I GSK 1078/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-09-12
NSAinneWysokansa
środki unijnedotacjefundusze europejskieocena wnioskupotencjał finansowyzdolność kredytowapotencjał organizacyjnypotencjał administracyjnytransformacjaMŚP

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki "J." Sp. z o.o. od wyroku WSA w Gliwicach, uznając za prawidłową negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie z powodu braku potencjału finansowego.

Spółka "J." Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną na wyrok WSA w Gliwicach, który oddalił jej skargę na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie ze środków unijnych. Głównym zarzutem spółki była wadliwa ocena jej potencjału finansowego, w szczególności odrzucenie opinii bankowej jako dowodu zdolności kredytowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo ocenił, iż opinia bankowa miała charakter warunkowy i nie stanowiła jednoznacznego potwierdzenia finansowania projektu, a spółka nie wykazała wystarczającego potencjału finansowego do realizacji inwestycji.

Spółka "J." Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jej skargę na negatywną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie ze środków Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027. Spółka kwestionowała ocenę kryterium "Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy", zarzucając organowi dowolną ocenę dokumentów finansowych i bezzasadne odrzucenie opinii bankowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że opinia bankowa, choć wymieniona w instrukcji jako jeden z dokumentów potwierdzających finansowanie, miała charakter warunkowy i nie stanowiła gwarancji udzielenia kredytu. Spółka nie przedstawiła również dowodów na posiadanie niewykorzystanej linii kredytowej. NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż spółka nie wykazała wystarczającego potencjału finansowego do realizacji projektu o wartości blisko 40 mln zł, biorąc pod uwagę jej bieżącą działalność, zobowiązania oraz zyski netto z lat 2020-2022. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na ograniczone stosowanie KPA w procedurach konkursowych oraz na prawidłowość uzasadnienia wyroku WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opinia bankowa o zdolności kredytowej, która ma charakter warunkowy i nie stanowi deklaracji udzielenia kredytu, nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym potencjał finansowy wnioskodawcy, zwłaszcza gdy wysokość projektu jest znacząca, a wnioskodawca nie przedstawił innych, jednoznacznych dowodów finansowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia bankowa potwierdza jedynie zdolność kredytową na dzień jej wydania i wymaga spełnienia dodatkowych warunków (zabezpieczenie, ponowna ocena zdolności kredytowej), nie będąc tym samym gwarancją finansowania. Brak innych dowodów potwierdzających posiadanie środków własnych lub gwarancji finansowych skutkuje negatywną oceną kryterium potencjału finansowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (29)

Główne

ustawa wdrożeniowa art. 46

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 73 § ust. 1

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 64 § ust. 3

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 70 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 77 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 50 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 50 § ust. 2

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 50 § ust. 3

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 50 § ust. 4

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 51 § ust. 1

Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 art. 59

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 57 § § 1-4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo bankowe art. 70

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia Instrukcji wypełniania wniosku w zakresie oceny opinii bankowej. Naruszenie art. 46 ustawy wdrożeniowej poprzez bezpodstawne uznanie, że organ wymagał dokumentów szerszych niż niezbędne. Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w oparciu o wadliwą ocenę potencjału finansowego. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i wybiórcze odniesienie się do zarzutów skargi.

Godne uwagi sformułowania

Opinia bankowa ma charakter warunkowy i nie jest jednoznaczna z udzieleniem finansowania. Sam fakt przedłożenia opinii bankowej nie stanowi uwiarygodnionego dokumentu potwierdzającego posiadanie środków na realizację projektu. Wnioskodawca nie będzie w stanie wszystkich zgromadzonych środków własnych przeznaczyć tylko i wyłącznie na realizację projektu. Organ na etapie postępowania związanego z oceną projektu – co do zasady - nie działa w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Michał Kowalski

przewodniczący

Bogdan Fischer

członek

Marek Sachajko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących potwierdzania potencjału finansowego przy ubieganiu się o środki unijne, w tym znaczenie opinii bankowej i innych dokumentów finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki oceny wniosków w ramach Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027, ale zasady oceny potencjału finansowego są uniwersalne dla wielu programów dotacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowego aspektu ubiegania się o środki unijne – oceny potencjału finansowego. Pokazuje, jak ważne jest dokładne przygotowanie dokumentacji i jakie pułapki mogą czyhać na wnioskodawców, nawet jeśli posiadają opinię bankową.

Opinia bankowa to za mało? Jak udowodnić potencjał finansowy do unijnych dotacji.

Dane finansowe

WPS: 39 907 104,25 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1078/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Michał Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 251/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-05-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 46, art.  73 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1, art. 77 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "J." Sp. z o. o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 maja 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 251/24 w sprawie ze skargi "J." Sp. z o. o. w R. na informację Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 7 marca 2024 r. nr SCP-IV-5.704.1.14.2024.MTrz w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "J." Sp. z o. o. w R. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) wyrokiem z dnia 6 maja 2024 r., III SA/Gl 251/24, oddalił skargę J. sp. z o. o. (dalej: strona, spółka, wnioskodawca) na negatywną ocenę merytoryczną dokonaną przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie (dalej: ION, ŚCP; organ) z dnia 7 marca 2024 r. nr SCP-IV-5.704.1.14.2024.MTrz w przedmiocie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027.
Wyrok został wydany w następującym stanie.
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu o numerze numer FESL.10.03-IP.01-026/23, PRIORYTET FE SL.10 Fundusze Europejskie na transformację, DZIAŁANIE FESL10.03 w ramach programu - Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027. Spółka ta pismem z 8 stycznia 2024 r. została poinformowana przez Instytucję Organizującą Nabór - Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie, że złożony wniosek o dofinansowanie projektu o numerze FESL.10.03-IP.01-01A2/23-002 został oceniony negatywnie w trakcie oceny merytorycznej w ramach następujących kryteriów merytorycznych:
- Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy,
- Realizacja wskaźników,
- Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis.
Nie zgadzając się z dokonaną oceną projektu spółka 22 stycznia 2024 r. złożyła protest. W jego treści spółka wniosła o przywrócenie projektu do oceny i uznanie kryteriów za spełnione. W uzasadnieniu protestu skarżąca wskazała, że zakwestionowanie przez oceniających pozostałych kryteriów było następstwem negatywnej oceny pierwszego kryterium. Uwzględnienie argumentacji spółki co do pierwszego kryterium automatycznie przeniesie się na pozytywną ocenę pozostałych dwóch spornych kryteriów.
Rozstrzygnięciem z 7 marca 2024 r. Ś.C.P. nie uwzględniło protestu. W jego uzasadnieniu przedstawiło stan prawny, stan faktyczny oraz odniosło się do zarzutów i argumentów spółki zawartych w proteście, przede wszystkim zaś do zarzutów dotyczących pierwszego zakwestionowanego kryterium, tj. potencjału finansowego, organizacyjnego i administracyjnego wnioskodawcy. Organ wskazał, że jak wynika z uzasadnień opinii ekspertów, odnieśli się oni do definicji kryterium i na jej podstawie dokonali oceny, która została w należyty sposób uzasadniona. Obaj eksperci uznali, że wnioskodawca nie posiada potencjału finansowego do realizacji inwestycji, uznając pozostałe aspekty kryterium za spełnione. Niespełnienie chociażby jednego z ocenianych aspektów kryterium, jak w tym przypadku wykonalności finansowej, skutkuje negatywną oceną kryterium. Zgodnie z definicją kryterium oceny wykonalności finansowej dokonuje się na podstawie dokumentów potwierdzających posiadanie środków na realizację projektu, w sytuacji, w której wnioskodawca dostarczy stosowny załącznik, harmonogramu składania wniosków o zaliczkę/płatność pośrednią/płatność końcową), dodatkowych załączników oraz opisu wniosku, w tym prognoz finansowych. Na etapie procedury odwoławczej został powołany ekspert, który podtrzymał ocenę potencjału finansowego spółki i uznał, że kryterium nie zostało spełnione. Na podstawie wniosku o dofinansowanie, załączników oraz protestu spółki uznał, iż nie posiada ona odpowiedniego potencjału finansowego niezbędnego do prawidłowej realizacji projektu.
Spółka dołączyła do wniosku dokumenty w postaci sprawozdań finansowych za lata 2020-2023, a także opinię bankową wydaną przez P. Bank [...] S.A. o możliwości ubiegania się o kredyt w kwocie 10 000 000,00 zł. Poinformowała również w założeniach o posiadaniu niewykorzystanej linii kredytowej w rachunku bieżącym w wysokości 1 500 000 zł, jednakże nie przedstawiła żadnych dowodów na posiadanie niewykorzystanego kredytu.
W ocenie eksperta biorąc pod uwagę wysokość zaplanowanej inwestycji na łączną kwotę 39.907.104,25 zł (wkład środków prywatnych spółki wynosi 20.994. 984,05 zł), załączone dokumenty nie potwierdzają możliwości jej sfinansowania. Spółka nie posiada wystarczających środków finansowych do realizacji działań zaplanowanych w projekcie. W latach 2020-2022 osiągnęła zysk netto z prowadzonej działalności w wysokości: 2020 r.- 1 432 214, 79 zł; 2021 r.- 3 530 219,82 zł; 2022 r.- 2 277 848,14 zł. Ekspert wskazał, że z wniosku wynika, że spółka zamierza przyjąć przychodową metodę rozliczenia dotacji. Projekt będzie sfinansowany ze środków własnych pochodzących z zatrzymanych zysków oraz zaliczek z dotacji. Zgodnie ze sprawozdaniem finansowym, na koniec 2022 r. spółka zgromadziła środki pieniężne w kwocie 5 534 806,50 zł, które zamierza wykorzystać jako wkład własny w projekcie. W ocenie eksperta spółka nie będzie w stanie wszystkich zgromadzonych środków własnych przeznaczyć tylko i wyłącznie na realizację projektu. Bowiem prowadzi działalność gospodarczą, musi więc posiadać środki na prowadzenie bieżącej działalności i przede wszystkim musi mieć środki na spłatę zobowiązań, które wynoszą w sumie 26 505 039,88 zł.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w proteście i biorąc pod uwagę także stanowisko eksperta ŚL.C.P. stwierdziło, w zakresie zarzutu pierwszego, że oceniający nie podważyli opinii bankowej, jednakże zwrócili uwagę na zawarty w niej zapis, że dotyczy możliwości udzielenia kredytu spółce w wysokości 10 000 000 zł na dzień wystawienia opinii. Obaj oceniający uznali, że opinia nie jest równoznaczna z udzieleniem kredytu. Ma ona charakter warunkowy. Odnosząc się do kwestii pominięcia niewykorzystanego kredytu w wysokości 1 500 000 zł ŚL.C.P. wskazano na brak dowodów potwierdzających tę okoliczność. Rozważając zarzut wadliwego wyliczenia przez oceniającego wskaźników zadłużenia Śl.C.P. uznało argumentację spółki zawartą w proteście i przyjęło, że wskaźniki zostały błędnie obliczone. Jednak nie wpłynęło to na ocenę zdolności spółki do pokrycia środkami finansowymi jej wkładu własnego. Ponadto w kwestii informacji o możliwości wykorzystania 1 500 000 zł niewykorzystanej linii kredytowej, Śl.C.P. podkreśliło, że jest to jedynie deklaracja, nie poparta żadnymi dowodami, a zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku - wykazanie środków finansowych możliwe jest w przedmiotowym naborze w szczególności poprzez załączenie różnych dokumentów, które nie stanowią katalogu zamkniętego. Samo oświadczenie o posiadaniu środków na realizację projektu nie stanowi uwiarygodnionego dokumentu. W konsekwencji podzielono stanowisko eksperta co do braku zdolności do sfinansowania przez spółkę jej wkładu własnego, a w konsekwencji podtrzymano wynik oceny merytorycznej wniosku. W konsekwencji powyższego, ze względu na brak potencjału finansowego do realizacji przedmiotowego projektu, niemożliwe są do zrealizowania są m.in. wskaźniki:
- Liczba wspartych małych przedsiębiorstw,
- Przedsiębiorstwa objęte wsparciem w formie dotacji,
- Liczba przedsiębiorstw otrzymujących wsparcie w zakresie transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju,
- Wartość inwestycji prywatnych uzupełniających wsparcie publiczne - dotacje".
Podzielając w tej części stanowisko eksperta stwierdzono, że ocena merytoryczna projektu w ramach kryterium merytorycznego zero-jedynkowego - Realizacja wskaźników - zostaje podtrzymana.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i w konsekwencji przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Śląskiemu Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie. Wniosła także o zasądzenie od Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Śl.C.P. wniosło o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że podstawą normatywną znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.; dalej: ustawa). WSA omówił art. 45 ust. 1 i 2, art. 43 art. 50 ust. 1 i 2 ustawy wskazując, że w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu. Według art. 50 ust. 2 ustawy warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom. Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznionego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (art. 50 ust. 3 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 4 ustawy, ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu. Według art. 51 ust. 1 ustawy regulamin wyboru projektów określa w szczególności: 1) kwotę przeznaczoną na dofinansowanie projektów; 2) maksymalny, dopuszczalny poziom dofinansowania projektu lub maksymalną, dopuszczalną kwotę dofinansowania projektu; 3) kryteria wyboru projektów; 4) wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis. W ocenie WSA ocena merytoryczna wniosku spółki o dofinansowanie projektu dokonana została w sposób, który prawa nie narusza. Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości pkt. 5.1. Sposób wyboru wniosków Regulaminu wyboru projektów w sposób konkurencyjny w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027 numer FESL.10.03-IP.01-026/23, PRIORYTET FE SL.10 Fundusze Europejskie na transformację, DZIAŁANIE FESL10.03. Wsparcie MŚP na rzecz transformacji (dalej: Regulamin) celem postępowania jest wybór do dofinansowania wszystkich projektów spełniających wszystkie kryteria formalne zero-jedynkowe (podlegające i niepodlegające uzupełnieniom), wszystkie kryteria merytoryczne zero-jedynkowe oraz uzyskanie co najmniej 20 punktów w wyniku oceny projektu w kryteriach punktowanych. Etapy oceny spełnienia kryteriów merytorycznych wyznaczone zostały w pkt. 5.1.2. Regulaminu. I tak, wnioski, które otrzymały pozytywną ocenę formalną podlegają ocenie spełnienia kryteriów merytorycznych (ppkt.1). Każdy WOD, który został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej, oceniany jest zgodnie z zasadą "dwóch par oczu" przez dwóch członków KOP (ppkt. 3). WSA wskazał także, że według załącznika nr 1 do Regulaminu w ramach oceny spełnienia kryteriów merytorycznych w pierwszym etapie projekt poddawany jest ocenie pod kątem kryteriów merytorycznych zero-jedynkowych, czyli przypisaniu każdemu z kryterium wartości logicznych TAK / NIE – zasada "0–1" (nie spełnia kryterium / spełnia kryterium). Wszystkie kryteria merytoryczne zero-jedynkowe są obligatoryjne do spełnienia. W przypadku spełnienia kryteriów zero-jedynkowych projekt weryfikowany jest pod kątem kryteriów punktowanych. Kryteria merytoryczne punktowane nie podlegają weryfikacji w przypadku niespełnienia kryteriów merytorycznych zero-jedynkowych. WSA wskazał, że istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była kwestia prawidłowości merytorycznej oceny projektu objętego wnioskiem spółki w zakresie kryteriów wyboru projektu oceny merytorycznej. Na etapie oceny merytorycznej uznano, że projekt nie spełnia kryteriów: Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy; Realizacja wskaźników; Projekt spełnia zasady udzielania pomocy publicznej oraz pomocy de minimis. Według spółki ocena ta została dokonana wadliwie.
WSA wskazał, że w ramach kryterium - Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny wnioskodawcy weryfikacji podlega, czy wnioskodawca posiada potencjał administracyjny, finansowy i organizacyjny niezbędny do realizacji projektu w tym m.in.: czy posiada odpowiednie zasoby ludzkie (organizacyjne oraz kadrowe); czy posiada odpowiednie zasoby techniczne (posiadana infrastruktura); czy zakres projektu, sposób wykonania, okres realizacji, posiadane pozwolenia, zezwolenia umożliwiają realizację projektu. Weryfikacji podlega, czy wnioskodawca posiada potencjał finansowy zapewniający wykonalność projektu. Weryfikacji dokonuje się na podstawie załączonych dokumentów finansowych (m.in. sprawozdań finansowych, ewentualnie dokumentów potwierdzających posiadanie środków na realizację projektu, w sytuacji w której wnioskodawca dostarczy stosowny załącznik, harmonogramu składania wniosków o zaliczkę/płatność pośrednią/płatność końcową), dodatkowych załączników oraz opisu wniosku w tym prognoz finansowych. W ocenie potencjału organizacyjnego i administracyjnego weryfikacji podlega stan zastany, jak i deklaratywny (wskazany we wniosku m.in. jako zakres rzeczowy). Kryterium nie jest spełnione, kiedy oceniający uzna, że wnioskodawca nie spełnia przynajmniej jednego z wyżej wymienionych aspektów. Kryterium obowiązuje od momentu aplikowania przez cały okres realizacji projektu. WSA wskazał, że przystępując do konkursu spółka zaakceptowała jego zasady. Ponadto skoro złożyła wniosek o dofinansowanie, to na niej spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych jej kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności. W skardze wniesionej do Sądu spółka zaskarżając negatywne rozstrzygnięcie protestu skupiła się na kryterium określonym jako Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny wnioskodawcy. Zarzuciła Ś.C.P. - ION dowolną oceną dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki, przede wszystkim zaś bezzasadne odrzucenie opinii bankowej jako dowodu wskazującego na spełnienie przez skarżącą kwestionowanego kryterium. Nadto za nieprawidłowością oceny wniosku przemawia według spółki także i to, że pominięto wykazany w założeniach niewykorzystany kredyt w wysokości 1 500 000 zł. W ocenie Sądu zarzuty spółki w tym zakresie są nieuzasadnione. Po pierwsze dlatego, że każdy wniosek wraz z jego złącznikami podlega nie tylko ocenie formalnej, tj., czy został poprawnie wypełniony, czy dołączono do niego obowiązkowe załączniki ale także ocenie merytorycznej. W ramach tego etapu oceny wniosku analizie poddane zostają zapisy wniosków i dołączonych do niego załączników a nie sam fakt sporządzenia zapisów czy dołączenie odpowiednich załączników. Błędne jest przy tym stanowisko skarżącej, że fakt złożenia opinii bankowej uwiarygodnia posiadanie przez nią środków na sfinansowanie inwestycji. Zarówno oceniający jak i ekspert powołany na etapie postępowania odwoławczego dokonali szczegółowej analizy na podstawie przedłożonych przez spółkę dokumentów w zakresie jej sytuacji finansowej i odnieśli się do finansowania projektu zaliczkami oraz prognoz finansowych. W tej ocenie uwzględnili, wbrew argumentacji skarżącej, opinię bankową z 3 lipca 2023 r. Szczegółowo odnieśli się do jej treści, a nie tylko faktu dołączenia jej do wniosku spółki. Z jej zapisów wyraźnie wynika, ze potwierdza zdolność kredytową skarżącej do wysokości 10 000 000 zł ale na dzień wystawienia opinii i po przedstawieniu adekwatnego do wysokości udzielonego kredytu zabezpieczenia. Jednoznacznie w opinii zapisano, że nie stanowi deklaracji udzielenia kredytu. Ubiegając się o kredyt w późniejszym czasie spółka musiałaby się poddać ponownej ocenie, na podstawie art. 70 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2488), jej zdolność kredytową. Oceny obu oceniających i eksperta w tym zakresie są zbieżne. W konsekwencji nie ma racji spółka twierdząc, że stawiano jej wyższe wymagania, niż te wynikające z Instrukcji wypełniania wniosków. Dotyczy to także kwestii możliwości skorzystania przez nią z już przyznanego i niewykorzystanego kredytu w wysokości 1 500 000 zł. Zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania i składania wniosku o dofinansowanie: "Powyższe dokumenty potwierdzające finansowanie projektu nie stanowią katalogu zamkniętego. Możesz dostarczyć inny dokumentu uwiarygodniający posiadanie środków finansowych na realizację projektu". Zapisy dokumentacji konkursowej zatem wprost wskazują na obowiązek potwierdzenia finansowania projektu i uwiarygodnienie posiadania środków finansowych na realizację projektu. WSA stwierdził, że skoro spółka ma do dyspozycji kredyt w wysokości 1 500 000 zł powinna przedłożyć umowę kredytową lub dokument pochodzący od banku, który udzielił jej kredytu.
WSA wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej, rozstrzygnięcie protestu zawiera wyjaśnienie i odniesienie się do zarzutów zgłoszonych w proteście i wskazanych w nim dokumentów. Ekspert weryfikujący wniosek, a jego argumentację podzielił organ, w ramach kryterium "Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny" przeanalizował sprawozdania finansowe za lata 2020-2023, opinię bankową z 3 lipca 2023 r., wydaną przez P. Bank [...] S.A., o możliwości ubiegania się o kredyt w kwocie 10 000 000 zł, informację o niewykorzystanej linii kredytowej w rachunku bieżącym w wysokości 1 500 000 zł. Przytoczył też zapisy o zysku netto prowadzonej działalności w latach 2020-2022, zgromadzonych na koniec 2022 r. środkach pieniężnych oraz harmonogramie wpływu zaliczek dotacji. WSA stwierdził, że uwzględniając zapisy wniosku o dofinansowanie i załączone do wniosku dokumenty, ekspert dokonał kompletnej analizy przekazanych przez skarżącą informacji co do sposobu finansowania projektu w ramach elementów prowadzących do rzekomego "bufora", która doprowadziła do oceny, iż projekt nie jest wykonalny pod względem finansowym. Konkludując ekspert wskazał także, że: "Należy jednak zauważyć, że Wnioskodawca nie będzie w stanie wszystkich zgromadzonych środków własnych przeznaczyć tylko i wyłącznie na realizację projektu. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, musi więc posiadać środki na prowadzenie bieżącej działalności i przede wszystkim musi mieć środki na opłatę zobowiązań, które wynoszą w sumie 26 505 039,88 zł. Uznano więc, że dołączone dokumenty finansowe nie potwierdzają potencjału finansowego Wnioskodawcy na możliwość sfinansowania przedmiotowego projektu. Kondycja finansowa Wnioskodawcy nie pozwala na realizację projektu na płożonym poziomie finansowym oraz może doprowadzić do utraty płynności finansowej oraz w efekcie na brak możliwości sfinansowania planowanej do realizacji inwestycji". Zwrócił także uwagę na to, że spółka posiada już do spłaty wysokie zobowiązania kredytowe, natomiast nie uwzględnione zostały koszty finansowe. Ponadto wartościowo skala inwestycji jest niewspółmiernie wysoka do sytuacji finansowej, nie można bazować jedynie na założonych optymistycznie zyskach (zwłaszcza w kontekście stwierdzonych nieprawidłowości). Ekspert stwierdził, że na koniec 2022 r. kapitał własny jest znacznie niższy niż poziom zobowiązań i niższy niż zobowiązania długoterminowe".
Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając skargę za niezasadną - na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy skargę tę oddalił.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniesiona została przez stronę skarga kasacyjna. Skarżąca kasacyjnie zaskarżyła w całości wyrok.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., tj.:
a) zapisów Instrukcji wypełniania wniosku (stanowiącej zał. nr 4 do Regulaminu Konkursu) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na powieleniu przez Sąd I instancji dowolnej, kierunkowej oceny opinii bankowej z dnia 3 lipca 2023 r. organu, sprowadzającej się do uznania, że jest ona wydawana warunkowo i nie jest jednoznaczna z udzieleniem kredytu, w związku z czym nie potwierdza ona środków na finansowanie projektu, podczas gdy opinia bankowa jest jednym z dokumentów potwierdzających finansowanie projektu wprost wymienionych w Instrukcji Wypełniania Wniosku (str. 52-53), a sam fakt jej przedłożenia w świetle zapisów Instrukcji w sposób dostateczny uwiarygodnia posiadanie przez wnioskodawcę środków finansowych na realizację projektu we wskazanym w niej zakresie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego stanowiska Sąd I instancji, że dopiero zobowiązanie banku do udzielenia kredytu świadczyłoby o uwiarygodnieniu posiadania środków na realizację projektu:
b) art. 46 ustawy wdrożeniowej w zw. z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku (str. 52-53) poprzez błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym i bezzasadnym uznaniu, że organ nie wymagał od skarżącej dokumentów innych niż niezbędne do oceny projektu, podczas gdy organ odmówił opinii bankowej cechy dokumentu potwierdzającego posiadanie środków na sfinansowanie projektu, stawiając tym samym wymóg przedstawienia przez skarżącą dokumentów potwierdzających zdolność finansową do realizacji projektu o treści szerszej aniżeli wynika to z Instrukcji wypełnienia wniosku pomimo faktu, że opinia bankowa wymieniona w pkt 3b) ma potwierdzać tylko wskazaną w Instrukcji zdolność kredytową, taki był cel jej złożenia i taka została wraz z wnioskiem przedłożona, a brak jakiegokolwiek zapisu w Instrukcji, aby miała w swej treści zawierać również zobowiązanie banku do udzielenia kredytu w takiej wysokości:
2) art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:
a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez oddalenie skargi w oparciu o nietrafną ocenę Sądu I instancji, że organ prawidłowo wyliczył potencjał finansowy skarżącej, podczas gdy ocena ta została wydana w sposób wadliwy oraz nierzetelny, albowiem:
- zawierała błędne wyliczenia wskaźników poziomu zadłużenia,
- nie uwzględniła informacji o możliwości wykorzystania linii kredytowej co do kwoty 1 500 000, 00 zł;
- pomijała przedstawione i uwiarygodnione źródła finansowe przekraczające ponad 20% wydatków projektu ogółem,
- pomijała okoliczność, że część kosztów projektu stanowią koszty pośrednie, które są kosztami operacyjnymi pokrywanymi z przychodów oraz w przypadku projektu inwestycyjnego środki na pokrycie podatku VAT będą pokrywane częściowo z uzyskanych zwrotów VAT, co oznacza nadwyżkę na poziomie ok. 40% wartości ogółem kosztów projektu.
b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podnoszonych przez skarżącą zarzutów i powielanie jedynie ocen organu, w sposób lakoniczny i wybiórczy, podczas gdy brak szczegółowego ustosunkowania się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi czyni uzasadnienie wyroku wadliwym w stopniu istotnym, tj. uniemożliwiającym przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia przez Sąd.
W świetle powyższego, skarżąca kasacyjnie wniosła:
I. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach;
II. na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych;
III. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być zatem dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, a jej granice wyznaczone są przez podstawy i wnioski. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie.
Zarówno z treści art. 183 § 1, art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że normatywne wzorce strukturalne skargi kasacyjnej zostały zawarte w art. 176 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (art. 176 § 1. p.p.s.a.). Ponadto, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.).
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć (a) na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz (b) na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawa prawna skargi kasacyjnej polegająca na naruszeniu przepisów postępowania powinna zatem zawierać wskazania, w jakiej postaci przejawia się naruszenie prawa procesowego oraz uprawdopodobnienie istnienia potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem procesowym a rozstrzygnięciem sprawy. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności (por. wyrok NSA z 22.06.2023 r., III FSK 1402/22, LEX nr 3594628).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego już na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się jednolicie, że przez ten "wpływ" należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny.
Również w orzecznictwie podkreśla się, że równie ważnym jak podstawy kasacyjne elementem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Powinno ono zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
Istotą sporu w poddanej kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawie - w obszarze określonym zarzutami skargi kasacyjnej - jest prawidłowość zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny dokonanej przez ten Sąd zasadności negatywnej oceny merytorycznej projektu dokonanej przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie z dnia 7 marca 2024 r. nr SCP-IV-5.704.1.14.2024.MTrz w przedmiocie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.
W związku z takim zakresem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę w ramach podstawy kasacyjnej unormowanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy w pierwszej kolejności dokonać analizy zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na ewentualne, negatywne konsekwencje uznania tego zarzutu za zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. jako bezzasadny. Wskazać bowiem należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W niniejszej sprawie zaskarżony wyrok zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne. WSA w uzasadnieniu wyroku odniósł się do ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sąd pierwszej instancji odniósł się także merytorycznie do zarzutów materialnoprawnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, opisał procedurę konkursową oraz przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do oceny zgodności z prawem zaskarżonej do tego Sądu oceny merytorycznej projektu dokonanej przez Śląskie Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji w sposób wyczerpujący odniósł się do wszelkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie kontrolowanej judykacyjnie sprawy. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku pozwala na poznanie motywów, które doprowadziły do wydania orzeczenia określonej treści. Zaskarżony wyrok poddaje się ponadto kontroli instancyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest więc podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z wyrażoną oceną, nie może być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Podkreślić należy, że skarżąca kasacyjnie zarzuca WSA naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez odniesienie do zarzutów w sposób lakoniczny oraz wybiórczy. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku obejmuje odniesienie się do wszystkich pięciu zarzutów wskazywanych w skardze kierowanej do tego Sądu. WSA w sposób prawidłowy określił istotę sporu w rozpoznawanej sprawie. Istotą jest kwestia prawidłowości merytorycznej oceny projektu objętego wnioskiem Spółki w zakresie kryteriów wyboru projektu oceny merytorycznej. Na etapie oceny merytorycznej uznano, że projekt nie spełnia kryteriów - Potencjał finansowy, organizacyjny i administracyjny Wnioskodawcy. WSA w uzasadnieniu wyroku (s. 12 -16 uzasadnienia) opisał kontrolowaną procedurę i - w zakresie ww. kryterium - dokonał jej oceny. Na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 i 655). Sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 73 ust. 5 ustawy). Tak więc zakres kontroli sądowej jest ograniczony przedmiotowo i obejmuje wyłącznie zakres unormowany w art. 73 ust. 1 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznaje także drugi zarzut naruszenia przez WSA przepisów procesowych jako bezzasadny. Skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Tymczasem brak jest podstaw normatywnych do formułowania takiego zarzutu. Organ na etapie postępowania związanego z oceną projektu – co do zasady - nie działa w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Znajduje to podstawę normatywną w art. 59 ustawy, wskazującej na ograniczenie stosowania przepisów k.p.a. w procedurze konkursowej. Do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 i art. 57 § 1-4, o ile ustawa nie stanowi inaczej (59 ustawy). W konsekwencji powyższej regulacji prawnej sąd administracyjny, kontrolujący prawidłowość oceny dokonanej przez organ nie dokonuje tej oceny stosując, z powodu treści art. 59 ustawy wzorce proceduralne, zawarte w przepisach k.p.a., a wzorce procesowe zawarte w przepisach ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm.). Tym samym powołane przez skarżącą kasacyjnie strony przepisy k.p.a. nie mogły podlegać ocenie dokonywanej przez Sąd I instancji, ani przez organ w toku oceny projektu.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że podjęta w skardze kasacyjnej próba zakwestionowania ustalenia przez organ stanu faktycznego zaaprobowanego przez Sąd I instancji nie powiodła się. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny po dokonaniu analizy zarzutów o charakterze materialnoprawnym stwierdza, że zarzuty naruszenia prawa materialnego zawarte w pkt 1 a i b petitum skargi kasacyjnej są bezzasadne. Z uwagi na ich funkcjonalne powiązanie zostaną one poddane łącznej analizie.
Materialnoprawne zarzuty zawarte w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej wskazują na zarzut błędnej wykładni:
a) zapisów Instrukcji wypełniania wniosku (stanowiącej zał. nr 4 do Regulaminu Konkursu), polegającej na powieleniu przez Sąd I instancji dowolnej, kierunkowej oceny opinii bankowej z dnia 3.07.2023 r. organu, sprowadzającej się do uznania, że jest ona wydawana warunkowo i nie jest ona jednoznaczna z udzieleniem kredytu, w związku z czym nie potwierdza ona środków na finansowanie projektu, podczas gdy opinia bankowa jest jednym z dokumentów potwierdzających finansowanie projektu wprost wymienionych w Instrukcji Wypełniania Wniosku (str. 52-53), a sam fakt jej przedłożenia w świetle zapisów Instrukcji w sposób dostateczny uwiarygadnia posiadanie przez Wnioskodawcę środków finansowych na realizacje projektu we wskazanym w niej zakresie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego stanowiska Sąd I instancji, że dopiero zobowiązanie Banku do udzielenia kredytu świadczyłoby o uwiarygodnieniu posiadania środków na realizację projektu:
b) art. 46 ustawy wdrożeniowej w zw. z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku (str. 52-53), polegającej na bezpodstawnym i bezzasadnym uznaniu, że organ nie wymagał od Skarżącego dokumentów innych, niż niezbędne do oceny projektu, podczas gdy organ odmówił opinii bankowej cechy dokumentu potwierdzającego posiadanie środków na sfinansowanie projektu.
Jak już wyżej zostało wskazane NSA dokona łącznej analizy powyższych zarzutów gdyż dotyczą one - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - błędnej wykładni Instrukcji wypełniania wniosku (stanowiącej załącznik nr 4 do Regulaminu Konkursu).
Dokonując analizy powyższego zarzutu należy wskazać na treść art. 46 ustawy. Przepis ten stanowi, że właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawców wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny projektu lub objęcia projektu dofinansowaniem. Celem tej regulacji jest zagwarantowanie racjonalizacji i efektywności procedury wyłaniania projektów do dofinansowania jak również ograniczenie nadmiernych obciążeń nakładanych na wnioskodawców nie tylko w toku postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania, lecz także na etapie zawierania umowy o dofinansowanie czy podejmowania decyzji o dofinansowaniu projektu. Zastosowany zabieg redakcyjny akcentuje tym samym konieczność dalszego ograniczenia biurokracji w procesie wyboru projektów." M. Porzeżyńska, M. Woźniak [w:] Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz, red. M. Perkowski, R. Poździk, Warszawa 2023, art. 46.
Należy wskazać, że w instrukcji zostały zawarte dokumenty, które może przedstawić wnioskodawca w celu wykazania możliwości potwierdzających finansowanie projektu w zakresie dokumentów finansowych za ostatnie 3 lata obrachunkowe. Pkt 3 instrukcji nie zawiera enumeratywnego katalogu dokumentów, które może złożyć wnioskodawca z celu potwierdzenia posiadania środków finansowych na realizację projektu. Instrukcja wskazuje na otwarty katalog dokumentów potwierdzających finansowanie projektu poprzez użycie terminu "w szczególności". Jednym z tych dokumentów jest "zaświadczenie banku/opinia bankowa o posiadaniu przez wnioskodawcę zdolności kredytowej. W niniejszej sprawie taka została przedłożona przez stronę opinia z dnia 3 lipca 2023r. Z jej treści wynika, że strona posiada zdolność kredytową umożliwiająca się o ubieganie o zaciągnięcie zobowiązania o charakterze kredytowym w kwocie 10.000.000 zł. Jednocześnie w dokumencie tym bank wskazał, że udzielenie zobowiązania w kwocie określonej w opinii bankowej nie jest bezwarunkowe ale uzależnione jest od spełnienia przez wnioskodawcę wymogów formalnoprawnych, posiadania zdolności kredytowej na dzień ubiegania się o zaciągniecie zobowiązania o charakterze kredytowym oraz przedstawienia zabezpieczenia, akceptowanego przez bank, zabezpieczenia wnioskowanej transakcji. Bank ten zawarł w tym dokumencie jednocześnie oświadczenie, że ocena zdolności kredytowej nie stanowi deklaracji udzielania kredytu. Organ w ocenie tego kryterium wskazał, ż opinia ma charakter warunkowy i nie jest jednoznaczna z udzieleniem finansowania. Rozpoznając protest organ w oparciu o opinie dwóch ekspertów Komisji Oceny Projektów stwierdził, że skarżąca nie posiada potencjału finansowego do realizacji inwestycji. Organ wskazał, że brak spełnienia chociażby jednego z kryterium - w tym przypadku wykonalności finansowej - skutkuje negatywną oceną tego kryterium. Organ w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 7 marca 2023r. stwierdził, że załączona przez wnioskodawcę opinia bankowa nie została podważona przez oceniających. Jednakże eksperci prawidłowo - zdaniem organu - zwrócili uwagę na warunkowość tej opinii banku i wskazania, że nie jest ona równoznaczna z udzieleniem finansowania. Ocena organu w zakresie powyższego kryterium została w sposób prawidłowy zaakceptowana przez WSA, który w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (k. 15 uzasadnienia) wskazał, że "...każdy wniosek wraz z jego złącznikami podlega nie tylko ocenie formalnej, tj. czy został poprawnie wypełniony, czy dołączono do niego obowiązkowe załączniki ale także ocenie merytorycznej. W ramach tego etapu oceny wniosku analizie poddane zostają zapisy wniosków i dołączonych do niego załączników a nie sam fakt sporządzenia zapisów czy dołączenie odpowiednich załączników. WSA w sposób prawidłowy wskazał, że błędne jest stanowisko spółki, że fakt złożenia przez opinii bankowej wykazuje posiadanie przez nią środków na sfinansowanie inwestycji. Zarówno oceniający jak i ekspert powołany na etapie postępowania odwoławczego dokonali szczegółowej analizy na podstawie przedłożonych przez spółkę dokumentów jej sytuacji finansowej i w swojej ocenie odnieśli się do finansowania projektu zaliczkami oraz prognoz finansowych. W tej ocenie uwzględnili opinię bankową z 3 lipca 2023 r. Szczegółowo odnieśli się do jej treści, a nie tylko faktu dołączenia jej do wniosku Spółki. NSA w pełni akceptuje ocenę powyższej opinie w aspekcie kryteriów dokonaną przez WSA. Z jej treści wynika, ze potwierdza ona zdolność kredytową spółki do wysokości 10 000 000 złotych kredytu ale na dzień wystawienia opinii i po przedstawieniu adekwatnego do wysokości udzielonego kredytu zabezpieczenia. Jednoznacznie w niej zapisano, że nie opinia ta nie stanowi deklaracji udzielenia kredytu. WSA prawidłowo wskazał, ze ubiegając się o kredyt w późniejszym czasie spółka musiałaby się poddać ponownej ocenie, na podstawie art. 70 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2488) jej zdolność kredytową. Sąd ten podkreślił, że oceny oceniających i eksperta w tym zakresie są zbieżne. W konsekwencji nie ma racji Spółka twierdząc, że stawiano jej wyższe wymagania, niż te wynikające z Instrukcji wypełniania wniosków.
Niezależnie od powyższych zarzutów materialnoprawnych NSA wskazuje, że podstawą negatywnej oceny w tym zakresie był nie tylko powyższy brak ale także i inne okoliczności, które zostały wzięte przez organ pod uwagę zarówno przy dokonywaniu merytorycznej oceny projektu, jak również w orzeczeniu wydanym na skutek złożenia protestu, które to okoliczności zostały także ocenione przez Sąd pierwszej instancji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) i zasądził od "J." Sp. z o. o. w R. na rzecz Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości w Chorzowie 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI