dopiero w piśmie z 24.07.2019 r., a więc już po wydaniu kontrolowanej decyzji, podała liczbę indyków z gospodarstwa w D., którą ujęła w łącznej liczbie indyków wskazanej w pkt V wniosku. Natomiast, jak już wyżej wskazano, ocena, czy decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., jest dokonywana według stanu faktycznego jaki był znany organowi orzekającemu w momencie wydawania tej decyzji.
Sąd pominął zgłoszony w skardze wniosek o dopuszczenie dowodu z dwóch dokumentów "Potwierdzenia przyjęcia dokumentu" przez ARiMR z 17 lutego 2017 r. L.dz. 364 i L.dz. 365, jako nie mający znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Kontrolowana decyzja 25 kwietnia 2017 r. została wydana na skutek wszczęcia postępowania konkretnym wnioskiem, który, jak wynika z pieczęci ARiMR na wniosku i załącznikach, wpłynął do Agencji 17 lutego 2017 r. i został zarejestrowany pod liczbą dziennika 364. Skarżący nie wykazał, by przez wydaniem kontrolowanej decyzji dokonywał zmian tego wniosku. Dla rozpoznawanej sprawy bez znaczenia jest, że skarżący złożył do Agencji 17 lutego 2017 r. pod liczbą dziennika 365 również inne dokumenty, skoro nie wykazał jakie to były dokumenty oraz jaki mają one związek z rozpoznawaną sprawą. Niewiarygodne jest twierdzenie skarżącego, że "Potwierdzenia przyjęcia dokumentu" z 17 lutego 2017 r. L.dz. 364 i L.dz. 365 dotyczą dwóch innych wniosków o udzielenie pomocy dołączonych przez skarżącego do odwołania (dotyczących odrębnie 18 890 i 5 696 sztuk indyków), albowiem z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że 17 lutego 2017 r. pod liczbą dziennika 364 skarżący złożył wniosek dotyczący 24 586 sztuk indyków, na podstawie którego została wydana kontrolowana decyzja. Na dołączonych do odwołania dwóch wniosków o udzielenie pomocy do 18 890 i 5 696 sztuk indyków brak jest pieczątki potwierdzającej złożenie tych dokumentów w Oddziale ARIMR.
Reasumując Sąd I instancji uznał, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący ustalił okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonał prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną – zaskarżając wyrok w całości – wniosła spółka zarzucając:
1. Naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U.2024.935, ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 13k ust. 3 i ust. 7 rozporządzenia i bezpodstawne przyjęcie (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), iż nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów, w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż organ administracyjny błędnie uznał, że przedmiotowe przepisy zostały naruszone, a nadto, że zostały naruszone w sposób rażący w decyzji o przyznaniu pomocy spółce wydanej 25 kwietnia 2017r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim.
2. Naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji naruszenia prawa materialnego, opisanego w punkcie 1 powyżej;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 1, art. 157 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi oraz bezpodstawne przyjęcie (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), iż nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów w sytuacji, gdy organ administracyjny nie wykazał i nie uzasadnił koniecznej przesłanki do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, to jest przesłanki rażącego naruszenia prawa oraz utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, który również przedmiotowej przesłanki nie wykazał i nie uzasadnił;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji – decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze z 27 listopada 2019 r. bezzasadnie stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu pomocy spółce wydanej w dniu 25 kwietnia 2017 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi oraz bezpodstawne przyjęcie (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), iż nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów w sytuacji, gdy organy administracyjne obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonały błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania utrzymanej w mocy decyzji Organu I instancji decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze z 27 listopada 2019 r.;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 158 § 1, art. 157 § 1 i § 2, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 7a oraz 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi oraz bezpodstawne przyjęcie (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), iż nie doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów w sytuacji, gdy organ administracyjny orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu pomocy Spółce A wydanej w dniu 25 kwietnia 2017 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim w całości, mimo że organ I instancji miał możliwość stwierdzić ewentualną nieważność przedmiotowej decyzji jedynie w części obejmującej pomoc przyznaną skarżącemu w zakresie gospodarstwa mieszczącego się w D.
Skarżący nadmienił, że Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutów skarżącego w powyższym zakresie, mimo, iż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (str. 8) ustalił m.in., że w rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że wniosek skarżącego o przyznanie pomocy, na podstawie którego została wydana kontrolowana decyzja, dotyczył w istocie przyznania pomocy do dwóch gospodarstw w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy – fermy drobiu w R. i fermy drobiu w D., co wynika z dołączonych do wniosku dokumentów, a w szczególności kart producenta indyków rzeźnych. Nadto Sąd sam wyliczył (str. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), że wysokość pomocy udzielonej w ocenie Sądu niezgodnie z prawem (tj. obejmująca wyłącznie 5.696 sztuk indorów z gospodarstwa w D.) wyniosłaby 142.400 zł. Tymczasem całość udzielonej skarżącemu pomocy obejmowała kwotę 614.650 zł.
– art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne pominięcie zgłoszonego w skardze wniosku o dopuszczenie dowodu z dwóch dokumentów:
a) potwierdzenia przyjęcia dokumentu przez ARiMR Biuro Powiatowe w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lutego 2017 r. L.dz. 364,
b) potwierdzenia przyjęcia dokumentu przez ARiMR Biuro Powiatowe w Gorzowie Wielkopolskim z 17 lutego 2017 r. L.dz. 365,
w sytuacji, gdy przedmiotowy wniosek, wbrew stanowisku Sądu (str. 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania przez Sąd mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż objęte nimi uchybienia, w tym zaaprobowane przez Sąd błędne ustalenia organów administracyjnych, doprowadziły do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji – decyzji Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze z 27 listopada 2019 r. bezzasadnie stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu pomocy spółce wydanej 25 kwietnia 2017 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim.
W efekcie spółka zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie od spółki na rzecz organu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinny wykazać, że sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r.; sygn. akt II FSK 1342/15; wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2668/15).
W dalszej kolejności – stosownie do treści argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 1893/14 – wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej i sformułowanymi w niej zarzutami (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że "gospodarzem" procesu kontrolnego na poziomie sądu kasacyjnego jest autor skargi kasacyjnej; do niego należy wybór podstaw kasacyjnych, wytknięcie stwierdzonych uchybień i określenie ich form. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny w żaden sposób modyfikować, uzupełniać lub poprawiać skargę kasacyjną, której sporządzenie ustawodawca w p.p.s.a. powierzył specjalistom.
W rozpoznawanej skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii naruszenia norm prawa procesowego gdyż stosowanie norm materialnych może być oceniane wówczas, kiedy prawidłowo został ustalony stan faktyczny w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że błędny jest pogląd Prezesa ARiMR wyrażony na str. 8 uzasadnienia jego decyzji, że "zgodnie z doktryną i orzecznictwem odwołanie jest taką instytucją procesową, której istotą jest żądanie oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, nie zaś żądanie ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Organ odwoławczy jakim jest Prezes ARiMR obowiązany ustosunkować się do treści rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, nie zaś ponownie rozpoznać sprawę administracyjną tak, jakby decyzja organu nie istniała i nie zostało wniesione odwołanie".
Zdaniem Sądu II instancji jest to pogląd całkowicie błędny gdyż sprawa administracyjna wymaga całościowego – i to dwukrotnego merytorycznego rozpoznania – tak w organie I, jak i II instancji. Por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, wyd. 9, s. 286: "Przedmiotem postępowania rozpoznawczego (przed organem II instancji – przyp. NSA) jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji".
Drugą ważną konstatacją jest to, że ustalenie stanu faktycznego odnośnie wniosku złożonego przez spółkę nie budziło wątpliwości co do ilości drobiu; tak organ I instancji na str. 2 uzasadnienia decyzji wskazał: "z przedłożonego przez stronę wniosku wynikało, że spółka ubiega się o przyznanie pomocy w łącznej ilości 24.586 szt. drobiu w gospodarstwie mieszczącym się w R. (18.890 szt.) oraz D. (5696 szt.). Powielił te ustalenia w swojej decyzji Prezes ARiMR (vide str. 2 jego decyzji.).
Całkowicie zatem błędna jest teza Sądu I instancji (vide str. 10 jego uzasadnienia), że "nie można ustalić w jakiej części przyznana pomoc dotyczy drobiu utrzymywanego w gospodarstwie w R., a w jakiej części drobiu z gospodarstwa w D.". Polega na prawdzie, że "strona dopiero w piśmie z 29 lipca 2019 r. (...) podała liczbę indyków z gospodarstwa w D., którą ujęła w łącznej liczbie indyków wskazanej w pkt V wniosku", a fakt ten w decyzji organu I instancji z 27 listopada 2019 r. znalazł właściwe odzwierciedlenie (vide wyżej przytoczony cytat).
Tak więc poczynione w sprawie ustalenia dawały – wbrew stanowisku Sądu I instancji – podstawę do oceny kwestii częściowego stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w Gorzowie Wielkopolskim przy uwzględnieniu treści złożonych w sprawie dokumentów dotyczących uboju oraz przymusowemu zabiciu i utylizacji indyków.
Bezsprzecznie zatem zasługują na częściową akceptację zarzuty o charakterze procesowym (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), w szczególności oddalenie skargi zostało podjęte na błędnych przesłankach, bowiem organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego przez co doprowadzono do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym także w zakresie braku stwierdzenia częściowej nieważności decyzji o przyznaniu stronie pomocy. Doszło również do obrazy treści art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem przedłożone dokumenty winny zostać zweryfikowane i ocenione w kontekście ustaleń faktycznych dotyczących ilości indyków objętych pomocą.
Przesłanki stwierdzenia nieważności – o których mowa w skardze kasacyjnej dotyczące przyznania pomocy winny zostać zweryfikowane po dokonaniu ustaleń faktycznych. To samo dotyczy zarzutu obrazy prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jednak ocenę tych zarzutów Sąd uznał za przedwczesną.
Mając na względzie treść art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a.