Orzeczenie · 2025-09-17

I GSK 1087/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówodpowiedzialność solidarnaczłonek zarządurezygnacja z funkcjipostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowa

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra o solidarnej odpowiedzialności S. G. za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z UE. Sąd I instancji uznał, że Minister nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości, a także pominął kwestię postępowania wobec innych członków zarządu. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., twierdząc, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a Sąd błędnie uchylił decyzję. Dodatkowo, Minister zarzucił naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niezobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy w zakresie postępowania wobec innych członków zarządu. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów są zasadne. Sąd podkreślił, że skarżący nie udowodnił w sposób jednoznaczny i przekonujący, że skutecznie zrezygnował z funkcji wiceprezesa zarządu przed datą powstania nieprawidłowości, a dowody przedstawione w tym zakresie (zapisy w książce nadawczej uczelni, oświadczenia innych osób) budziły wątpliwości. Wobec istnienia domniemania prawdziwości danych z KRS, ciężar dowodu spoczywał na skarżącym. NSA stwierdził, że Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w tym zakresie. Jednakże, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Kluczową przyczyną uchylenia decyzji przez WSA było niespełnienie wymogów art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym brak wyjaśnienia przez organ, dlaczego postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności zostało wszczęte jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych członków zarządu. NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uzupełniania akt sprawy w sposób, jaki sugerował Minister, a kwestia ta powinna być wyjaśniona przez organ w decyzji. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Ministra na rzecz S. G. zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście zwrotu środków z UE, oraz obowiązki organów w zakresie prowadzenia postępowań wobec wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych osób.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z dowodzeniem rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz prowadzeniem postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił okoliczności dotyczące pełnienia funkcji członka zarządu spółki w czasie powstania zaległości, w szczególności czy skarżący skutecznie zrezygnował z funkcji przed tym terminem?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny dowodów dotyczących pełnienia funkcji przez S. G. w zarządzie spółki w kluczowym momencie, gdyż skarżący nie udowodnił skutecznej rezygnacji.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił jednoznacznych dowodów na skuteczne złożenie rezygnacji z funkcji członka zarządu przed datą powstania nieprawidłowości, a przedstawione dowody budziły wątpliwości. Domniemanie prawdziwości danych z KRS nie zostało obalone.

Czy organ administracji publicznej, orzekając o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki, powinien prowadzić postępowanie również wobec innych potencjalnie odpowiedzialnych osób?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że organ nie wyjaśnił, dlaczego postępowanie wszczęto jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych członków zarządu.

Uzasadnienie

Zgodnie z uchwałą NSA I FPS 4/08, postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności powinno być prowadzone wobec wszystkich osób, które mogłyby ponosić odpowiedzialność. Organ nie odniósł się do tej kwestii w swojej decyzji.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do uzupełniania akt sprawy poprzez nakazanie organowi złożenia brakujących dokumentów, w tym dotyczących postępowań wobec innych osób?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest zobowiązany do uzupełniania akt w sposób, który polegałby na kompletowaniu dokumentów znajdujących się poza organem. Obowiązek wyjaśnienia kwestii odpowiedzialności innych osób spoczywa na organie.

Uzasadnienie

Art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczy fakultatywnego uzupełniającego postępowania dowodowego przez sąd, a nie kompletowania akt sprawy przez organ. Kwestia odpowiedzialności innych członków zarządu powinna być rozważona i wyjaśniona w decyzji organu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.

Przepisy (26)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 116 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu przez WSA.

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.

p.p.s.a. art. 136 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ.

p.p.s.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do zebrania materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uzupełniającego postępowania dowodowego przez WSA.

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania akt sądowi.

p.p.s.a. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania akt sądowi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184 § in fine

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, gdy wyrok odpowiada prawu mimo wadliwego uzasadnienia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 136 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełniające postępowanie dowodowe przez organ.

ustawa o KRS art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 2 lit. a

Stawka minimalna opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit c

Stawka minimalna opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wyjaśnił, dlaczego postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności zostało wszczęte jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych członków zarządu. • Skarżący nie udowodnił skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu przed datą powstania nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego dotyczącego pełnienia funkcji przez S. G. w zarządzie spółki. • Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy w zakresie postępowań wobec innych członków zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Domniemanie prawne odnośnie prawdziwości danych uwidocznionych w rejestrach KRS, chcąc należycie zabezpieczyć swoje interesy, osoba składająca rezygnację z funkcji członka zarządu [...] we własnym interesie winna dochować należytej staranności w tym zakresie i zapewnić sobie możliwość wiarygodnego wykazania samego faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu. • W niniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia. Skarżący przecząc sprawowaniu przez siebie funkcji członka zarządu spółki w dniu 6 maja 2013 r., na co wskazywały dane w KRS, nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że wcześniej skutecznie zrezygnował ze sprawowania tego rodzaju funkcji. • Wyrok, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia [...] odpowiada prawu.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Apollo

członek

Henryk Wach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście zwrotu środków z UE, oraz obowiązki organów w zakresie prowadzenia postępowań wobec wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych osób."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z dowodzeniem rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz prowadzeniem postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Pokazuje, jak ważne jest formalne udokumentowanie rezygnacji z funkcji i jak sądy podchodzą do takich kwestii.

Czy nieudowodniona rezygnacja z zarządu może kosztować miliony? NSA rozstrzyga sprawę odpowiedzialności za długi spółki.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst