I GSK 1087/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokansa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówodpowiedzialność solidarnaczłonek zarządurezygnacja z funkcjipostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiOrdynacja podatkowa

NSA oddalił skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności wiceprezesa zarządu za zwrot dofinansowania UE, mimo że skarżący nie udowodnił skutecznej rezygnacji z funkcji.

NSA rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o solidarnej odpowiedzialności S. G. za zwrot dofinansowania UE. Minister zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i niewłaściwą ocenę. NSA uznał, że Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny dowodów dotyczących pełnienia funkcji przez S. G. w zarządzie spółki w kluczowym momencie. Jednakże, NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że wyrok WSA, mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu, głównie z uwagi na brak wyjaśnienia przez organ kwestii prowadzenia postępowania wobec innych członków zarządu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra o solidarnej odpowiedzialności S. G. za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z UE. Sąd I instancji uznał, że Minister nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie powstania zaległości, a także pominął kwestię postępowania wobec innych członków zarządu. Minister w skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., twierdząc, że organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a Sąd błędnie uchylił decyzję. Dodatkowo, Minister zarzucił naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niezobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy w zakresie postępowania wobec innych członków zarządu. NSA uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów są zasadne. Sąd podkreślił, że skarżący nie udowodnił w sposób jednoznaczny i przekonujący, że skutecznie zrezygnował z funkcji wiceprezesa zarządu przed datą powstania nieprawidłowości, a dowody przedstawione w tym zakresie (zapisy w książce nadawczej uczelni, oświadczenia innych osób) budziły wątpliwości. Wobec istnienia domniemania prawdziwości danych z KRS, ciężar dowodu spoczywał na skarżącym. NSA stwierdził, że Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w tym zakresie. Jednakże, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu. Kluczową przyczyną uchylenia decyzji przez WSA było niespełnienie wymogów art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym brak wyjaśnienia przez organ, dlaczego postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności zostało wszczęte jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych członków zarządu. NSA odrzucił zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., wskazując, że przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uzupełniania akt sprawy w sposób, jaki sugerował Minister, a kwestia ta powinna być wyjaśniona przez organ w decyzji. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od Ministra na rzecz S. G. zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny dowodów dotyczących pełnienia funkcji przez S. G. w zarządzie spółki w kluczowym momencie, gdyż skarżący nie udowodnił skutecznej rezygnacji.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił jednoznacznych dowodów na skuteczne złożenie rezygnacji z funkcji członka zarządu przed datą powstania nieprawidłowości, a przedstawione dowody budziły wątpliwości. Domniemanie prawdziwości danych z KRS nie zostało obalone.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 116 § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu przez WSA.

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady postępowania sądowego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez WSA.

p.p.s.a. art. 136 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ.

p.p.s.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do zebrania materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uzupełniającego postępowania dowodowego przez WSA.

p.p.s.a. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania akt sądowi.

p.p.s.a. art. 55 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek organu do przekazania akt sądowi.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184 § in fine

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej, gdy wyrok odpowiada prawu mimo wadliwego uzasadnienia.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 136 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Uzupełniające postępowanie dowodowe przez organ.

ustawa o KRS art. 17 § 1

Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

Domniemanie prawdziwości danych wpisanych do KRS.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 2 lit. a

Stawka minimalna opłat za czynności adwokackie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit c

Stawka minimalna opłat za czynności adwokackie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wyjaśnił, dlaczego postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności zostało wszczęte jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych członków zarządu. Skarżący nie udowodnił skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu przed datą powstania nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Sąd I instancji niezasadnie zarzucił organowi uchybienia w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego dotyczącego pełnienia funkcji przez S. G. w zarządzie spółki. Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez niezobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy w zakresie postępowań wobec innych członków zarządu.

Godne uwagi sformułowania

Domniemanie prawne odnośnie prawdziwości danych uwidocznionych w rejestrach KRS, chcąc należycie zabezpieczyć swoje interesy, osoba składająca rezygnację z funkcji członka zarządu [...] we własnym interesie winna dochować należytej staranności w tym zakresie i zapewnić sobie możliwość wiarygodnego wykazania samego faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu. W niniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia. Skarżący przecząc sprawowaniu przez siebie funkcji członka zarządu spółki w dniu 6 maja 2013 r., na co wskazywały dane w KRS, nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że wcześniej skutecznie zrezygnował ze sprawowania tego rodzaju funkcji. Wyrok, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia [...] odpowiada prawu.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Apollo

członek

Henryk Wach

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółki, w szczególności w kontekście zwrotu środków z UE, oraz obowiązki organów w zakresie prowadzenia postępowań wobec wszystkich potencjalnie odpowiedzialnych osób."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z dowodzeniem rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz prowadzeniem postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Pokazuje, jak ważne jest formalne udokumentowanie rezygnacji z funkcji i jak sądy podchodzą do takich kwestii.

Czy nieudowodniona rezygnacja z zarządu może kosztować miliony? NSA rozstrzyga sprawę odpowiedzialności za długi spółki.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1087/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo
Henryk Wach
Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1149/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-22
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 54 § 2, art. 55 § 1, art. 106 § 3, art. 116 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1149/20 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 maja 2020 r. nr DIR-II.025.5.2020.JŚ.2 IK: 1377281 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz S. G. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1149/20 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w sprawie skargi S. G. uchylił decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 29 maja 2020 r. nr DIR-II.025.5.2020.JŚ.2; IK: 1377281 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w zapłacie należności z tytułu zwrotu dofinansowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 6 października 2014 r. PARP wydał decyzję, w której zobowiązał A sp. z o.o. z siedzibą w K. do zwrotu łącznej kwoty 43 735,30 zł wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego.
Obowiązek zwrotu środków wynikał ze stwierdzonych nieprawidłowości w wykonaniu umowy o dofinansowanie zawartej w dniu 5 stycznia 2011 r. pomiędzy PARP i Beneficjentem, dotyczącej realizacji projektu Wsparcie na uzyskanie patentu na rozwiązanie w zakresie akumulowania i rozpraszania energii kinetycznej rozpędzonych pojazdów. PARP wystosował do Beneficjenta pismo w dniu 6 maja 2014 r., dotyczącego rozwiązania umowy o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym, z uwagi na nieprawidłową realizację projektu.
W dniu 6 października 2014 r. PARP wydała decyzję określającą zobowiązanie spółkę do zwrotu w wysokości 43 735,30 zł wraz z odsetkami.
W związku z brakiem wpłaty przez spółkę środków PARP pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. skierowała do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przekazując wraz z pismem tytuł wykonawczy.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki z uwagi na fakt, że w prowadzonym postępowaniu nie uzyskałoby się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Następnie na podstawie informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 29 października 2019 r.), PARP ustaliła, że na dzień powstania nieprawidłowości polegającej na zawarciu umowy konsolidacyjnej dotyczącej przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy z A sp. z o.o. na B sp. z o.o. w organizacji (6 maja 2013 r.) prezesem zarządu spółki był P. Ł., a wiceprezesem spółki był skarżący.
Zawiadomieniem z dnia 30 października 2019 r., PARP wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne wobec skarżącego w przedmiocie odpowiedzialności wiceprezesa zarządu z tytułu zwrotu środków przyznanych na podstawie umowy z dnia 5 stycznia 2011 r. o dofinansowanie projektu, określonych w decyzji PARP z dnia 6 października 2014 r.
W toku prowadzonego postępowania PARP pismem z dnia 7 listopada 2019 r., wezwała stronę do wykazania, że w odniesieniu do spółki we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy lub wskazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenia zaległości spółki.
Skarżący pismem z dnia 18 listopada 2019 r. wskazał, że pełnił funkcję członka zarządu do 10 maja 2013 r. i w okresie pełnienia tej funkcji nie zachodziły okoliczności do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jak również do przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego.
W dniu 23 grudnia 2019 r. PARP decyzją orzekła o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką za niepodatkowe należności budżetowe określone ostateczną decyzją Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 6 października 2014 r. z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przyznanych na podstawie umowy z dnia 5 stycznia 2011 r.
Po rozpoznaniu odwołania, Minister decyzją z dnia 29 maja 2020 r. utrzymał w mocy decyzję PARP z dnia 23 grudnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję stwierdził, że Minister nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości ziszczenia się w sprawie jednej z podstawowych przesłanek pozytywnych odpowiedzialności, mianowicie czy skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w czasie, gdy powstała zaległość. Kwestia pozostawania skarżącego w składzie zarządu spółki nadal jest sporna. W rozpoznawanej sprawie za nieudowodnione uznano twierdzenie skarżącego o złożeniu spółce oświadczenia o rezygnacji za pośrednictwem poczty jeszcze przed podjęciem uchwały wspólników z dnia 10 maja 2013 r. o odwołaniu skarżącego z zarządu spółki, argumentując, że w oparciu o powoływane przez skarżącego wpisy w książce nadawczej instytucji, w której był on wówczas zatrudniony, nie można ustalić, że w podawanych datach skarżący wysłał na adres spółki przedstawione przez niego pisemne oświadczenie o rezygnacji - z powodu braku w tych wpisach adnotacji o zawartości zarejestrowanych przesyłek.
Zdaniem Sądu ocena organu odwoławczego w tym zakresie jest dowolna i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, bowiem na podstawie zakwestionowanych przez organ wpisów w książce nadawczej nie można w sposób niebudzący wątpliwości ani potwierdzić, ani też wykluczyć przesłania przez skarżącego na adres spółki, we wskazywanych przez niego datach, oświadczeń o rezygnacji z funkcji członka zarządu. Z uwagi na brak możliwości jednoznacznego ustalenia tej okoliczności w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i powołane przez skarżącego w odwołaniu nowe dowody, organ odwoławczy w świetle art. 136 § 4 K.p.a. powinien był przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Organ pominął informację dotyczącą pozostałych członków zarządu spółki. W aktach sprawy brak informacji, czy organ wszczął postępowanie w sprawie odpowiedzialności pozostałych członków zarządu spółki. Nieustalona pozostaje zatem okoliczność, czy organy w ogóle prowadziły lub prowadzą postępowanie wobec innych osób ponoszących odpowiedzialność za przedmiotowe zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokonał wszechstronnej oceny materiału dowodowego sprawy, uwzględniając uwagi zawarte w uzasadnieniu i wydać decyzję spełniającą wymogi określone w art. 107 K.p.a. Stanowisko organu musi być oparte na analizie wszystkich elementów prawidłowo zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) w ich wzajemnym powiązaniu. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawi tok rozumowania ze wskazaniem faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśni podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem znajdujących zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym przepisów prawa. Ustalenia wymaga również, czy w stosunku do pozostałych członków zarządu spółki wszczęto postępowanie w sprawie ich odpowiedzialności za zobowiązanie stwierdzone decyzją PARP z 2 października 2014 r.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, 11, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi oraz uchyleniu decyzji organu pomimo, że organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości ziszczenie się w sprawie wszystkich przesłanek pozytywnych solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości w zapłacie należności publicznoprawnych.
Naruszenie przepisów art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z przepisami art. 136 § 4 i art. 78 § 1 k.p.a. polegające na uwzględnieniu skargi zamiast jej oddaleniu, a w konsekwencji uchylenie decyzji organu pomimo, że w postępowaniu administracyjnym zebrano i rozważono cały niezbędny materiał dowodowy i wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości ziszczenie się w sprawie jednej z podstawowych przesłanek pozytywnych odpowiedzialności mianowicie, że skarżący pełnił funkcję zarządu spółki w czasie, gdy powstała zaległość;
Naruszenie przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na niezobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie brakujących dokumentów pozwalających na dokonanie oceny, czy organ rzeczywiście pominął informację dotyczącą pozostałych członków zarządu spółki w sytuacji, gdy podjęcie tej czynności przez Sąd pierwszej instancji czynności pozwoliłoby na uniknięcie postawienia przez Sąd błędnej tezy, że nieustalona pozostaje zatem okoliczność, czy organy w ogóle prowadziły lub prowadzą postępowanie wobec innych osób ponoszących odpowiedzialność za przedmiotowe zaległości, a powyższe zaniechanie Sądu pierwszej instancji doprowadziło do błędnego ustalenia, że organ naruszył przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania jedynie z udziałem Skarżącego.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego rozpoznanie jej nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie została oparta na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a wszystkie trzy jej zarzuty odnoszą się do naruszenia regulacji prawa procesowego.
W ramach pierwszych dwóch zarzutów skargi kasacyjnej, które z uwagi na ich podstawy, a w szczególności twierdzenia, mają komplementarny charakter, Minister Funduszy i Polityki Regionalnej wytknął Sądowi I instancji to, że ten niezasadnie stwierdził, jakoby nie dopełnił on swoich obowiązków w zakresie wyczerpującego zgromadzenia i właściwej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie, dotyczącej wyjaśnienia przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zobowiązania. W tym zakresie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił się naruszenia między innymi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przyjmując, że organ im uchybił, nie uwzględniając wniosków dowodowych skarżącego.
W ramach zaś trzeciego zarzutu organ podniósł naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 3 P.p.s.a., poprzez niezobowiązanie go do uzupełnienia akt sprawy, odnośnie okoliczności dotyczących prowadzenia postępowania w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności innych, poza skarżącym, członków zarządu spółki - A sp. z o.o., z siedzibą w K.
Mając na względzie treść podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, na wstępie rozważań w przedmiocie oceny ich zasadności stwierdzić należy, że Minister oparł swoje stanowisko procesowe w sprawie w istocie na dwóch podstawach, tj. niezasadności przypisania mu przez Sąd pierwszej instancji uchybień w zakresie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, obejmujących gromadzenie niezbędnego materiału dowodowego oraz jego prawidłową ocenę, a także niedopełnienieniu przez Sąd I instancji spoczywającego na nim obowiązku w zakresie uzupełnienia akt sprawy, przez pozyskanie brakujących dowodów z dokumentów, co w jego ocenie mogłoby wyeliminować wątpliwości odnośnie prawidłowości zastosowania art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej.
Odnośnie do kwestii uchybień dotyczących gromadzenia i oceny dowodów w trakcie prowadzonego postępowania, do czego odnoszą się pierwsze dwa zarzuty skargi kasacyjnej, to w tym zakresie stwierdzić należy, że są one zasadne, a wyrażające je stanowisko jako takie zasługuje na akceptację. W tym aspekcie zauważyć bowiem należy, że główną osią sporu pomiędzy skarżącym a organami administracji publicznej, w trakcie toczącego się postępowania, była kwestia sprawowania przez niego funkcji członka zarządu spółki w dniu 6 maja 2013 r., czyli w czasie w którym doszło do powstania nieprawidłowości w zakresie wydatkowania przez spółkę środków z dofinansowania, obowiązek zwrotu których następnie orzeczono. Poza sporem było jednak to, że z prawnego punktu widzenia ustanie członkostwa w zarządzie spółki mogło być efektem złożenia rezygnacji przez danego członka, na skutek wyrażenia przez niego stosownego oświadczenia woli, które dotarło do spółki, a ściślej osoby uprawnionej do jej reprezentowania.
W niniejszym przypadku, zgodnie z danymi zamieszczonymi w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego skarżący w dniu 6 maja 2013 r. pełnił funkcję wiceprezesa zarządu spółki. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r. nr 17, poz. 209 z późn. zm., dalej: "ustawa o KRS"), z tym faktem wiąże się stosowne domniemanie prawne, że dane wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) są prawdziwe. To domniemanie jest jednak wzruszalne. Skoro więc skarżący kwestionował fakt bycia członkiem zarządu spółki, na dzień 6 maja 2013 r., to powinien był ten fakt wykazać, tj. udowodnić, że wcześniej skutecznie zrezygnował ze sprawowania funkcji wiceprezesa zarządu spółki. Z tego rodzaju sytuacją na gruncie rozpatrywanej sprawy nie mamy jednak do czynienia. Skarżący bowiem nie udowodnił, w sposób jednoznaczny i przekonujący, że skutecznie zrezygnował z funkcji wiceprezesa zarządu spółki przed datą dopuszczenia się przez nią nieprawidłowości w zakresie wydatkowania środków pozyskanych z dofinansowania.
W tym zakresie stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że nie wykazał on przede wszystkim tego, że jego oświadczenia o rezygnacji, zostały rzeczywiście złożone wobec osoby uprawnionej do reprezentowania spółki. Wbrew jego sugestiom dowodem na to nie mogą być zapisy w książce nadawczej uczelni, która wprawdzie zawiera adnotacje o przesyłkach nadanych na adres spółki, jednakże nie pozwala na stwierdzenie że wychodząca korespondencja pochodziła nie od uczelni, ale od skarżącego, a tym bardziej, że zawierała pisemne oświadczenia o rezygnacji z funkcji wiceprezesa zarządu spółki.
W tym aspekcie dodać też należy, że podnoszony przez skarżącego fakt wielokrotnego ponawiania przez niego oświadczeń o rezygnacji (o niejednoznacznej zresztą treści, gdyż mowa jest w nich między innymi o faktycznej - oświadczenie z dni 15 stycznia 2022 r. - rezygnacji z wykonywania obowiązków członka zarządu, z ograniczeniem się do honorowego sprawowania funkcji, bądź o rezygnacji z udziału w działaniach spółki - oświadczenie z marca 2013 r., niezawierające konkretnej daty) już sam w sobie nasuwa uzasadnione wątpliwości, co do skuteczności tego rodzaju jednostronnych czynności, których nie można rozstrzygnąć na podstawie pisemnych oświadczeń innych osób, przedstawionych przez skarżącego, tj. G. P. i D. J., które nie są zresztą zgodne co do konkretnej daty, postaci i formy rezygnacji skarżącego z członkostwa w zarządzie spółki.
Tak więc mając na względzie fakt istnienia domniemania prawnego odnośnie prawdziwości danych uwidocznionych w rejestrach KRS, chcąc należycie zabezpieczyć swoje interesy, osoba składająca rezygnację z funkcji członka zarządu, między innymi spółki prawa handlowego, we własnym interesie winna dochować należytej staranności w tym zakresie i zapewnić sobie możliwość wiarygodnego wykazania samego faktu złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu.
W niniejszym przypadku z tego rodzaju sytuacją nie mamy jednak do czynienia. Skarżący przecząc sprawowaniu przez siebie funkcji członka zarządu spółki w dniu 6 maja 2013 r., na co wskazywały dane w KRS, nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że wcześniej skutecznie zrezygnował ze sprawowania tego rodzaju funkcji. Nie jest on bowiem w stanie przedstawić jednoznacznych dowodów, w niewątpliwy sposób potwierdzających ten fakt. Ponadto jego twierdzenia co do postaci samej rezygnacji budzą uzasadnione wątpliwości. Tych zaś nie sposób usunąć w oparciu o dowody z zeznań strony oraz świadków których oświadczenia (częściowo rozbieżne i niejednolite, znajdują się już w aktach sprawy).
W tej sytuacji rację ma skarżący kasacyjnie organ, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niezasadnie wytknął mu naruszenie między innymi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w tym właśnie zakresie. W sprawie zebrano bowiem adekwatny do wydania rozstrzygnięcia (w odniesieniu do skarżącego), o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, materiał dowodowy i dokonano jego właściwej oceny, zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Rozstrzygające zaś sprawę organy nie uchybiły swym obowiązkom w tym zakresie.
W sprawie brak też było podstaw do obciążania ich obowiązkiem poszukiwania dowodów niezbędnych do obalenia domniemania z art. 17 ustawy o KRS. Skoro bowiem skarżący dążył do tego, a także w oparciu o tego rodzaju twierdzenia wypracował swoje stanowisko w sprawie, to winien on był przedstawić odpowiedni materiał dowodowy na potwierdzenie zasadności tego rodzaju argumentów.
Pomimo jednak zasadności dwóch pierwszych zarzutów skargi kasacyjnej, ta jednak nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia (art. 184 in fine p.p.s.a.) co do naruszenia przez Ministra Funduszy i Rozwoju art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. odpowiada prawu.
Jako drugą, obok niedostatków postępowania wyjaśniającego przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał niespełnienie wymogów wynikających z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, wyeksponowanych w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 marca 2009 r., sygn. I FPS 4/08 (ONSAiWSA 2009, nr 3, poz. 47). W ich świetle postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółek kapitałowych, powinno być prowadzone wobec wszystkich osób (członków czy też byłych członków ich zarządów). W tym więc kontekście Sąd w zaskarżonym wyroku stwierdził, że Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie wykazał w swojej decyzji, że w okolicznościach sprawy zasadnym było prowadzenie postępowania w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jedynie wobec skarżącego, z pominięciem innych osób, zwłaszcza że w rejestrze przedsiębiorców KRS, jako członkowie zarządu spółki figurowało 7 osób, co wynika z odpisu pełnego z tego rejestru, datowanego na dzień 29 października 2019 r.
W ostatnim z zarzutów skargi kasacyjnej, odnoszącym się do tej problematyki nie podważono prawidłowości tego stanowiska, co wynika z tego, że zarzut ten nie został prawidłowo sformułowany, a przy tym został oparty na niezasadnych argumentach. Należy zwrócić uwagę, że skarżący kasacyjnie organ, w ramach tego zarzutu, wytknął Sądowi I instancji dopuszczenie się naruszenia wyłącznie art. 106 § 3 p.p.s.a. przez niezobowiązanie go do uzupełnienia akt sprawy przez złożenie brakujących dokumentów, w zakresie odnoszącym się do pociągnięcia do odpowiedzialności innych członków zarządu. Odnosząc się do tego rodzaju twierdzeń, na wstępie podkreślić jednak należy, że art. 106 ust. 3 p.p.s.a. nie odnosi się do kwestii uzupełnienia akt sprawy. Obowiązek przekazania sądowi przez organ administracji kompletnych akt sprawy, pod rygorem grzywny, został uregulowany art. 54 § 2 w zw. z art. 55 § 1 p.p.s.a., natomiast art. 106 ust. 3 p.p.s.a. stanowi podstawę przeprowadzenia przez wojewódzki sąd administracyjny, w ramach postępowania sądowego, uzupełniającego postępowania dowodowego, w zakresie dowodów z dokumentów, pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przepis ten dotyczy więc fakultatywnej możliwości sięgnięcia przez sąd po dowody z dokumentów, które jako takie mogą mieć jedynie uzupełniający charakter. Co zaś się tyczy uzupełniania akt, to Sąd może wezwać organ do tego, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał, wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu.
W niniejszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której organ wydając ostateczną w sprawie decyzję w ogóle nie odniósł się do istotnej w sprawie okoliczności, jaką stanowi wyjaśnienie tego, że zasadnym było prowadzenie postępowania wyłącznie wobec skarżącego z pominięciem innych osób, w stosunku do których odpowiedzialność tego rodzaju również mogłaby być egzekwowana. Nie chodzi w tej sytuacji o to, że postępowanie w sprawie, zakończone wydaniem przez Ministra Funduszy i Rozwoju decyzji z 29 maja 2020 r. nie dotyczyło jednocześnie innych osób, figurujących w KRS jako członkowie zarządu spółki, ale przede wszystkim tego, że organ nie odniósł się do problematyki ich odpowiedzialności także ocenianej w ramach odrębnych postępowań w jakikolwiek sposób. Nie tylko nie zawarł swojego stanowiska w tym względzie w samej decyzji, ale nie wynika ono również z innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. W tej sytuacji nie można zgodzić się więc z twierdzeniem tego zarzutu, że to Sąd I instancji powinien był poszukiwać niejako tego rodzaju argumentów, wzywając do uzupełnienia akt sprawy, poprzez przedłożenie dokumentów wyjaśniających tego rodzaju wątpliwości.
Dodać należy, że postać omawianego zarzuty świadczy, że skarżący kasacyjnie organ ma świadomość braków swojej decyzji, w aspekcie warunków odpowiedzialności z art. 116 § 1 P.p.s.a., wskazując na konieczność włączenia do akt sprawy nieostatecznej decyzji wydanej wobec P. Ł., co do której brak jest podstaw do przyjęcia, że była ona znana organowi w momencie rozstrzygania w niniejszej sprawie.
W omawianej kwestii zauważyć także należy, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczono, jakoby na podstawie poczynionych ustaleń stwierdzono, że 19 grudnia 2019 r. została wydana przez organ I instancji nieostateczna decyzja odnośnie solidarnej odpowiedzialności ze spółką P. Ł., co świadczy o tym, że okoliczność ta została stwierdzona niejako następczo, już po wydaniu decyzji w niniejszej sprawie. Tak bowiem należy rozumieć stwierdzenie odnośnie uzyskania od organu I instancji tego rodzaju danych, do których w decyzji brak jest jakiegokolwiek odniesienia.
Reasumując ten wątek stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przypisania Sądowi I instancji naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez niewezwanie do uzupełnienia akt sprawy, a właściwie stanowiska organu, co do podstaw i przyczyn pociągnięcia do solidarnej odpowiedzialności ze spółką jedynie skarżącego, z pominięciem pozostałych osób, względem których taka odpowiedzialność mogłaby być egzekwowana. Tego rodzaju problematyka powinna być bowiem rozważona i jednoznacznie wyjaśniona w decyzji dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu, poprzez wydający ją organ. Brak jest natomiast podstaw do obciążania tym obowiązkiem Sądu I instancji.
Niezależnie od powyższego, w kwestii prawidłowości zastosowania samego art. 106 § 3 P.p.s.a. dodać należy, że w sprawie organ nie występował o przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów z dokumentów. Tak więc, mając na względzie fakultatywność korzystania przez Sąd z możliwości wskazanej w wyżej wskazanej regulacji, nie sposób zarzucać więc WSA w Warszawie nieprzeprowadzenia z urzędu dowodów z dokumentów, o których Minister Funduszy i Rozwoju nie wspominał, ani się do nich nie odwoływał.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., in fine, oddalił skargę kasacyjną. Zaskarżony nią bowiem wyrok, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada bowiem prawu.
Na podstawie art. 209, art. 204 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI