I GSK 1095/19

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie administracyjneskarga kasacyjnadoręczeniakuratorterminyodpowiedzialnośćdotacjebudżet państwaMinister Zdrowia

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając za prawidłowe stwierdzenie przez organ administracji uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ze względu na skuteczne doręczenie decyzji kuratorowi ustanowionemu dla strony.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kluczową kwestią było skuteczne doręczenie decyzji Ministra Zdrowia z 12 stycznia 2018 r. Skarżący twierdził, że nie otrzymał prawidłowego doręczenia, a organ nie dopełnił obowiązków w zakresie ustalenia jego adresu. NSA uznał jednak, że decyzja została skutecznie doręczona kuratorowi ustanowionemu dla strony, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po terminie. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Zdrowia stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. P. jako Prezesa Zarządu Stowarzyszenia za zobowiązania stowarzyszenia wobec budżetu państwa. Decyzja Ministra Zdrowia z 12 stycznia 2018 r. została doręczona kuratorowi ustanowionemu dla W. P. w trybie art. 34 § 1 k.p.a. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, datowany na 9 maja 2018 r., został złożony po upływie ustawowego terminu, który upłynął 5 lutego 2018 r. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytej staranności organu w ustalaniu jego adresu i zaniechanie doręczeń w trybie art. 40 § 1 k.p.a., a także kwestionował zasadność ustanowienia kuratora. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Sąd podkreślił, że decyzja została skutecznie doręczona kuratorowi, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiono po terminie. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu.

Uzasadnienie

Decyzja została skutecznie doręczona kuratorowi ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. w dniu 22 stycznia 2018 r. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony 9 maja 2018 r., został wniesiony po upływie ustawowego 14-dniowego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 34 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku organu o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych.

k.p.a. art. 48 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczenia pisma ustanowionemu kuratorowi.

k.p.a. art. 129 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin do wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące sporządzania skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 40 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy doręczeń w przypadku nieznanego miejsca zamieszkania lub siedziby strony.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Oddalenie skargi przez WSA.

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przywrócenia terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Ministra Zdrowia została skutecznie doręczona kuratorowi ustanowionemu dla strony. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony po upływie ustawowego terminu.

Odrzucone argumenty

Organ nie wykazał się starannością w ustalaniu adresu skarżącego. Organ zaniechał dokonywania doręczeń w trybie art. 40 § 1 k.p.a. Nie było podstaw do ustanawiania kuratora. Decyzja nie została prawidłowo doręczona skarżącemu. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nigdy się dla skarżącego nie otworzył. Niezastosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zakresie wniosków dowodowych.

Godne uwagi sformułowania

organ obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie ww. przepisu w każdym przypadku, gdy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu decyzja z dnia 12 stycznia 2018 r. została skutecznie doręczona stronie skarżącej w trybie art. 48 § 1 k.p.a., tj. ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. kuratorowi, z dniem 22 stycznia 2018 r. ustawowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 5 lutego 2018 r. złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, noszący datę 9 maja 2018 r. został nadany w placówce pocztowej w dniu 10 maja 2018 r., a zatem został wniesiony z naruszeniem ustawowego 14-dniowego terminu. nie wystąpiło zagadnienie prawne, które budziłoby poważne wątpliwości we wspomnianym rozumieniu. skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich wskazanych wyżej wymogów.

Skład orzekający

Joanna Salachna

przewodniczący

Michał Kowalski

sprawozdawca

Marek Sachajko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości doręczenia pisma administracyjnego kuratorowi ustanowionemu dla strony oraz konsekwencji uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia kuratora i doręczenia pisma w trybie k.p.a. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie nie występują takie okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami i reprezentacją strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Skuteczne doręczenie kuratorowi kluczem do utrzymania decyzji administracyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1095/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Marek Sachajko
Michał Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1341/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2018-12-17
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 34 § 1, art. 48 § 1, art. 129 § 2, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1341/18 w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 30 maja 2018 r. nr MZ-BFK-321-58/AP/18.AP w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją w przedmiocie określenia odpowiedzialności za zobowiązania stowarzyszenia z tytułu dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu państwa 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od W. P. na rzecz Ministra Zdrowia kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1341/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 259 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę W. P. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia 30 maja 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z 12 stycznia 2018 r. Minister Zdrowia określił odpowiedzialność W. P. (dalej jako Skarżący) jako Prezesa Zarządu A w W. (dalej jako Stowarzyszenie) za zobowiązania tego Stowarzyszenia, reprezentowanego przez M. G. kuratora dla W. P. Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Decyzja została doręczona kuratorowi 22 stycznia 2018 r.
Pismem z 9 maja 2018 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że już w roku 2006 wygasł Jego mandat Członka i Prezesa Zarządu Stowarzyszenia.
Postanowieniem z 30 maja 2018 r. Minister Zdrowia stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 12 stycznia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Zdrowia z 12 stycznia 2018 r. w przedmiocie określenia odpowiedzialności W. P. za zobowiązania Stowarzyszenia.
Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.), w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Organ obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie ww. przepisu w każdym przypadku, gdy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przypomniał, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że decyzja z dnia 12 stycznia 2018 r. została skutecznie doręczona stronie skarżącej w trybie art. 48 § 1 k.p.a., tj. ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. kuratorowi, z dniem 22 stycznia 2018 r. Tym samym ustawowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 5 lutego 2018 r. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, noszący datę 9 maja 2018 r. został nadany w placówce pocztowej w dniu 10 maja 2018 r., a zatem został wniesiony z naruszeniem ustawowego 14-dniowego terminu.
Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia wskazywanych przez skarżącego przepisów prawa. Nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie jego uchylenie i rozpoznanie skargi co do istoty, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 34 k.p.a. i art. 48 § 1 k.p.a., oraz niezależnie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 40 § 1 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 34 k.p.a. i art. 48 § 1 k.p.a., wyrażające się w arbitralnym i nieznajdującym jakichkolwiek podstaw w okolicznościach niniejszej sprawy zaakceptowaniu przez Sąd (wobec oddalenia skargi) niedopuszczalnych ocen przyjmowanych przez Organ postępowania administracyjnego, jakoby skarżący miał być rzekomo osobą nieobecną i (niezależnie) nie mogącą działać w postępowaniu administracyjnym (mimo że skarżący taką osobą nie jest i nigdy nie był), i to w sytuacji, gdy Organ prowadzący postępowanie administracyjne, wydający Decyzję, a następnie wydający zaskarżone postanowienie, z jednej strony nie wykazał się żadną inicjatywą oraz najmniejszą choćby starannością w zakresie ustalania prawidłowego adresu ZAMIESZKANIA skarżącego (art. 40 § 1 k.p.a.) - mimo dysponowania przez Organ nieograniczonym niemal dostępem do rejestrów publicznych zawierających dane osobowe osób fizycznych, w tym dane adresowe skarżącego - z drugiej zaś strony zaniechał on organ! dokonywania doręczeń w trybie art. 40 § 1 k.p.a.. mimo dysponowania w tym zakresie (adres ZAMIESZKANIA skarżącego WIEDZĄ URZĘDOWĄ wynikającą z innych toczących się z inicjatywy tego Organu postępowań z udziałem skarżącego, w których właśnie wiadomy oraz dostępny Organowi jest i zawsze był prawidłowy adres zamieszkania skarżącego. To z kolei skutkowało nie tylko celowym uniemożliwieniem skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie BFK.321.58.2017/AP, ale również skutkowało brakiem jakichkolwiek prawidłowych doręczeń w rozumieniu art. 40 § 1 k.p.a. (mimo wiedzy Organu - o czym wyżej - o miejscu ZAMIESZKANIA skarżącego), w tym brakiem skutecznego doręczenia stronie do dnia dzisiejszego (nieistniejącej tak naprawdę) Decyzji Nr 3/2018 z dnia 12 stycznia 2018 r., co w konsekwencji - wobec braku jakichkolwiek podstaw do wnioskowania o ustanawianie dla strony kuratora w trybie art. 34 k.p.a. oraz wadliwego i niedopuszczalnego zaniechania dokonywania stronie doręczeń w trybie art. 40 § 1 k.p.a. - w żadnej mierze nie uzasadniało i nie mogło uzasadniać przyjęcia, że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy miałby być składany po terminie;
2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. oraz niezależnie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. wyrażające się w zaaprobowaniu przez Sąd całkowicie bezpodstawnych i sprzecznych z prawem stwierdzeń Organu, jakoby skarżący uchybić miał terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji gdy termin do złożenia w/w wniosku nigdy się dla skarżącego nie otworzył. Decyzja Ministra Zdrowia Nr 3/2018 z dnia 12 stycznia 2018 r. nigdy bowiem nie została stronie postępowania administracyjnego (skarżącemu) prawidłowo doręczona, albowiem skarżący - O CZYM ORGAN MIAŁ PEŁNĄ WIEDZĘ - nie jest i nigdy nie był "osobą nieobecną i nie mogącą działać w postępowaniu administracyjnym", co z kolei wobec wadliwości dokonywanych w postępowaniu administracyjnym doręczeń, w tym z rażącym pominięciem doręczania korespondencji w trybie art. 40 § 1 k.p.a., nie pozwalało na wydawanie zaskarżonego postanowienia, a w konsekwencji przyjmowanie, że miałoby dojść do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Tym samym, wadliwość dokonywanych doręczeń (art. 40 § 1 k.p.a.), w żadnej mierze nie aktualizuje i nie mogła aktualizować stosowania przepisu art. 58 § 1 k.p.a. Nie można bowiem żądać przywracania terminu, który nigdy się dla strony nie otworzył:
3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu, mimo zgłaszanych w skardze wniosków dowodowych z dokumentów, w tym dotyczących danych adresowych skarżącego, znajdujących się w aktach sprawy II K 887/17 Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia we Wrocławiu oraz w aktach poprzedzającego tę sprawę postępowania przygotowawczego PR 1 Ds. 315.2017 Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia- Śródmieścia we Wrocławiu, na okoliczność tego, że Organ, jeszcze w pierwszej połowie 2017 roku, miał pełną świadomość danych adresowych skarżącego i oficjalnie był w tym przedmiocie informowany przez Organy Wymiaru Sprawiedliwości (co m.in. wynika z kierowanego do Ministra Zdrowia pisma Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia- Śródmieścia z dnia 10 kwietnia 2017 r., znajdującego się w w/w aktach, Karta Nr 387), a mimo tego - z całkowitym naruszeniem prawa - składał niedopuszczalny wniosek o ustanawianie dla skarżącego kuratora absentis, a następnie (mimo tej wiedzy) wydawał Decyzję, którą z pominięciem strony i z pominięciem trybu przewidzianego art. 40 § 1 k.p.a., doręczał (nieskutecznie) tak ustanawianemu Kuratorowi - czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie zbadał, nie wyjaśnił i w konsekwencji wydał sprzeczne z prawem, sankcjonujące wszelkie błędy Organu, orzeczenie;
4. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu, mimo zgłaszanych w skardze wniosków dowodowych z dokumentów dotyczących danych adresowych, w tym ADRESU ZAMIESZKANIA, skarżącego znajdujących się w zasobach jawnych rejestrów publicznych, takich jak Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEiDG), Krajowy Rejestr Sądowy, Rejestr Podatników PIT, Rejestr Czynnych Płatników VAT, Rejestr ZUS, Centralna Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), które to dokumenty wprost wskazują na niedopuszczalność postępowania Organu, prowadzącego do pozbawienia strony możliwości udziału w sprawie, a polegającego na wydawaniu w stosunku do skarżącego Decyzji administracyjnej, doręczanej (z niedopuszczalnym w okolicznościach niniejszej sprawy pominięciem strony oraz zaniechaniem zastosowania art. 40 § 1 k.p.a.) Kuratorowi - i czego również Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle nie zbadał, nie wyjaśnił i w konsekwencji wydał sprzeczne z prawem, sankcjonujące wszelkie błędy Organu, orzeczenie.
Ponadto, skarżący poddał pod rozwagę NSA ewentualność zastosowania w sprawie przepisu art. 187 § 1 w zw. z art. 187 § 2 i § 3 p.p.s.a., celem podjęcia Uchwały w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego i odpowiedzi na pytania: "czy dopuszczalne jest przyjmowanie skuteczności doręczeń korespondencji w postępowaniu administracyjnym kierowanej do rąk kuratora absentis, w sytuacji, gdy nie aktualizowały się podstawy do stosowania w tym postępowaniu przepisu art. 34 k.p.a.?" oraz "czy dopuszczalne i skuteczne pozostaje doręczanie przeznaczonej dla strony korespondencji w postępowaniu administracyjnym do rąk kuratora absentis, w sytuacji, gdy możliwe do zrealizowania (w tym mając również na uwadze wiedzę posiadaną przez Organ, a nadto staranność w ustalaniu przesłanek nieobecności strony albo niemożności działania strony w postępowaniu administracyjnym) pozostawało dokonywanie doręczeń w trybie przewidzianym art. 40 § 1 k.p.a.?"
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zwiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do przedstawionego w skardze kasacyjnej wniosku o przedstawienie sformułowanego zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 187 § 1 p.p.s.a., jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, NSA może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości obejmuje taką kwestię prawną, której wyjaśnienie, w tym w kontekście zarzutów i wniosków skargi kasacyjnej, nastręcza znaczne trudności głównie z powodu możliwości różnego rozumienia przepisów prawnych. Podstawą do przyjęcia, że wystąpiła przesłanka określona w art. 187 § 1 p.p.s.a. jest przede wszystkim pojawienie się w danej kwestii prawnej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (v. m.in. wyroki NSA: z 15 lutego 2019 r., II OSK 776/17; z 13 lutego 2020 r., II GSK 3720/17). W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło zagadnienie prawne, które budziłoby poważne wątpliwości we wspomnianym rozumieniu.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.
Skargę kasacyjną oparto o zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Ze względu na zakres i konstrukcję podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną.
Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zaś zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Poczynienie powyższych uwag natury ogólnej było konieczne, ponieważ w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna została skonstruowana w sposób nieuwzględniający wszystkich wskazanych wyżej wymogów.
Poza powyższym wskazać należy, że zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony. W trybie tym, w postępowaniu zwykłym organ wystąpił o wyznaczenie przez sąd przedstawiciela skarżącego. Wyznaczenie przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek zgłoszony na podstawie art. 34 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.o. (uchwała SN z 9 lutego 1989 r., III CZP 117/88, Lex). Zgodnie z § 2 tej regulacji kurator ustanowiony przez sąd jest przede wszystkim obowiązany do ustalenia miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomienie jej o stanie jej spraw.
Dokonanie w sprawie oceny czy postanowienie wydane w stosunku do strony, która była reprezentowana przez przedstawiciela była obarczona wadą z tego ewentualnie powodu, że organ niezasadnie wystąpił do sądu z wnioskiem, o którym mowa w art. 34 § 1 k.p.a. wymagałoby dokonania dodatkowych/odrębnych ustaleń (przeprowadzenia postępowania dowodowego), a następnie dokonania ich oceny, w tym oceny zasadności ustanowienia przez sąd powszechny kuratora, do czego już skądinąd organ administracji, ani sąd administracyjny nie jest uprawniony. Należy zauważyć, że w tych warunkach prawidłowe jest stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku zgodnie z którym decyzja z dnia 12 stycznia 2018 r. została skutecznie doręczona stronie skarżącej w trybie art. 48 § 1 k.p.a., tj. ustanowionemu na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. kuratorowi, z dniem 22 stycznia 2018 r. Tym samym ustawowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 5 lutego 2018 r. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, noszący datę 9 maja 2018 r. został nadany w placówce pocztowej w dniu 10 maja 2018 r., a zatem został wniesiony z naruszeniem ustawowego 14-dniowego terminu. Stąd organ obowiązany był wydać postanowienie na podstawie art. 134 k.p.a. ponieważ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Okoliczność ta została prawidłowo oceniona przez Sąd I instancji w ramach zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI