I GSK 1089/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-04-26
NSAinneWysokawsa
cłopochodzenie towarówświadectwo pochodzeniaEUR.1Turcjapreferencyjne pochodzenienieautentyczne świadectwodług celnyprocedura celnakodeks celny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że nie można zastosować preferencyjnej stawki celnej, gdy świadectwo pochodzenia towaru z Turcji zostało uznane za nieautentyczne przez tureckie władze celne.

Przedsiębiorca sprowadził towary z Turcji, deklarując ich preferencyjne pochodzenie i stosując obniżoną stawkę celną na podstawie świadectwa EUR.1. Po zwolnieniu towarów, organy celne zleciły weryfikację świadectwa, która wykazała jego nieautentyczność. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celnego i Dyrektor Izby Celnej zakwestionowali preferencyjne pochodzenie towarów i określili należny dług celny według stawki niepreferencyjnej. Przedsiębiorca zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów kraju importu, a importer ponosi ryzyko posługiwania się nieautentycznym dokumentem.

Sprawa dotyczyła skargi przedsiębiorcy na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o określeniu kwoty długu celnego. Przedsiębiorca importował towary z Turcji, dołączając do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR.1, co pozwoliło na zastosowanie obniżonej stawki celnej 0%. Organy celne, weryfikując autentyczność świadectwa, otrzymały informację od tureckich władz celnych, że świadectwo jest nieautentyczne i towary nie kwalifikują się do preferencyjnego traktowania. W związku z tym organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określiły należny dług celny według stawki niepreferencyjnej. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów którym dano wiarę oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a także nieprzeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów, jak przesłuchanie kierowców. Kwestionował również naruszenie zasady dwuinstancyjności i dowolną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 83 Kodeksu celnego oraz postanowieniami Umowy o wolnym handlu między RP a Turcją, wynik weryfikacji autentyczności świadectwa pochodzenia dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów kraju importu. Sąd stwierdził, że skoro tureckie władze celne uznały świadectwo za nieautentyczne, polskie organy celne miały podstawę do odmowy zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Sąd uznał, że importer ponosi odpowiedzialność za posługiwanie się nieautentycznym dokumentem, nawet jeśli nie nastąpiło to z jego winy, a dochodzenie roszczeń wobec kontrahenta powinno odbywać się w innym trybie. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów proceduralnych ani zasady dwuinstancyjności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ celny ma obowiązek odmówić zastosowania preferencji, jeśli wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący i wskazuje na nieautentyczność dokumentu.

Uzasadnienie

Wynik weryfikacji autentyczności świadectwa pochodzenia dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów kraju importu. Importer ponosi ryzyko posługiwania się nieautentycznym dokumentem, a jego odpowiedzialność wynika z przepisów prawa celnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

k.c. art. 83

Kodeks celny

Uprawnia organ celny do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów, w celu upewnienia się o prawidłowości danych, w tym poprzez kontrolę dokumentów i danych handlowych.

Pomocnicze

k.c. art. 64

Kodeks celny

k.c. art. 65

Kodeks celny

k.c. art. 262

Kodeks celny

k.c. art. 19 § 3

Kodeks celny

k.c. art. 3 § 2

Kodeks celny

o.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 127

Ordynacja podatkowa

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.w.p.c. art. 26

Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne

Rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 roku art. 11 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 roku art. 13

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wynik weryfikacji autentyczności świadectwa pochodzenia przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów kraju importu. Importer ponosi odpowiedzialność za posługiwanie się nieautentycznym dokumentem, niezależnie od jego winy. Kontrola zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów jest dopuszczalna na podstawie art. 83 Kodeksu celnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności. Niewystarczające przeprowadzenie postępowania dowodowego (np. brak przesłuchania kierowców). Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Dowolna ocena materiału dowodowego. Naruszenie procedury weryfikacji świadectwa pochodzenia.

Godne uwagi sformułowania

wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu importer ponosi ryzyko posługiwania się nieautentycznym dokumentem nie można zgodzić się z autorem skargi, iż organom celnym należy zarzucić naruszenia zasad postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący

Irena Krzemieniewska

sprawozdawca

Janusz Nowacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów przez zagraniczne organy celne jest wiążący dla polskich organów celnych, a importer ponosi ryzyko posługiwania się nieautentycznymi dokumentami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji importu z krajów objętych umowami o wolnym handlu i weryfikacji świadectw pochodzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie dokumentów pochodzenia towarów i jakie mogą być konsekwencje posługiwania się nieautentycznymi świadectwami, nawet jeśli importer nie jest bezpośrednio winny ich fałszerstwa.

Nieautentyczne świadectwo pochodzenia towarów z Turcji – importer zapłacił pełne cło.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 373/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /sprawozdawca/
Janusz Nowacki
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Sygn. powiązane
I GSK 1089/07 - Wyrok NSA z 2008-10-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 26 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę
Uzasadnienie
III SA/Łd 373/06
UZASADNIENIE
W dniu [...] Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A reprezentowane przez Agencję Celną B, zgłosiło do procedury dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny sprowadzone z Turcji towary opisane w pozycjach od 1 do 19, w tym: towary włókiennicze klasyfikowane do sekcji XI Taryfy celnej oraz torby, manekiny i piecyki metalowe. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi deklarację wartości celnej, fakturę [...] z dnia [...] oraz świadectwo przewozowe EUR.1 Nr [...] z dnia [...].
Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. przyjął zgłoszenie jako odpowiadające warunkom formalnym. Kwota długu celnego dla ww. towarów została określona z zastosowaniem obniżonej stawki celnej równej 0% ich wartości celnej, przewidzianej dla towarów o preferencyjnym tureckim pochodzeniu. Stawkę tą zastosowano w oparciu o załączone do zgłoszenia SAD Nr [...] z dnia [...] poprawne formalnie świadectwo przewozowe z dnia [...].
W celu upewnienia się o prawidłowości świadectwa EUR.1, skierowano je do władz celnych kraju eksportu z wnioskiem o weryfikację autentyczności, jak również rzetelności danych zawartych w tym dokumencie. Świadectwo wraz z innymi przedkładanymi przez stronę, wysłano do władz celnych Turcji pismem z dnia 16 grudnia 2003 roku.
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie towaru dopuszczonego do obrotu na polski obszar celny na podstawie zgłoszenia SAD z dnia [...]. W oczekiwaniu na wynik merytorycznego sprawdzenia dokumentu EUR.1, Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] zawiesił z urzędu postępowanie celne w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na wniosek o weryfikację kwestionowanego świadectwa przewozowego EUR.1, Administracja Celna Turcji pismem z dnia 15 lipca 2005 roku poinformowała, iż świadectwo to jest nieautentyczne, a objęte nim towary nie kwalifikują się jako towary traktowane na zasadach preferencyjnych. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie.
Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. decyzją z dnia [...] uznał zgłoszenie celne SAD z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej stawek celnych oraz określenia należnej kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie.
W odwołaniu od powyższej S. A. decyzji wniósł o uchylenie w całości decyzji organu I instancji, zarzucając jej niezasadne zakwestionowanie świadectwa przewozowego EUR.1, co zdaniem strony było błędem w ustaleniach faktycznych i naruszyło art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej; nie wskazanie przyczyn, dla których zakwestionowano ww. świadectwo, czym został naruszony art. 191 Ordynacji podatkowej; zaniechanie przez Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, czym naruszono art. 210 § 1 pkt. 6 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto strona zakwestionowała postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] wszczynające postępowanie w przedmiotowej sprawie, jako niezgodne z art. 83 i art. 262 Kodeksu celnego.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podejrzenie braku autentyczności świadectw EUR.1 potwierdzających preferencyjne tureckie pochodzenie towarów importowanych przez stronę było konsekwencją analizy prawidłowości świadectw EUR.1, przeprowadzonej po zwolnieniu towarów. Prawo badania prawidłowości zgłoszeń celnych po zwolnieniu towarów daje organom celnym art. 83 Kodeksu celnego, zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem.
Czynności kontrolne dokonywane przez organ celny na podstawie art. 83 Kodeksu celnego nie są postępowaniem administracyjnym w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdyż procedura weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzana jest na zasadzie współpracy organów celnych państw stron, a konkretnie Umowy o wolnym handlu zawarta między Rzeczpospolitą Polską i Republiką Turecką (Dz.U. z 2000 roku, Nr 57, poz. 680), a szczególnie jej Protokołu Nr 3, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.
W treści art. 32 ww. Protokółu Nr 3, umawiające się państwa - strony powołanej Umowy ustanowiły możliwość sprawdzenia merytorycznej poprawności i autentyczności dowodów pochodzenia, przedkładanych w kraju importera w celu uzyskania preferencji. W myśl pkt. 1 i 2 ww. art. 32 dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokółu. W punkcie 6 omawianego art. 32 umawiające się państwa - strony ww. umowy przyjęły zasadę, że jeżeli udzielona odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów władze celne wnioskujące o weryfikację (tu władze celne Polski) odmawiają wszelkich preferencji.
W przedmiotowej sprawie władze celne kraju eksportera udzieliły zgodnie z art. 32 pkt 5 powołanego Protokółu Nr 3 jednoznacznej odpowiedzi, że przedmiotowe świadectwo EUR.1 nie zostało wystawione przez tureckie władze celne i nie może być zaakceptowane jako prawomocny dowód pochodzenia, a objęte nim towary nie kwalifikują się jako towary traktowane na zasadach preferencyjnych. Stwierdzenie to jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż dokument ten jest fałszywy.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 83 i art. 262 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej w Ł. powołał treść ww. przepisów wyjaśniając, że wszczęcie postępowania w sprawie miało miejsce w związku z otrzymaniem od władz celnych Turcji w dniu 13 grudnia 2004 roku negatywnego wyniku weryfikacji 23 świadectw przewozowych EUR.1, przekazanych do weryfikacji w zbliżonym czasie jak przedmiotowe świadectwo EUR.1 i firmowanych przez tego samego kontrahenta eksportera, który był wskazany w przedmiotowym świadectwie oraz zgłoszeniu SAD, jak również dokumentach dołączonych do tego zgłoszenia .
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że zgodnie z art. 65 § 4 Kodeksu celnego po przyjęciu zgłoszenia organ celny może z urzędu wydać decyzję, w której uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe. W takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania. Sytuacja taka może mieć miejsce wyłącznie, gdy towar nie został jeszcze zwolniony. Natomiast postępowanie prowadzone po zwolnieniu powinno być poprzedzone postanowieniem o jego wszczęciu.
Organ wyjaśnił nadto, że w toku postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w Ł. podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez skierowanie do dodatkowej weryfikacji przedłożonego przez stronę dokumentu pochodzenia, w trybie przewidzianym cytowanymi wyżej przepisami prawa w tym umową międzynarodową oraz załatwił przedmiotową sprawę w postępowaniu celnym, co przeczy zarzutowi naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 187 Ordynacji podatkowej, zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony wyczerpująco, a o fakcie, iż przedłożone świadectwo przewozowe EUR.1 jest dokumentem fałszywym strona otrzymała informację w kwestionowanej decyzji. W ocenie organu odwoławczego, powyższe przeczy zarzutom pełnomocnika strony, że świadectwo przewozowe EUR.1 zostało zakwestionowane niezasadnie oraz że nie wskazano przyczyn dla których świadectwo to zakwestionowano.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., kwestionowana decyzja Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. zawiera wskazane przepisami uzasadnienie faktyczne i prawne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy ponownym określeniu kwoty długu celnego należało przyjąć, iż omawiane towary, posiadają niepreferencyjne pochodzenie, a kryteria zastosowania dla nich właściwej stawki celnej, określa (wydane z delegacji art. 19 § 3 pkt. 2 Kodeksu celnego) rozporządzenie Rady Ministrów z 15 października 1997 roku (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.), które wskazuje w § 11 ust. 1, że pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 (zał. 3) musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W wykazie tym są wymienione m. in. towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem celnym - jako zaklasyfikowane do sekcji XI Taryfy celnej (dział 50 do działu 63 ) tj. materiały i wyroby włókiennicze oraz obuwie (kod HS taryfy celnej 6401-6405). W myśl § 13 omawianego rozporządzenia świadectwo takie może być przyjęte jako właściwy dowód pochodzenia, o ile spełnia łącznie następujące warunki: zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia i który jednocześnie daje gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów; zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru nim objętego, w szczególności dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru; masę brutto lub netto towaru oraz liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań, poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy pochodzi z określonego kraju.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, mimo istnienia ustawowego obowiązku takiego skonstruowania uzasadnienia decyzji; nie przeprowadzenie wszystkich istotnych dowodów w sprawie w tym tych, które mogły świadczyć na korzyść skarżącego – czym naruszono art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej; naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wskazanej w art. 127 Ordynacji podatkowej, jak również dowolną oceną zebranego w sprawie niekompletnego materiału dowodowego, czym naruszono art. 191 Ordynacji Podatkowej. Powyższe uchybienia, są w ocenie skarżącego skutkiem braku przesłuchania w charakterze świadków kierowców, którzy mieli kontakt z tureckim kontrahentem strony, mimo iż wniosek o takie przesłuchanie był składany.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie procedury dokonywania weryfikacji zakwestionowanego świadectwa określonej w art. 32 Protokółu Nr 7 Umowy CEFTA, Skarżący wskazał jako naruszenie prawa odrzucenie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego przedmiotowego świadectwa przewozowego i bez podania szczegółowego uzasadnienia ze wskazaniem przyczyn odrzucenia przedmiotowego świadectwa z uwagi na niespełnienie wymogów wskazanych w § 13 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i tryby ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 z późn. zm.), czym zdaniem strony naruszono § 11 i § 13 tegoż rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Obowiązek prawidłowego zgłoszenia towaru ciąży na importerze, co wynika z regulacji art. 64 i 65 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 75 poz. 802 ze zm.). W przedmiotowej sprawie strona zadeklarowała pochodzenie towaru z Turcji i przedstawiła świadectwo przewozowe EUR.1. Na tej podstawie organ celny zastosował obniżoną stawkę celną dla sprowadzanych towarów.
W świetle art. 83 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. z 2004 roku, Nr 68 poz. 623) organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
Powyższy przepis określa uprawnienia organu celnego do podjęcia kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Kontrola ta może być dokonana z urzędu lub na wniosek zgłaszającego. Cel i zakres kontroli został określony w § 2. Przepis § 3 określa skutki prawne jakie są następstwem ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli celnej zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów.
W przypadku, gdy organ celny stwierdzi, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego.
Słusznie wyjaśnił organ II instancji, że kontrola w trybie art. 83 ustawy odbywa się na zasadzie współpracy organów celnych państw. W niniejszej sprawie zastosowanie miała umowa o wolnym handlu zawarta między Rzeczpospolitą Polską i Republiką Turecką (Dz.U. z 2000 roku, Nr 57, poz. 680), a szczególnie jej Protokół Nr 3, dotyczący definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej.
W treści art. 32 Protokółu Nr 3, umawiające się państwa - strony powołanej umowy ustanowiły możliwość sprawdzenia merytorycznej poprawności i autentyczności dowodów pochodzenia, przedkładanych w kraju importera w celu uzyskania preferencji. Z kolei art. 32 pkt. 1 i 2, stanowi, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokółu. Strony cytowanej umowy przyjęły zasadę, że jeżeli udzielona odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów władze celne wnioskujące o weryfikację (tu władze celne Polski) odmawiają wszelkich preferencji.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie NSA, że wynik weryfikacji pochodzenia towarów dokonany przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla władz kraju importu. Zgodnie z powyższym wyniki sprawdzenia świadectwa pochodzenia nie mogą być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji przez organy celne państwa importera (patrz wyrok NSA z 8 września 1998 roku, sygn akt I SA/Łd 777/97, Prawo Gospodarcze z 1999 roku, Nr 1 str. 40; wyrok NSA z 11 października 2002 roku, sygn. akt I SA/Łd 1798-1803/01 - nie publikowany; wyrok WSA z dnia 14 lipca 2004 roku, sygn. akt 3 I SA/Łd 383/03 – nie publikowany). Z tych względów przyjęcie przez organy celne, że przedłożony przez skarżącego dokument EUR.1 nie był dokumentem autentycznym, a objęte nim towary nie kwalifikowały się jako towary traktowane na zasadach preferencyjnych, znajduje pełne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Odpowiedź tureckich władz celnych z dnia 15 lipca 2005 roku jednoznacznie wskazywała na posługiwanie się przez importera nieautentycznym świadectwem pochodzenia. Powyższe powinno znaleźć naturalnie potwierdzenie w urzędowym tłumaczeniu przesłanego z Turcji dokumentu, jednakże wobec przedłożenia takiego tłumaczenia w toku postępowania sądowoadminstracyjnego stwierdzić należy, że to naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik postępowania.
Dla władz celnych kraju importu wynik weryfikacji jest wiążący i ma też decydujące znaczenie przy rozstrzyganiu co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej.
Przedmiotem wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne jest kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana pod względem zgodności z prawem. Sąd jest władny do badania legalności zaskarżonych decyzji czyli ustalenia czy zaskarżone decyzje w pełni odpowiadają wymaganiom określonym zarówno w przepisach prawa materialnego jak i w przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Tylko uchybienia w stosowaniu tego prawa, mające wpływ na wynik sprawy, mogą stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji, skutkującego ich usunięciem z obrotu prawnego. Sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do badania decyzji pod względem ich słuszności czy też celowości.
Organy celne zatem czuwają nad przestrzeganiem przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów. Zakres czynności podejmowanych przez organy celne oraz treść i przesłanki podejmowanych przez nie decyzji wynika z obowiązujących przepisów prawa. Kodeks celny reguluje zasady oraz tryb przywozu i wywozu towarów, a także związane z tym prawa i obowiązku osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych (art. 1 Kodeksu celnego). Utrwalony jest już w orzecznictwie sadów administracyjnych pogląd, że za prawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego odpowiada zgłaszający. Rekompensaty poniesionych negatywnych skutków zawartej transakcji importowej skarżący może dochodzić więc w innym trybie i na innych zasadach. Rozstrzygania co do istoty sprawy, a więc w kwestii pochodzenia towaru i możliwości zastosowania obniżonej stawki celnej, przepisy nie uzależniają od przyczyn powstania okoliczności uzasadniających zastosowanie innej niż wskazywał importer stawki celnej. W szczególności nie ma znaczenia, że przedłożenie przez importera nieautentycznego świadectwa pochodzenia nastąpiło bez jego winy. Tym samym niezasadny jest podstawowy zarzut skargi sprowadzający się do pominięcia przez organ dowodu w postaci przesłuchania kierowcy, który miał kontakt z tureckim kontrahentem importera. Nawet bowiem ustalenie, że to ów kontrahent jest odpowiedzialny za przekazanie skarżącemu fałszywego świadectwa przewozowego, nie zmieniłoby faktu, że konsekwencje w zakresie prawa celnego (w tym konieczność zastosowanie innej niepreferencyjnej stawki celnej) ponosić będzie importer takim świadectwem się posługujący.
Trudno jest natomiast odnieść się do pozostałych zarzutów skargi, są one bowiem bardzo lakoniczne i w zasadzie sprowadzają się do wskazania przepisów, które zostały naruszone, bez szczegółowego wskazania na czym to naruszenie miałoby polegać. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę (nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną), nie stwierdził naruszenia przepisów, o których mowa w skardze.
Jednym z postulatów wynikających z obowiązującej w postępowaniu celnym zasady prawdy obiektywnej - art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku, Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) - jest obowiązek oparcia rozstrzygnięcia sprawy o wyjaśniony stan faktyczny sprawy, co oznacza, że wszelkie okoliczności faktyczne sprawy mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia muszą być udowodnione. Zgodnie z powołanymi przepisami organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Nie można zgodzić się z autorem skargi, iż organom celnym należy zarzucić naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Z analizą organów należy się zgodzić. Nie doszło również do naruszenia art. 188 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Jak już wyżej wskazano, wyjaśnienia złożone przez kierowcę mającego kontakt z tureckim kontrahentem importera nie były brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, bowiem nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie okoliczności, które z nich wywodził skarżący.
Akta sprawy nie potwierdzają również twierdzenia strony jakoby w toku postępowania doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Nie sposób bowiem przyjąć, że organ celny II instancji ograniczył się jedynie do formalnej kontroli decyzji będącej przedmiotem odwołania. Na organie odwoławczym spoczywa obowiązek wydania decyzji po pełnym rozpoznaniu sprawy i po dokonaniu pełnej oceny materiału dowodowego. Jednakże organ odwoławczy nie jest uprawniony do tego, by postępowanie dowodowe przeprowadzać od początku, tak jakby decyzji organu I instancji i związanego z nią postępowania nie było. Okoliczność, że w decyzji organu II instancji Dyrektor Izby Celnej w Ł. odniósł się przede wszystkim do stwierdzeń decyzji organu I instancji, mogłoby prowadzić do zarzutu naruszenia dwuinstancyjności jedynie w sytuacji, w której ustalenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. byłyby niepełne lub niewłaściwe. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejsze sprawie.
W świetle powyższych rozważań przedstawione przez stronę zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych są niezasadne. Pozostałe zarzuty nie mają wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 roku, Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI