I GSK 1090/24

I GSK 1090/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Sygn. powiązane
I SA/Go 49/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2024-04-18
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt I SA/Go 49/24 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 20 listopada 2023 r. nr 9004-2023-0135 w przedmiocie płatności ekologicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. K. na rzecz Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Go 49/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Z. K. (dalej skarżący) na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia 20 listopada 2023 r. nr 9004-2023-0135 w przedmiocie płatności ekologicznej na 2022 rok. Treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższym wyrokiem nie zgodził się skarżący i w złożonej skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości.
Skarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie ekologiczne), w zakresie, w jakim Sąd I instancji zaaprobował ustalenie w postępowaniu administracyjnym (z powołaniem się na wnioski z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez Biuro Kontroli na Miejscu Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Zielonej Górze w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego - raport nr 9004-00000002328/22) na działce rolnej N1 nieprzestrzegania wymogu R_13_o/- "rolnik/ zarządca przekształca występujące w gospodarstwie rolnym trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" w rozumieniu art. 4 lit. h rozporządzenia 1307/2013, a w konsekwencji w zakresie, w jakim Sąd I instancji zaaprobował ocenę organu ARiMR, że skarżący kasacyjnie przekształcił TUZ występujący nadziałce rolnej N1 lub nie zachował na ww. działce rolnej TUZ;
b) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z § 31a w zw. z § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w zakresie, w jakim z ww. przepisu wynika, że w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania ekologicznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność ekologiczna podlega zwrotowi, biorąc pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2, podczas gdy w okolicznościach sprawy - w związku z ustaleniem niedotkliwej, o małym zasięgu, nietrwałej, jednorazowej nieprawidłowości na działce rolnej N1 – Sąd I instancji zaaprobował zastosowanie przez organ ARiMR kary (sankcji) w kwocie 64.620,77 zł za okres 2018-2021 (15.153,47 zł + 13.008,54 zł +14.189,52 zł + 22.269,24 zł = 64.620,77 zł);
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2298, dalej: ustawa PROW) - zasada wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - w ten sposób, że Sąd I instancji zaaprobował nieprawidłowe ustalenia faktyczne organów w postępowaniu jurysdykcyjnym będące wynikiem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i niedokonania wyczerpującej oceny dowodów, przy jednoczesnym pominięciu okoliczności faktycznej, że działka rolna N/N1 została przeorana przez użytkownika sąsiedniej działki (P. C.), który pomylił granice swoich upraw, a dowód w postaci oświadczenia skarżącego kasacyjnie został dołączony do raportu z kontroli na miejscu z dnia 28 grudnia 2022 r, (w aktach administracyjnych sprawy) oraz dowód (przeprowadzony w postępowaniu przed WSA) w postaci rejestru działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej (PROW 2014-2020) dot. Z. K. w 2022 r. wykazywał fakt wykonania do października 2022 r. wszystkich czynności agrotechnicznych (wypas, wykaszanie niedojadów, przetrząsanie i zbiór) właściwych dla utrzymania trwałego użytku zielonego na dz.ew. nr 187 (działka rolna N1, pow. 1,56 ha), podczas gdy po zaoraniu skarżący kasacyjnie niezwłocznie przywrócił pastewne rośliny zielne na działce rolnej N/N1 i tym samym utrzymał trwały użytek zielony na działce rolnej N1 zgodnie z dodatkowymi, szczególnymi wymogami dla płatności.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji ewentualnie w razie uznania przez NSA, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez NSA. Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego. Skarżący zrzekł się rozprawy w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach.
Ze względu na zakres i konstrukcję zarzutów oraz sposób, w jaki je uzasadniono, wstępnie przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 p.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Ustosunkowując się do podniesionego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu opisanemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 15 listopada 2024 r, III OSK 5384/21). Zgodnie z utrwalonymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie (czy niezastosowanie) jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2024 r., III OSK 5182/21).
Oprócz tego zauważyć należy, że w postawionym zarzucie naruszenia prawa materialnego nie sposób jest jednoznacznie określić postaci tego naruszenia. Skarżący kasacyjnie nie wskazał bowiem którą to z postaci naruszenia przepisów prawa materialnego, wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ma na myśli, tj. czy chodzi mu o wadliwą wykładnię konkretnych przepisów czy też ich niewłaściwe zastosowanie (błąd subsumpcji). Ma to zaś niezwykle istotne znaczenie, gdyż obu postaciom naruszenia regulacji materialnoprawnych towarzyszą odmienne wymogi, w odniesieniu do opartych na tego rodzaju twierdzeniach zarzutów, o czym wyżej mowa.
Skarżący w postawionym w pkt 1a) zarzucie naruszenia § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego zarzuca w istocie błędne zaaprobowanie przez sąd pierwszej instancji ustaleń poczynionych w sprawie przez organy ARiMR w zakresie przekształcenia działki nr N1. Oznacza to, że strona skarżąca kasacyjnie w istocie kwestionuje ustalenia stanu faktycznego związane przekształceniem trwałych użytków zielonych, a nie błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie wskazanego paragrafu rozporządzenia ekologicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego celem zakwestionowania ustalenia stanu faktycznego. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono, nawet zdawkowo, na czym miało polegać naruszenie § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, co stoi w oczywistej sprzeczności z postanowieniami art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Tym samym wskazany w pkt 1a petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za nieskuteczny.
Z kolei odnosząc się do zarzutu wskazanego w pkt 1b petitum skargi kasacyjnej – naruszenia § 31a w zw. z § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego również wskazać należy, że autor skargi kasacyjnej nie wskazał formy naruszenia tych przepisów prawa materialnego. Dodatkowo podkreślić należy, że § 31a rozporządzenia ekologicznego składa się aż z 9 punktów, a zatem skarżący kasacyjnie, mimo obowiązku dokładnego wskazania podstaw kasacyjnych (art. 175 p.p.s.a.) nie wywiązał się z tego obowiązku. Prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej powinien zawierać precyzyjne wskazanie przepisu prawa materialnego lub procesowego oraz uzasadnienie tego naruszenia (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 2602/14). Zarzut niespełniający tych wymogów nie może być przedmiotem kontroli instancyjnej, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować autora skargi kasacyjnej i domyślać się w jakim zakresie i jakich konkretnie przepisów prawa dopuścił się naruszenia sąd pierwszej instancji. Dlatego też również powyższy zarzut należało uznać za nieskuteczny.
Przechodząc do zarzutu podniesionego w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy PROW przypomnieć należy, że w myśl art. 27 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W myśl art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Porównanie ww. regulacji z zasadami ogólnymi wymienionymi w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazuje, że inaczej ustawodawca postrzega zasadę prawdy materialnej w sprawach dotyczących m.in. płatności ekologicznej. W przeciwieństwie, bowiem do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania, gdyż drugi z wymienionych przepisów został w całości zastąpiony przez art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy zawierający odmienną niż Kodeksu postępowania administracyjnego regulację dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem jego zbierania z urzędu (por. wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 192/10).
W postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o PROW organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, gdyż to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyroki NSA: z 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10; z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11). W istocie, więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełnia warunki do ich uzyskania.
W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, jakoby sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował prawidłowość decyzji DR ARiMR z uwagi iż ten niewystarczająco rozpatrzył i ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 13 grudnia 2022 r., potwierdzonego dokumentacją fotograficzną, niezbicie wynika, że działka o numerze 187 (N1) jest zaorana, na działce nie występował TUZ, mimo iż tak została zadeklarowana przez skarżącego w złożonym wniosku o płatność. Powyższej oceny nie zmienia, podnoszona już na etapie postępowania administracyjnego jak i przed sądem pierwszej instancji kwestia, że zaoranie działki nastąpiło omyłkowo przez sąsiada. Na dzień przeprowadzenia kontroli na spornej działce nie występował TUZ, zaś organ wykazał, że skarżący w terminie 14 dni od uzyskania informacji o zaoraniu działki nie poinformował o tym właściwych organów ARiMR.
Podkreślić należy, że w obowiązującym w sprawie stanie prawnym prawidłowe wykonywania deklarowanego przez rolnika zobowiązania ekologicznego polega między innymi na respektowaniu zakazu przekształcania TUZ. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego wynika, że rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013. str. 608. z późn. zm.). zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi". Zakaz przekształcania trwałych użytków zielonych został wprost sformułowany w § 30 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że jeżeli rolnik przekształcił którykolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych lub nie zachował któregokolwiek z określonych w planie działalności ekologicznej elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3, płatność ekologiczna przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20%.
Kwestia jak należy interpretować sformułowania "przekształcać" oraz "trwałe użytki zielone" była już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, chociażby w wyroku z 22 września 2021 r., sygn. akt I GSK 296/21, który to pogląd sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Zważywszy na nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego przypomnieć zatem jedynie należy, że o charakterze użytku decyduje aktualny stan agrotechniczny gruntu. Użytkami zielonymi są grunty wykorzystywane do uprawy traw i innych roślin wymienionych w art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Okoliczność, że w okresie co najmniej 5 lat grunty nie były objęte płodozmianem przesądza o trwałości użytku zielonego. Jeżeli państwo członkowskie nie zadecydowało inaczej zaoranie gruntów w okresie pięciu lat nie pozbawia trwałego użytku zielonego tego charakteru, ale tylko jeżeli po tym zaoraniu, w tym w czasie ustalania charakteru użytku, grunt jest nadal użytkiem zielonym.
W związku z powyższym zaoranie trwałych użytków zielonych w czasie wykonywania zobowiązania ekologicznego i utrzymywanie tego stanu w chwili ustalania charakteru użytków należy zakwalifikować jako przekształcenie występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych w rozumieniu § 30 ust. 2 w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem w czasie ustalania charakteru użytku (na dzień przeprowadzenia kontroli 13 grudnia 2022 r.) sporna działka N1 była zaorana, nie były na niej posiane pastewne rośliny zielone, dlatego też prawidłowo organy przyjęły, co zaaprobował sąd pierwszej instancji, że skarżący naruszył zakaz przekształcania TUZ.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), na które złożyło się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika organu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.