I GSK 1077/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-07-31
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc publicznadofinansowanieniepełnosprawnirestrukturyzacjatrudna sytuacja ekonomicznaustawa o rehabilitacjirozporządzenie UE 651/2014NSA

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w restrukturyzacji od decyzji odmawiającej dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, uznając, że spółka znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Spółka F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji zaskarżyła decyzję Prezesa PFRON odmawiającą dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, argumentując, że nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu przepisów UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że spółka faktycznie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej z uwagi na toczące się postępowanie restrukturyzacyjne, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania dofinansowania. Sąd oddalił skargę kasacyjną.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Decyzja ta odmawiała wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2021 r. Głównym zarzutem spółki było błędne uznanie jej za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji stanowi przesłankę odmowy przyznania dofinansowania. Spółka argumentowała, że jej sytuacja (przyspieszone postępowanie układowe) nie spełniała kryteriów trudnej sytuacji ekonomicznej określonych w przepisach UE, w szczególności w Rozporządzeniu Komisji UE 651/2014. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując zarzuty, podkreślił, że przepisy UE dotyczące trudnej sytuacji ekonomicznej mają zastosowanie pomocniczo przy ustalaniu stanu faktycznego, a podstawą prawną odmowy jest przepis krajowy. Sąd stwierdził, że spółka nie podważyła skutecznie ustaleń faktycznych wskazujących na toczące się od 2019 r. postępowanie restrukturyzacyjne, co uzasadniało uznanie jej za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorstwo objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym, które jest niewypłacalne lub zagrożone niewypłacalnością, jest uznawane za znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że toczące się postępowanie restrukturyzacyjne, prowadzące do stanu niewypłacalności lub zagrożenia niewypłacalnością, stanowi przesłankę do uznania pracodawcy za znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej, co uzasadnia odmowę przyznania dofinansowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.o.r. art. 48a § ust. 3 pkt 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Pomocnicze

Rozporządzenie 651/2014 art. 2 § pkt 18 lit c

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014

Definiuje 'przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji', w tym poprzez podleganie zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnianie kryteriów na mocy prawa krajowego.

Rozporządzenie 651/2014 art. 2 § pkt 18 lit a

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014

Definiuje 'przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji' w przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, gdy ponad połowa kapitału zakładowego została utracona.

p.p.s.a. art. 183

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s.p.p. art. 37 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

Rozporządzenie UE 2015/848 art. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848

Dyrektywa 2013/34/UE

Dyrektywa 2013/34/UE

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 2 pkt 18 lit. c Rozporządzenia 651/2014, polegającą na uznaniu spółki w restrukturyzacji za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji ekonomicznej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75, 77, 80 k.p.a.) poprzez błędne ustalenia faktyczne i niezastosowanie środków prawnych. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

Przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli. Przepisy art. 2 pkt 18 lit. a) i c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 dotyczące 'przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji', nie mogą być podstawą prawną do wydania przez organ administracji publicznej (Fundusz) decyzji odmownej o nie udzieleniu lub wypłaceniu pomocy ze środków Funduszu pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego.

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Henryk Wach

sprawozdawca

Małgorzata Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'trudna sytuacja ekonomiczna' w kontekście dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, zwłaszcza w przypadku spółek w restrukturyzacji. Wyjaśnienie relacji między przepisami krajowymi a unijnymi w zakresie pomocy publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki w restrukturyzacji i jej prawa do dofinansowania. Interpretacja przepisów UE ma charakter pomocniczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu pomocy publicznej i wsparcia dla zatrudniania osób niepełnosprawnych, a także interpretacji przepisów unijnych w kontekście restrukturyzacji przedsiębiorstw. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy, pomocy publicznej i postępowaniach restrukturyzacyjnych.

Czy spółka w restrukturyzacji może liczyć na dofinansowanie do wynagrodzeń? NSA wyjaśnia kryteria trudnej sytuacji ekonomicznej.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I GSK 1077/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Henryk Wach /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Sygn. powiązane
V SA/Wa 709/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 709/22 w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] [...] w przedmiocie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 16 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 709/22 oddalił skargę F. M. R. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2021 r.
F. M. R. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. (dalej: "skarżąca", "spółka") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, dalej: "ustawą o rehabilitacji") w związku z art. 2 pkt 18 lit c Rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu poprzez błędną wykładnię tych przepisów i uznanie, że przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza także przedsiębiorstwo, które podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z zagrożeniem niewypłacalnością, podczas gdy ta norma prawna wymienia jedynie przedsiębiorstwo, które podlega na mocy prawa krajowego zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością - Skarżąca spółka jest objęta przyspieszonym postępowaniem układowym jako podmiot zagrożony niewypłacalnością;
art. 2 pkt 1 i 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20 maja 2015 r., w sprawie postępowania upadłościowego poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy przepisy tego rozporządzenia (w tym przepis tu powołany) nie mają zastosowania do Rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu, co wynika wprost z treści art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20 maja 2015 r., a także treści załącznika A do tego rozporządzenia;
art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie skarżącej przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w związku z uznaniem, że skarżąca spełniła przesłanki do uznania ją za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, podczas gdy w myśl wspomnianych wyżej przepisów prawa Unii Europejskiej, aby spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością można było uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji ekonomicznej, niezbędnym jest zaistnienie przesłanek z art. 2 pkt 18 lit a lub lit c rozporządzenia Komisji UE 651/2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu - co w przypadku skarżącej nie miało miejsca;
II. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.") poprzez dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie za luty 2021 r. skarżąca była w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz, że w dacie tej skarżąca była przedsiębiorstwem, które podlegało zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością, a także poprzez uznanie za zbędne badanie sytuacji ekonomicznej podmiotu, który jest w trakcie przyspieszonego postępowania układowego;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie - WSA w Warszawie, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności organu, nie zastosował środka określonego w tym przepisie, mimo że zaskarżona decyzja Prezesa PFRON została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze, jak również wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne polegające na uznaniu, że skarżąca była w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz brak prawidłowych ustaleń co do przesłanek z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Za podstawę wyroku z 16 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 709/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. F. M. R. Sp. z o.o. w restrukturyzacji w P. wniosła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (wniosek Wn-D) o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2021 r. Decyzją z [...] września 2021 r. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania, ponieważ spółka jest niewypłacalna lub jest zagrożona niewypłacalnością, co jest równoznaczne ze spełnieniem przesłanki przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ustalono bowiem, że wobec spółki od połowy 2019 r. toczy się postępowanie restrukturyzacyjne. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Podstawą prawną decyzji ostatecznej jest art. 48a ust. 2, ust. 3 pkt 1) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1). Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.
Według art. 45 ust. 3a wskazanej ustawy, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast, według art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy.
Zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 49, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli.
Przepis art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, odsyłający do regulacji UE zawartych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 nie powoduje, że przepisy art. 2 Definicje pkt 18) lit. a) i c) tego rozporządzenia mogą być podstawą prawną decyzji odmownej wydanej na podstawie art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 mają zastosowanie na etapie ustalania stanu faktycznego sprawy przy dokonywaniu oceny sytuacji ekonomicznej pracodawcy, ustalaniu czy "pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej". Na podstawie odesłania krajowego Fundusz przy ustalaniu tej przesłanki stosuje pomocniczo kryteria określone w przepisach UE, gdzie mowa jest o przedsiębiorstwie znajdującym się w trudnej sytuacji (bez określenia: ekonomicznej).
Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu.
Tylko jeden przepis upoważnia Fundusz do wydania decyzji odmownej, jest to przepis prawa krajowego – art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przepis ten wskazuje konkretny organ administracji publicznej (Fundusz) uprawniony do wydania decyzji kształtującej sytuację prawną pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Przepisy art. 2 pkt 18 lit. a) i lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 dotyczące "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", nie mogą być podstawą prawną do wydania przez organ administracji publicznej (Fundusz) decyzji odmownej o nie udzieleniu lub wypłaceniu pomocy ze środków Funduszu pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Inaczej mówiąc, tylko na podstawie art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych Fundusz wydaje decyzję odmowną, kiedy ustali istnienie przesłanki "pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej", bez konieczności powoływania w podstawie prawnej decyzji art. 2 pkt 18 a) lub c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. W razie zaś ustalenia istnienia tej przesłanki przepisy art. 2 pkt 18 a) i c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 nie mogą być samodzielną podstawą prawną decyzji odmownej nawet, kiedy zostaną powołane w podstawie prawnej wraz z art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie naruszył przepisów postępowania. Zarzuty podniesione w pkt II. 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. sprowadzają się do negowania ustalenia, że zaistniała przesłanka "pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej".
Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2) p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Stawiając Sądowi I instancji naruszenie przepisów kpa, kasator w ogóle nie uzasadnił, na czym konkretnie polegało naruszenie każdego z nich, jak również nie uzasadnił z czego wywodzi, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny.
Skoro kasator w pkt II. 1) petitum skargi kasacyjnej wskazał jako naruszone przepisy art. 7 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, to w uzasadnieniu przytoczonej podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. miał obowiązek precyzyjnie, z osobna do każdego z tych przepisów określić, na czym konkretnie polegało zarzucane naruszenie. Miał obowiązek też wykazać, że na skutek naruszenia tych przepisów postępowania błędnie ustalono istnienie przesłanki "pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej". Tymczasem, do uzasadnienia skargi kasacyjnej kasator przeniósł jedynie literalny zarzut opisany wcześniej w pkt II. 1) petitum skargi kasacyjnej. W ten sposób nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu ze wskazanymi przepisami kpa.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa "mające wpływ na wynik sprawy". Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. Stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. jest dopuszczalne, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania sądowoadministracyjnego z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, które miały lub miały mieć zastosowanie w sprawie administracyjnej, a także wskaże postać (formę) naruszenia prawa materialnego. Kasator zarzucając Sądowi I instancji w pkt II. 1) i 2) petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie powiązał tego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego z art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który jest podstawą prawną decyzji ostatecznej. Nawet domyślne powiązanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. z przepisami art. 2 pkt 18 a) lub c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie może odnieść skutku zamierzonego przez kasatora, ponieważ te przepisy nie były podstawą prawną decyzji ostatecznej, lecz miały jedynie zastosowanie przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Bez znaczenia jest przy tym to, czy organ zbędnie wskaże te przepisy w podstawie prawnej rozstrzygnięcia, jak również to kiedy już je wskaże, błędnie powoła art. 2 pkt 18 lit. a) zamiast art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Wobec regulacji z art. 183 p.p.s.a., nie może być skuteczny zabieg kasatora, aby przez nieprawidłowe postawienie zarzutów w skardze kasacyjnej w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. przekierować Naczelny Sąd Administracyjny do badania problematyki art. 2 pkt 18 lit. a) i lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, prezentując przy tym błędny pogląd, że są to przepisy prawa materialnego będące podstawą prawną decyzji ostatecznej.
Pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, takie jest ustalenie Funduszu, zaakceptowane przez Sąd I instancji, który wyjaśniając podstawę prawną rozstrzygnięcia przedstawił logiczny wywód dotyczący prawidłowego zastosowania w postępowaniu dowodowym kryteriów "określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej". Te kryteria dotyczą przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji. Jeśli Fundusz ustalił, że spółka jest niewypłacalna lub jest zagrożona niewypłacalnością, ponieważ wobec spółki od połowy 2019 r. toczy się postępowanie restrukturyzacyjne, to na gruncie art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych organ prawidłowo ustalił, że pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Kasator nie kwestionuje ustalenia, że wobec spółki od połowy 2019 r. toczy się postępowanie restrukturyzacyjne.
Przepisy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. normują postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ ich naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom postępowania i materialnym. Kasator zarzucając Sądowi I instancji w pkt II. 2) petitum skargi kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie powiązał tego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego z żadnym przepisem postępowania naruszonym przez organ administracji publicznej, podobnie jak i ponownie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. nie powiązał tego przepisu z art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. (Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kasator w istocie dopatruje się w tym, że Sąd I instancji zaakceptował stan faktyczny sprawy ustalony przez organ administracji publicznej. Jest to zarzut nietrafny, ponieważ Sąd I instancji badając w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji ostatecznej oceniał przede wszystkim prawidłowość ustaleń faktycznych w zakresie zarzutu podniesionego w pkt II. 1) petitum skargi kasacyjnej. Kastor nie wskazał, jak również nie uzasadnił, jakich to uchybień, których dopuścił się organ administracji publicznej, nie podniesionych w skardze - nie dostrzegł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. Kasator nie podważył ustalenia, że spółka była "pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej" w rozumieniu art. 48a ust. 3 pkt 1) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył prawa materialnego akceptując zastosowanie przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przepisów prawa materialnego do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Wszelka argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty podniesione w ramach drugiej podstawy kasacyjnej pozostają w ścisłym związku z niepodważonymi ustaleniami stanu faktycznego, że spółka była pracodawcą wykonującym działalność gospodarczą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Skoro kasator nie podważył skutecznie tego ustalenia w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., to w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę