I GSK 1094/05

I GSK 1094/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Bała /przewodniczący/
Joanna Kabat-Rembelska /sprawozdawca/
Maria Myślińska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
V SA 4115/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-02-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała, Sędziowie NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.), Maria Myślińska, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Spółka z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2005 r. sygn. akt V SA 4115/03 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę kasacyjną -
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt V SA 4115/03, oddalił skargę [...] Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 15 września 2003 r., nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
Sąd oparł się na następującym stanie faktycznym sprawy. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez [...] Spółkę z o.o. w Warszawie według dokumentu SAD z dnia 16 grudnia 1999 r., nr [...], Dyrektor Urzędu Celnego w Warszawie objął procedurą dopuszczenia do obrotu partię leków sprowadzonych z Belgii, uprzednio objętych procedurą składu celnego, przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionych przy zgłoszeniu celnym faktur wystawionych przez eksportera – firmę [...] z Panamy.
Decyzją z dnia 29 listopada 2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz wymiaru cła.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia 15 września 2003 r., utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że strona dokonując zgłoszenia importowanych leków do obrotu na polskim obszarze celnym zadeklarowała nieprawidłową wartość celną, poprzez nieujawnienie zniżek udzielanych przez kontrahenta zagranicznego na sprowadzany towar. Wartość importowanych leków określono wyłącznie na podstawie faktur handlowych, gdy w tym czasie importera łączyły postanowienia umowy o dystrybucji z dnia 7 czerwca 1995 r., zawartej z firmą [...] z Panamy oraz aneksu do umowy, obowiązującego od dnia 1 września 1998 r., w którym ustalono, że [...]upoważniony jest do zniżki wynoszącej 6% wartości miesięcznej zafakturowanej sprzedaży netto, przy czym sprzedaż netto oznacza zafakturowane ceny minus dyskonta i płatności za zwrócone towary. Zgodnie z § 5 ust. III umowy, w chwili wycofywania przez [...] produktów ze składu konsygnacyjnego, produkty te są zakupywane przez [...] na podstawie stałych cen i w jego własnym imieniu, natomiast w myśl § 6 ust. IV umowy, płatności spółki [...] na rzecz spółki [...] zgodnie z § 6 ust. III będą dokonywane niezależnie od nieuregulowanych płatności za towary sprzedane przez [...] ze składu konsygnacyjnego klientom, ponieważ [...] dokonuje takiej sprzedaży na własne konto. [...] pozostaje właścicielem towarów w składzie konsygnacyjnym do czasu wycofania towarów ze składu przez [...] (§ 9 ust.1 w/w umowy). Z zapisów umowy i aneksu wynika, że uzyskanie przez [...] rabatu zostało zagwarantowane spółce w umowie. Rabat został przyznany bezwarunkowo, bez konieczności przekroczenia określonego limitu sprzedaży w danym miesiącu. Biorąc pod uwagę treść § 5 i § 6 umowy, [...] w momencie wycofywania towarów ze składu zakupywał je od dostawcy, uzyskując prawo do zniżki ustalonej w aneksie do umowy. W niniejszej sprawie odliczono od wartości celnej sprowadzonego towaru wyłącznie 6% rabat wykazany w nocie kredytowej nr T [...] z dnia 11 stycznia 2000 r. odnoszący się do obrotu towarowego wykonanego przez [...]. Nie został zaś uwzględniony 1% rabat dotyczący wynagrodzenia za prowadzenie składu.
Oddalając skargę spółki [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podkreślił, że w sprawie istotna jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę rabatu z ujawnionej noty, czy cena w wysokości określonej w fakturach załączonych do zgłoszenia celnego, nie uwzględniających obniżki z tytułu rabatu.
Sąd wskazał, że przedmiotowa umowa została zawarta przed dokonaniem zgłoszenia celnego i jej postanowienia stanowiły podstawę wzajemnych świadczeń eksportera i importera. Zgodnie z postanowieniami umowy, [...] zobowiązał się zapewnić [...] usługę składowania konsygnacyjnego produktów w magazynie [...]. Dostawom do składu konsygnacyjnego, realizowanym przez [...], towarzyszyć miała faktura pro forma (§ 4 umowy). W toku postępowania sądowego skarżąca wyjaśniła, że prowadzony przez nią skład konsygnacyjny tylko w części miał status składu celnego. Produkty sprowadzane z zagranicy były wprowadzane do składu celnego na podstawie faktur pro forma wystawianych przez dostawcę ([...]). W zależności od potrzeb, [...] wyprowadzał towary ze składu celnego na pozostałą część składu konsygnacyjnego. Towary znajdujące się w składzie konsygnacyjnym cały czas pozostawały własnością kontrahenta zagranicznego - [...]. Do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu dołączana była ta sama faktura, na podstawie której towar wprowadzany był do składu celnego. Po odsprzedaży przez [...] leków odbiorcom krajowym, dostawca zagraniczny w oparciu o dane dostarczane przez [...]wystawiał fakturę handlową, która była podstawą do rozliczeń za zakupione leki.
Sąd zauważył, że zgodnie z przepisem § 166 ust. 1 pkt 1 obowiązującego w dacie dokonywania zgłoszenia celnego zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (M. P. Nr 72, poz. 690), do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należało dołączyć fakturę. Wypadki, w których możliwe było złożenie faktury pro forma określone zostały w § 168 zarządzenia i nie dotyczą rozpatrywanej sprawy. Ponieważ faktura załączana do zgłoszenia celnego przy obejmowaniu towarów procedurą dopuszczenia do obrotu, służy ustaleniu wartości celnej, powinna to być faktura handlowa, określająca cenę należną do zapłaty. Zdaniem Sądu, skarżąca, załączając do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu fakturę pro forma, naruszała obowiązujące przepisy prawa. Podstawą do wyprowadzenia ze składu powinny być dopiero faktury, które wystawiał [...]w momencie wyprowadzenia produktów ze składu konsygnacyjnego. Te faktury, zawierające rabaty handlowe określone w umowie, były podstawą rozliczania się przez [...] z kontrahentami zagranicznymi za zakupione produkty.
Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż rabat wyszczególniony w ujawnionej nocie kredytowej stanowi wynagrodzenie Spółki [...] za usługi dystrybucyjne na rzecz zagranicznego kontrahenta, skoro ani powoływany na tę okoliczność § 1 ust VI umowy, ani aneks z dnia 1 września 1998 r. nie mówią o usługach dystrybucyjnych, a wskazują, że [...] będzie uprawniony do zniżek przy zakupach od spółki [...] Wartość zniżki będzie wynosić do 6 % wartości sprzedaży netto z faktur, zapłaconych na rzecz i otrzymanych przez [...] w okresach miesięcznych. Sprzedaż netto oznacza ceny umieszczone na fakturach pomniejszone o wszelkie obniżki i zwroty za zwrócony towary. Sąd podzielił przekonanie organów celnych, iż w istocie chodzi tu wyłącznie o zakup towaru dokonywany przez spółkę [...], a nie o dalszą jego odsprzedaż na rynku polskim.
Sąd uznał, że udzielany przez eksportera rabat (upust) był niewątpliwie związany z faktem nabycia przez spółkę leków u eksportera. Wysokość procentowa rabatu została w kontrakcie z góry ustalona i rabat został przyznany bezwarunkowo, bez konieczności przekroczenia określonego limitu sprzedaży w danym miesiącu. Zrealizowanie tego upustu odnosiło się wprost do ceny nabytych z importu leków. W tej sytuacji przyjęcie przez organy celne, iż rabat był elementem kształtującym cenę leków, w ocenie Sądu było prawidłowe, bo w rezultacie obniżał on cenę wykazaną w fakturach sprzedaży importowej.
Sąd podzielił stanowisko organu celnego, że posiada on uprawnienia do kontroli zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru poprzez kontrolę dokumentów i danych handlowych dotyczących przywozu towaru, jak również późniejszych operacji dotyczących tych towarów (art. 83 Kodeksu celnego), a decyzja co do prawidłowości zgłoszenia celnego może zostać wydana w terminie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 65 § 4 Kodeksu celnego).
W konkluzji Sąd stwierdził, że przewidziane umową o dystrybucji rabaty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru, ustaloną w wysokości ceny wynikającej z ujawnionych faktur eksportera i pomniejszonej o procentowe kwoty rabatów (proporcjonalnie rozbitych w stosunku do wszystkich zgłoszeń celnych z danego okresu), i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru.
Skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w porozumieniu rabatu, ponadto dokonywała zgłoszenia celnego w oparciu o nieprawidłowe faktury. W tej sytuacji jej obowiązkiem było wystąpić na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu faktury handlowej, określającej należny jej rabat. Spółka tego jednak nie uczyniła. W związku z tym, w świetle art. 65 § 4 pkt 2 lit. "a" Kodeksu celnego (w brzmieniu z daty zgłoszenia celnego) uzasadniona była dokonana przez organy celne korekta (obniżenie) wartości celnej.
Sąd uznał za nieuzasadniony zarzut skarżącej, iż organ celny w dacie zgłoszenia celnego dysponował umową dystrybucyjną, skoro została ona dołączona do wniosku o uzyskanie pozwolenia na prowadzenie składu celnego, ponieważ zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu celnego, zgłaszający każdorazowo powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany.
W ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut wadliwego rozliczenia rabatu. Zdaniem skarżącej, prawidłowe przyporządkowanie rabatów do poszczególnych zgłoszeń celnych powinno zostać dokonane inną metodą. Upust został udzielony i był on czynnikiem kształtującym wartość celną towaru w zakresie fakturowanej, obniżonej o rabat, wartości (ceny) transakcyjnej. Przyznawane miesięczne upusty, jako wielkości obniżające fakturowane ceny, podlegały więc w ramach korekty wartości celnych rozdzieleniu na poszczególne zgłoszenia celne z tego okresu. Takiego rozliczenia, przy zastosowaniu logicznego kryterium przyjęcia okresu wskazanego w ujawnionej nocie, którego rabat dotyczy, nie dyskwalifikuje przyjęta w umowie podstawa wymiaru rabatu. Jeśli zatem strona nie mogła lub nie chciała dokonać przyporządkowania rabatów do konkretnych zgłoszeń celnych, to nie może skutecznie stawiać organom celnym zarzutu, iż dokonały takiego przyporządkowania nieprawidłowo.
Podniesione przez skarżącą zarzuty o charakterze procesowym Sąd uznał także za chybione.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego spółka [...] wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 23 § 1 oraz § 9 w związku z art. 65 § 3 i 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż wartość celna towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, stanowiąca podstawę dla określenia wymagalnych należności celnych, powinna być zmniejszona o wartość rabatów przyznanych po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i uzależnionych od skali sprzedaży krajowej;
- art. 23 § 1 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaaprobowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjętej przez organy celne błędnej metody alokacji rabatów do poszczególnych zgłoszeń celnych, co doprowadziło do zalegalizowania określenia przez organy celne wartości celnej na poziomie niezgodnym z potwierdzoną przez WSA wartością transakcyjną towaru, rozumianą jako cena określona w załączniku do umowy zawartej przez spółkę z dostawcą towarów pomniejszona o przyznany spółce rabat;
- art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaakceptowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny określenia przez organy celne wartości celnej na poziomie niezgodnym z ustaloną przez nie wartością transakcyjną towaru, tj. z pominięciem rabatu przyznanego spółce tytułem wynagrodzenia za prowadzenie składu konsygnacyjnego;
- art. 24 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu ich przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sytuacji uznania niedopuszczalności załączenia faktury pro forma do zgłoszenia celnego oraz niezałączenia do niego faktury handlowej, czyli wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 23 § 7 Kodeksu celnego;
- art. 64 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu przepisów wydanego na jego podstawie zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (M. P. z 1997 r., Nr 72, poz. 690) oraz przyjęcie w rezultacie, iż zgłoszenie celne i dokumenty dołączone do niego były niekompletne;
- art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż nakłada on na Spółkę obowiązek wystąpienia o korektę wartości celnej w przypadku otrzymania rabatu postimportowego;
- art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w wyniku dokonania jego błędnej wykładni;
2. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez:
- nierozpatrzenie sprawy w jej granicach, wskutek nierozpatrzenia zarzutów naruszenia:
a) artykułów Działu III Tytułu II Kodeksu celnego "Wartość celna towarów", w związku z zastosowaniem ich przez organy celne do obniżenia wartości celnej importowanych towarów mimo, iż ich przeznaczenie prawne jest dokładnie odwrotne,
b) art. 208 Ordynacji podatkowej w związku z orzekaniem w sprawie przez organ celny II instancji pomimo upływu terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego, zamiast umorzenia postępowania,
c) art. 120,121,122,123,124,187,191 Ordynacji podatkowej w związku z faktem, iż organ celny II instancji prowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie pomimo przekonania, iż z uwagi na termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego nie będzie mógł wydać decyzji określającej wartość celną w prawidłowej wysokości,
- niewyjaśnienie w treści uzasadnienia wyroku zawartych tam przekonań odnoszących się do zasadności zarzutów proceduralnych postawionych w skardze Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
- nieuchylenie decyzji organów celnych na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego co doprowadziło do:
a) utrzymania w obiegu prawnym rozstrzygnięć naruszających art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego oraz art. 234 Ordynacji podatkowej, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy,
b) legalizacji prowadzenia przez organy celne postępowania wbrew art. 121 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej.
W obszernym uzasadnieniu przytoczonych w skardze podstaw kasacyjnych, skarżąca podkreśliła, że w rozpatrywanej sprawie wartość celna deklarowanego towaru została ustalona na podstawie prawidłowo dokonanego zgłoszenia celnego. Deklaracja wartości celnej została dokonana według stanu towaru na dzień odprawy celnej. Okoliczność, iż po odprawie celnej Spółka otrzymała rabat i w związku z tym cena faktycznie zapłacona była inna niż cena należna w momencie dokonywania odprawy nie nakładała, zdaniem skarżącej obowiązku ewentualnej zmiany wartości celnej, jeżeli wartość ta na dzień zgłoszenia celnego została ustalona prawidłowo, ponieważ według skarżącej żaden przepis Kodeksu celnego nie nakłada na importera obowiązku dokonania korekty wartości celnej w przypadku uzyskania rabatu już po odprawie celnej. Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie na dzień zgłoszenia celnego nie można było określić wartości celnej towaru w inny sposób niż dokonała tego spółka, tj. na podstawie wartości towaru podanej w fakturze załączonej do zgłoszenia celnego. W wyniku błędnej interpretacji umowy zawartej z kontrahentem zagranicznym, zdaniem skarżącej, organy celne dokonały niewłaściwej alokacji udzielonych rabatów do zgłoszeń celnych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia wartości celnej towaru w niewłaściwej wysokości. Skarżąca podniosła również, że organy celne popełniły szereg uchybień proceduralnych mających wpływ na treść wydanych decyzji, które nie zostały zauważone lub odpowiednio ocenione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei przepis art. 183 § 1 p.p.s.a. obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej, a strony mogą przytaczać tylko nowe uzasadnienie zgłoszonych wcześniej podstaw. Z urzędu Sąd bierze bowiem pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania, a skarga kasacyjna spełnia wymogi określone w art. 176 p.p.s.a.
Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W związku z tym rozważania należy rozpocząć od oceny zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie mogą podlegać ocenie dopiero wtedy, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
W ramach drugiej podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 § 1, art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. wobec nierozpatrzenia sprawy w jej granicach wskutek naruszenia art. 23 § 1 i § 9, Działu III Tytułu II Kodeksu celnego oraz art. 120-124, art. 187, art. 191 i art. 208 Ordynacji podatkowej. Zarzut ten należy uznać za bezzasadny, albowiem Sąd pierwszej instancji szczegółowo wyjaśnił, dlaczego trafnie organy celne nie mogły przyjąć, by rabat wymieniony w nocie kredytowej stanowił wynagrodzenie skarżącej spółki za prowadzenie usług dystrybucyjnych. Przede wszystkim takie stanowisko poparte zostało powołaniem treści § 1 ust. VI łączącej eksportera z importerem umowy i Aneksu z dnia 1 września 1998 r., w których to klauzulach umownych brak jest odwołania do pojęcia wynagrodzenia za świadczenie usług dystrybucyjnych, określono natomiast rabat w konkretnej wysokości, to jest 6% wartości sprzedaży netto towarów zapłaconych i pobieranych przez eksportera co miesiąc. Dodać należało, że kwota zniżki (rabatu) stanowiła istotnie 6% kwoty odpowiadającej wartości importowanych farmaceutyków wyszczególnionych na fakturze, do której odniesiono notę rabatową. Należy również zauważyć, że w wydanej decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść art. 234 Ordynacji podatkowej oraz art. 65 § 5 Kodeksu celnego, odstąpił od badania zasadności nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji, przy ustalaniu wartości celnej, rabatu za usługi składowania. Sąd I instancji nie miał uzasadnionych podstaw do zakwestionowania tego stanowiska, gdyż zgodnie z art. 234 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Organ odwoławczy ustalając wartość celną towaru nie mógł uwzględnić rabatu za usługi składowania, gdyż skarżąca nie kwestionuje faktu, że decyzja taka byłaby decyzją na niekorzyść strony odwołującej się, a wydanie takiej decyzji uniemożliwiał w dacie wydania decyzji upływ terminu przewidzianego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, by doszło do naruszenia w zarzucany sposób art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego.
Bezzasadnie strona skarżąca powołuje się na przepisy Działu III Tytułu II Kodeksu celnego by wykazać, że nie było dopuszczalne prowadzenie postępowania zmierzającego do obniżenia wartości celnej. Art. 83 § 1-3 Kodeksu celnego dopuszcza kontrolę zgłoszeń celnych po zwolnieniu towaru niezależnie od tego, czy w wyniku kontroli możliwe jest wykazanie czy doszło do zaniżenia, czy też zawyżenia wartości celnej. W szczególności w art. 83 § 3 Kodeksu celnego mowa o wszelkich przypadkach zastosowania przepisów regulujących procedurę celną w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty oraz o obowiązku organów celnych w zakresie podejmowania niezbędnych działań w celu właściwego zastosowania prawa celnego przy wzięciu pod uwagę nowych danych. Wynika stąd jednoznacznie, że konieczność przeprowadzania kontroli postimportowych i właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, w tym dotyczących wartości celnej, nie jest wyłączona w sytuacji, gdy nowe dane wskazują, że w zgłoszeniu celnym przedstawiono wyższą wartość transakcyjną towaru od tej, jaka z tych danych wynika.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące niewyjaśnienia w treści uzasadnienia wyroku zawartych tam przekonań odnoszących się do zasadności zarzutów proceduralnych przedstawionych w skardze oraz nieuchylenia decyzji organów celnych mimo prowadzenia postępowania wbrew art. 121 oraz 124 Ordynacji podatkowej. Skoro stanowisko Sądu poparte zostało niebudzącymi wątpliwości dowodami zgromadzonymi w aktach, to jest niekwestionowanymi pod względem wartości dowodowej dokumentami w postaci łączącej eksportera z importerem umowy wraz z aneksem oraz noty rabatowej i faktury handlowej, to przedstawienie opartych na tych dowodach ustaleń jako prawidłowych i wystarczających do rozstrzygnięcia stanowiło właściwą odpowiedź na zarzuty naruszenia przepisów postępowania przy dokonywaniu ustaleń faktycznych przez organy celne, zwłaszcza jeśli zważyć, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. obejmuje nakaz uchylenia decyzji lub postanowienia tylko w takich przypadkach, gdy stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej, a zwłaszcza w jej uzasadnieniu, eksponowano szczególnie zarzut zaaprobowania przez sąd pierwszej instancji błędnej metody alokacji rabatów do poszczególnych zgłoszeń celnych. Aczkolwiek zarzut ten usytuowano w ramach podstawy wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w istocie dotyczył on kwestii związanej z dokonywaniem ustaleń faktycznych.
Niekwestionowane w tej mierze ustalenia przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pozwalały należycie odtworzyć zasady obrotu pomiędzy eksporterem i importerem.
Sprowadzony z zagranicy towar wprowadzony był do składu konsygnacyjnego i do czasu wyprowadzenia ze składu pozostawał własnością eksportera. Tym samym do wykonania sprzedaży konkretnie oznaczonych farmaceutyków dochodziło dopiero w momencie, gdy towary te opuszczały skład konsygnacyjny celem sprzedaży, gdyż dopiero wtedy następowało przejście własności. Importer przedstawiał eksporterowi dokumenty pozwalające odtworzyć ilość farmaceutyków wyprowadzonych w okresach miesięcznych ze składu konsygnacyjnego, w tym celem sprzedaży na rynku krajowym. Na tej podstawie eksporter wystawiał faktury, do których z kolei odnosiły się noty rabatowe.
Do chwili wystawienia ostatnio wskazanych faktur i not jedynymi dokumentami określającymi wielkość i wartość obrotu pomiędzy eksporterem a importerem były faktury pro forma, w których wymieniano towary wprowadzane do składu konsygnacyjnego. Faktury pro forma przedstawiane były organom celnym w ramach zgłoszeń celnych, mimo że obejmowały towary, których własność nie przechodziła jeszcze na importera.
Cytowana i przez organy celne, i przez sąd pierwszej instancji treść łączącej eksportera z importerem umowy wraz z aneksem wskazywała, że importer uprawniony był do rabatu w konkretnej wysokości 6% wartości sprzedaży netto kwoty fakturowanej, przy czym wartość sprzedaży netto oznaczała ceny według faktury pomniejszone o rabaty i potrącenia za towary zwrócone. Nie ulegało wątpliwości, że rabat określono jako stały odsetek wartości sprzedaży importowej towarów dokonanej przez eksportera i nie był wprost powiązany z wielkością sprzedaży krajowej, z tym jednak, że faktycznie ilość towaru wyprowadzanego ze składu celem odsprzedaży rzutowała na wartość sprzedaży importerowi przez eksportera, skoro w momencie wyprowadzenia towaru ze składu dochodziło do przejścia własności farmaceutyków na importera, co z kolei stanowiło podstawę wystawienia faktury handlowej przez eksportera (§ 1 pkt VI ii łączącej strony umowy w brzmieniu nadanym aneksem).
Nie było sporne, że organy celne obliczając wartość transakcyjną jako cenę należną i zapłaconą, odliczyły zniżki (rabaty) od wartości towarów wymienionej w zgłoszeniach celnych, a więc wynikającej z treści przedstawionych faktur pro forma. Na tej też podstawie strona skarżąca budowała zarzut, iż towar, w stosunku do wartości którego naliczono rabat, nie był tym samym towarem, który wyprowadzono ze składu i który był przedmiotem sprzedaży pomiędzy eksporterem a importerem.
Nie można zaprzeczyć, że faktura handlowa dotycząca towarów wyprowadzonych ze składu celem odsprzedaży w miesiącu poprzedzającym jej wystawienie obejmowała różne towary, w tym i takie, które nie były przedmiotem zgłoszenia celnego opartego na fakturach pro forma, w których wymieniono towary wprowadzone do składu. Jednakże proste porównanie treści faktury zbiorczej z treścią zgłoszenia celnego wskazuje na to, iż ujęto w niej towary objęte zgłoszeniem celnym. Zatem odliczenie rabatu o bezwarunkowej i nieskomplikowanej formie (6% wartości sprzedaży) od kwot wymienionych w zgłoszeniu celnym było prawidłowe, skoro odnosiło się do tych towarów, które w okresie rozliczeniowym zostały wprowadzone i wyprowadzone ze składu celnego, to jest sprzedane importerowi, a także do których odnosiła się nota rabatowa powiązana z fakturą zbiorczą.
W opisanych warunkach nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez pominięcie wymogów mających mieć związek z zaaprobowaniem ustalonego przez organy celne stanu faktycznego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.) ani też art. 23 § 1 Kodeksu celnego.
Bezzasadny jest zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 23 § 1 i § 9 w zw. z art. 65 § 3 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego przez przyjęcie, że wartość celna towaru z dnia zgłoszenia celnego może być zmniejszona o wartość rabatów przyznanych po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, uzależnionych od skali sprzedaży krajowej. Kwestie te były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wielu sprawach tego rodzaju, dotyczących weryfikacji wartości celnej farmaceutyków. W wyroku NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt GSK 53/04 (opubl. [w:] Orzecznictwo NSAiWSA nr 2/2004, poz. 48) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w świetle art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego wartością celną towaru jest jego wartość transakcyjna, czyli cena faktyczna zapłacona lub należna, jeżeli nawet została ustalona lub zapłacona po przyjęciu zgłoszenia celnego. Regulacje zawarte w art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego są, zdaniem NSA, ze sobą powiązane, jako że ustalenie wartości celnej służy określeniu należności celnych. Jednakże przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie może być traktowany jako dopełnienie definicji wartości celnej, określonej w art. 23 § 1. Zasady ustalania wartości celnej towarów zostały bowiem uregulowane w Dziale III Kodeksu celnego, w tym głownie w art. 23. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do kwestii wymagalności należności celnych.
Przepis art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. Ustawodawca kładzie zatem nacisk na cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną, obejmującą wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane w zamian za towar. Dlatego właśnie nie wiąże ustalenia tak rozumianej ceny z żądną cezurą czasową. Z treści przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie można więc wyprowadzać wniosku, że wartość transakcyjną (wartość celną) towaru ustala się ostatecznie na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego.
Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia art. 64 Kodeksu celnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Spółka twierdzi, że niewłaściwe zastosowanie art. 64 Kodeksu celnego polega na niezastosowaniu przepisów wydanego na jego podstawie zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. (M.P. Nr 72, poz. 690) oraz przyjęcie w rezultacie, iż zgłoszenie celne i dokumenty dołączone do niego były niekompletne.
NSA zajmował już określone stanowisko w tej kwestii (por. cyt. wyżej wyrok o sygn. akt GSK 53/04). Zdaniem NSA, umowa dystrybucyjna w niniejszej sprawie powinna być przez stronę skarżącą ujawniona w chwili zgłoszenia importowanych leków do procedury celnej. Obowiązek taki wynika z treści art. 64 § 2 Kodeksu celnego. Przepis ten stanowi, że do zgłoszenia celnego zgłaszający powinien dołączyć dokumenty, których przedstawienie jest wymagane do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Kodeks celny upoważniał jednocześnie właściwy organ do określenia wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne, wzorów formularzy oraz dokumentów, jakie należy do niego dołączyć (art. 64 § 4). Wydane na tej podstawie zarządzenie Prezesa GUC określało jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (dokumentu SAD). Również przykładowo określono elementy treści, jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. Oznacza to, że nie było (co wydaje się oczywiste) jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. W tym więc przypadku skarżąca była zobowiązana do ujawnienia umowy dystrybucyjnej.
Ponadto zasady wypełniania Deklaracji Wartości Celnej zobowiązują do podania w polu nr 4 numeru i daty faktury lub innego dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o każdej umowie, która zawiera ustalenia stron co do ceny towarów będących przedmiotem importu. Treść zarządzenia Prezesa GUC wskazuje też na bezzasadność wywodów skarżącej, wiążących obowiązek podania w dokumencie SAD (pole 45) informacji o udzielonym rabacie wyłącznie z rabatem, który został uwidoczniony w fakturze. Stwierdzenia te oderwano bowiem od obowiązku prawidłowego sporządzenia faktury, to znaczy zamieszczenia w niej wszelkich elementów kształtujących cenę towaru. Nie można zatem skutecznie powoływać się na fakturę, która nie zawierała wszystkich danych, dotyczących ceny towaru i przez to nie mogła być miarodajna dla ustalenia faktycznej, całkowitej płatności za towar. Stwierdzić również należy, że nie jest uzasadnione powoływanie w ramach podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego) zarzutu niezastosowania przez Sąd I instancji przepisów omawianego zarządzenia zawierającego instrukcję wypełniania dokumentu SAD w polu 45.
Pozbawiony uzasadnienia jest także zarzut naruszenia art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że przepis ten nakłada na Spółkę obowiązek wystąpienia o korektę wartości celnej w przypadku otrzymania rabatu postimportowego. Z przepisu art. 65 § 4 wyraźnie wynika, że weryfikacja zgłoszenia celnego może być dokonana z urzędu, bądź na wniosek strony. W rozpatrywanej sprawie organ celny wydał decyzję z urzędu, dlatego że w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo określono wartość celną towaru. Kwestia, czy w takiej sytuacji strona była lub nie była zobowiązana do wystąpienia z wnioskiem o zmianę zgłoszenia celnego nie ma w ogóle znaczenia. Organ celny podjął bowiem postępowanie na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego nie dlatego, że strona nie wystąpiła z wnioskiem w tej sprawie, lecz dlatego, że uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i mając na względzie brak przesłanek nieważności postępowania.