I GSK 1085/21

I GSK 1085/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Joanna Wegner
Małgorzata Grzelak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Sygn. powiązane
V SA/Wa 1562/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-03-10
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant starszy asystent sędziego Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Miasta Nowy Sącz od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1562/20 w sprawie ze skargi Miasta Nowy Sącz na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Miasta Nowy Sącz na rzecz Ministra Finansów 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z
10 marca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1562/20 oddalił skargę M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.
Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Od wskazanego wyroku skarżące M. wniosło skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej zwanej p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 23 z późn. zm ) - dalej jako "u.d.j.s.t." w związku z § 3 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 (Dz.U. z 2017 r., poz. 2395) - dalej zwane także; Rozporządzeniem i ust. 2 pkt 5 załącznika do tego Rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i wynikające z niej niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym ustaleniu kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa tj. przyjęciu, że skarżący otrzymał część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018 w kwocie wyższej od należnej o 414.017 zł, gdy tymczasem nienależną z tego tytułu kwotą, jest kwota 378.278 zł;
2) art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t. w związku z § 3 rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2018 i ust. 2 pkt 5 załącznika do Rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż 1 wychowanek specjalnego ośrodka szkolno - wychowawczego w N. (dalej: SOSW) zgłoszony do Systemu Informacji Oświatowej według wagi P51, nie był zakwaterowany w tym Ośrodku, co skutkowało uzyskaniem przez Skarżącego nienależnej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018 w wysokości 35.739 zł, gdy tymczasem o zakwaterowaniu tego wychowanka w rozumieniu powołanego Rozporządzenia świadczy ujawnienie woli przebywania w Ośrodku potwierdzonej czasowym zameldowaniem wychowanka w SOSW co skutkuje przydzieleniem mu miejsca w Ośrodku;
3) bezpodstawne przyjęcie, że o "zakwaterowaniu" wychowanka w SOSW i w konsekwencji uprawnieniu Skarżącego do otrzymania kwoty w części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2018 według wagi P51, decyduje faktyczne korzystanie przez wychowanka z całodobowej opieki i całodobowego wyżywienia, gdy tymczasem już samo czasowe zameldowanie wychowanka w SOSW rodzi po stronie tego Ośrodka obowiązek przydzielenia wychowankowi miejsca w Ośrodku i zapewnienie całodobowej opieki, co jest równoznaczne z zakwaterowaniem wychowanka w rozumieniu przepisu ust. 2 pkt. 5 załącznika do Rozporządzenia.
Wskazując na powyższe skarżące M. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w części dotyczącej kwoty 35.739 zł i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
| W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem wniesionego środka zaskarżenia. |
| Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. |
| |
|Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |
|Na wstępie należy wskazać, że jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno |
|zawierać ocenę przedstawionych w tej skardze zarzutów. Przepis ten określa tym samym zakres, w jakim NSA realizuje obowiązek uzasadnienia |
|wyroku oddalającego skargę kasacyjną - modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Norma zawarta w art. 193 p.p.s.a. |
|(zdanie drugie) umożliwia zatem ograniczenie uzasadnienia wyroku NSA |
|wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, mając powyższe na uwadze, ograniczył rozważania w niniejszej |
|sprawie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia. |
|W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę |
|nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie |
|wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi |
|kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa |
|materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego |
|granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez |
|stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. |
|Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. |
|Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2018 |
|r. |
|W skardze kasacyjnej zawarto jedynie zarzuty odnoszące się do przepisów prawa materialnego. Wobec braku w niej zarzutów odnoszących się do |
|naruszenia przepisów postępowania nie został przez skarżącego skutecznie podważony ustalony przez organy i przyjęty za prawidłowy przez Sąd I|
|instancji stan faktyczny. Za pomocą jedynie zarzutów materialnoprawnych nie można bowiem skutecznie kwestionować dokonanych w sprawie ustaleń|
|i oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. W tej sytuacji dla oceny zarzutów materialnoprawnych miarodajny jest stan faktyczny |
|ustalony w sprawie. |
|Mając powyższe na uwadze należy przypomnieć, że w sprawie objętej kontrolą sądu administracyjnego Minister orzekł na podstawie art. 37 ust. 1|
|pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego o zwrocie nienależnie uzyskanej przez stronę kwoty części oświatowej subwencji |
|ogólnej za 2018 rok w związku z tym, że nastąpiło jej naliczenie na skutek nieprawidłowego zastosowania wagi P51 wobec 9 wskazanych w |
|zaskarżonej decyzji wychowanków SOSW oraz zawyżenie w Gimnazjum o 4 liczby uczniów przeliczeniowych wagą P8 i o 68 liczby uczniów |
|przeliczonych wagą P23. |
|Przy czym w niniejszej skardze kasacyjnej skarżące kasacyjnie M. zakwestionowało wyłącznie nieprawidłowe naliczenie zwrotu odnoszące się do |
|jednego wychowanka specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego o inicjałach S.K. który, zdaniem Ministra, został niezasadnie wykazany w |
|systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2017r. Według Skarżącego kasacyjnie w efekcie błędnej wykładni przepisów wskazanych w |
|petitum wniesionego środka zaskarżenia dokonanej przez organ nieprawidłowo ustalono kwotę nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji |
|ogólnej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa mianowicie wadliwie przyjęto, że skarżący otrzymał część oświatowej subwencji ogólnej na rok|
|2018 w kwocie wyższej od należnej o 414.017 zł podczas, gdy nienależną z tego tytułu kwotą jest kwota 378.278 zł. |
|Zdaniem Skarżącego kasacyjnie o "zakwaterowaniu" tego wychowanka w SOSW w rozumieniu przepisu ust.2 pkt 5 załącznika do Rozporządzenia |
|Ministra MEN z 15 grudnia 2017r ( Dz.U. z 2017r . poz. 2395) świadczy czasowe zameldowanie wychowanka w SOSW bowiem rodzi to po stronie tego |
|Ośrodka obowiązek przydzielenia wychowankowi miejsca w Ośrodku i zapewnienie całodobowej opieki. Według skarżącego kasacyjnie |
|"zakwaterowanie" należy rozumieć , jako " przydzielenie komuś kwatery" a o przeliczeniu wagą P51 decyduje już sam fakt przydzielenia miejsca |
|wychowankowi i jego zameldowanie w SOSW a ten warunek w odniesieniu do ucznia o inicjałach S.K. został w sprawie spełniony. |
|Według Sądu I instancji, który podzielił w tym zakresie interpretację organu, aby zakwalifikować wychowanków ośrodka szkolno - wychowawczego |
|do przeliczenia ich wagą P51 muszą oni być zakwaterowani, a więc zamieszkiwać w tym ośrodku, co wiąże się z korzystaniem z całodziennego |
|wyżywienia. Istotne jest, że ośrodki szkolno-wychowawcze sprawują całodobową opiekę nad swoimi wychowankami (w tym opiekę nocną), a ta z |
|kolei nierozerwalnie jest związana z pełnym wyżywieniem i zamieszkiwaniem w ośrodku. Opis wagi P51 jest jasny i nie budzi wątpliwości, że |
|wychowankowie specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych wymagają specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Tym samym Sąd I instancji nie |
|podzielił stanowiska strony zawartego w skardze, że już samo czasowe zameldowanie wychowanka w SOSW (przydzielenie mu kwatery) jest |
|równoznaczne z jego zakwaterowaniem w rozumieniu załącznika do rozporządzenia MEN z 2017 r. W tym zakresie WSA uznał za prawidłową ocenę |
|organu, że SOSW był uprawniony do przypisania wagi P51 wychowankowi, który korzystał z zakwaterowania w Ośrodku, przejawiającego się w |
|korzystaniu z całodziennego wyżywienia oraz całodobowej opieki. |
|Stanowisko Sądu I instancji należy podzielić a co za tym idzie zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. |
|174 pkt 1 p.p.s.a. nie są trafne. Warto odnotować, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono, iż pojęcie|
|wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który korzysta z zakwaterowania w tym ośrodku obejmuje wyłącznie nieletnich, którzy |
|faktycznie korzystali z zakwaterowania w danym ośrodku, co oznacza faktyczne ich zamieszkiwanie w tym ośrodku na 30 września danego roku |
|bazowego (por: wyroki NSA: z 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 1309/15, z 15 lutego 2017 r. sygn. akt II GSK 897/16, z 15 lutego 2018 r. |
|sygn. akt II GSK 5058/16, z 30 maja 2018 r. sygn. akt I GSK 879/18; z 28 maja 2021 sygn. akt I GSK 1536/19 z dostępne na: |
|www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę stanowisko w nich wyrażone podziela. |
|Wbrew poglądowi strony skarżącej kasacyjnie nie może mieć przesądzającego znaczenia dla dokonania prawidłowej interpretacji opisu wagi P51 |
|przywołana wypowiedź Ministra MEN z dnia 22 stycznia 2020 r. ( v. strona 6 skargi kasacyjnej). Należy zauważyć, że organ wydający decyzję w |
|niniejszej sprawie nie jest związany wyjaśnieniami innych organów a przedmiotowe stanowisko, może być oceniane - co najwyżej - jako |
|niewiążąca opinia przy rozstrzyganiu sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, co słusznie podkreślił |
|Minister Finansów. Podsumowując, uwzględnienie wychowanka w systemie informacji oświatowej z wagą P51 było możliwe tylko wówczas, gdy został|
|już przyjęty do Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego i korzystał w nim z zakwaterowania. |
|Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej |
|jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części|
|subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok |
|budżetowy. W niniejszej sprawie istniała zatem podstawa do wydania decyzji w zakresie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty 35 739 zł . |
|Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. |
|O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 207 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z |
|§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z |
|§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., |
|poz. 1935). Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego (zastępstwa radcy prawnego) w części było podyktowane tym, że na tej samej sesji |
|zostały rozpoznane cztery sprawy o tożsamym charakterze, z czym związany jest mniejszy nakład pracy pełnomocnika organu w przyczynieniu się |
|do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. |
| |
| |