Orzeczenie · 2025-06-24

I GSK 107/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-24
NSApodatkoweWysokansa
środki unijnefinanse publiczneadministracyjne postępowanieprzedawnieniezwrot dofinansowaniaprawo zamówień publicznychrozporządzenie nr 2988/95ustawa o finansach publicznychkorekty finansoweTSUE

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra o zwrocie Województwu Pomorskiemu kwoty dofinansowania projektu ze środków unijnych i budżetu państwa. Spór koncentrował się na kwestii przedawnienia roszczenia o zwrot środków. Minister Finansów zarzucał WSA błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w tym art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a także błędne niezastosowanie art. 66a ustawy o finansach publicznych. WSA uchylił decyzję Ministra, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, ponieważ organ nie przedstawił w sposób jasny sposobu ustalenia terminu przedawnienia, zarówno w odniesieniu do środków unijnych, jak i krajowych. NSA, analizując zarzuty skargi kasacyjnej, uznał, że choć WSA częściowo błędnie zinterpretował przepisy dotyczące odrębnego stosowania przepisów unijnych i krajowych w kwestii przedawnienia, to jego rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji było prawidłowe. Sąd podkreślił, że Minister w swojej decyzji nie ustalił w sposób właściwy początku biegu terminu przedawnienia, opierając się na nieprawidłowym art. 66a u.f.p. NSA, powołując się na wyrok TSUE, wskazał, że przepisy krajowe mogą wydłużyć termin przedawnienia, ale nie mogą modyfikować momentu jego rozpoczęcia. Sąd uznał, że kwestia przedawnienia powinna być oceniana przez pryzmat rozporządzenia nr 2988/95, a organ powinien jednoznacznie ustalić charakter nieprawidłowości, datę jej wystąpienia oraz ewentualne przerwanie biegu terminu przedawnienia. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zwrotu środków unijnych i krajowych, wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych, a także stosowania prawa UE w polskim porządku prawnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa UE oraz krajowego obowiązujących w danym okresie. Konieczność analizy konkretnych umów i dat.

Zagadnienia prawne (4)

Czy termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków unijnych i krajowych powinien być liczony odrębnie i czy przepisy krajowe mogą modyfikować moment rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia określonego w prawie unijnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy krajowe mogą jedynie wydłużyć termin przedawnienia, ale nie mogą modyfikować momentu jego rozpoczęcia. Kwestia przedawnienia powinna być oceniana przez pryzmat rozporządzenia nr 2988/95, a organ powinien jednoznacznie ustalić charakter nieprawidłowości i datę jej wystąpienia.

Uzasadnienie

NSA powołał się na wyrok TSUE C-42/24, zgodnie z którym art. 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym ustalającym dłuższy termin przedawnienia, ale nie mogą one modyfikować momentu jego rozpoczęcia. Sąd podkreślił, że organ nieprawidłowo ustalił początek biegu terminu przedawnienia, opierając się na art. 66a u.f.p., zamiast na rozporządzeniu nr 2988/95.

Czy uzasadnienie decyzji Ministra Finansów w zakresie przedawnienia zwrotu środków unijnych było wystarczające i zgodne z wymogami k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie decyzji było wadliwe, ponieważ organ nie przedstawił w sposób jasny sposobu ustalenia terminu przedawnienia, co stanowiło naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a.

Uzasadnienie

WSA uchylił decyzję Ministra z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia w kwestii przedawnienia. NSA potwierdził, że organ nie określił początku biegu terminu przedawnienia w oparciu o właściwe przepisy, co uniemożliwiło kontrolę sposobu ustalenia tego terminu.

Czy nieprawidłowości wynikające z naruszenia przepisów prawa o zamówieniach publicznych należy traktować jako nieprawidłowości ciągłe w rozumieniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95?

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji przyjął, że tak, ale NSA uznał tę kwestię za przedwczesną do rozstrzygnięcia przez sąd, wskazując, że organ powinien jednoznacznie określić charakter nieprawidłowości.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że organ pominął analizę początku biegu terminu przedawnienia w oparciu o art. 3 rozporządzenia nr 2988/95, co czyniło ocenę sądu pierwszej instancji co do rodzaju nieprawidłowości przedwczesną. Kwestia ta powinna być jednoznacznie określona przez Ministra.

Czy środki pochodzące ze środków unijnych i krajowych w ramach tego samego projektu powinny być traktowane jednolicie w kontekście przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, środki te powinny być odzyskiwane zgodnie z art. 207 u.f.p. bez dokonywania podziału na współfinansowanie unijne i krajowe.

Uzasadnienie

NSA zgodził się z zarzutem Ministra, że błędne jest stanowisko WSA o odrębnym stosowaniu przepisów dla środków unijnych i krajowych w kwestii przedawnienia. Przyjęcie takiego poglądu uniemożliwiłoby stosowanie regulacji dotyczących nieprawidłowości i korekt finansowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (22)

Pomocnicze

u.f.p. art. 66a § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 67

Ustawa o finansach publicznych

u.f.p. art. 207

Ustawa o finansach publicznych

rozporządzenie nr 2988/95 art. 1 § ust. 1 i ust. 2

Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

k.p.a. art. 107 § par. 1 i par. 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2013 poz 885 art. 184

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.z.p. art. 7 § pkt 1

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 22 § ust. 4

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 41 § pkt 7

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

p.z.p. art. 36 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych

Umowa o dofinansowanie projektu art. 5 § ust. 1 pkt 1

Umowa o dofinansowanie projektu art. 12 § ust. 1

o.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

rozporządzenie nr 1083/2006 art. 98

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

u.z.p.p.r.

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uchylił decyzję Ministra z powodu wadliwego uzasadnienia w kwestii przedawnienia. • NSA potwierdził, że przepisy krajowe nie mogą modyfikować momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia określonego w prawie UE. • Środki unijne i krajowe w ramach projektu powinny być traktowane jednolicie w kontekście przedawnienia.

Odrzucone argumenty

Minister błędnie zastosował art. 66a u.f.p. jako podstawę do określenia początku biegu terminu przedawnienia. • WSA błędnie rozróżnił środki unijne i krajowe w kontekście przedawnienia. • Minister błędnie interpretował moment ustania nieprawidłowości ciągłej dla celów przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia. • Przepisy krajowe mogą jedynie wydłużyć termin przedawnienia, natomiast nie mogą modyfikować momentu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia. • Wadliwe uzasadnienie decyzji organu w kwestii przedawnienia.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Beata Sobocha-Holc

sędzia

Grzegorz Dudar

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zwrotu środków unijnych i krajowych, wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych, a także stosowania prawa UE w polskim porządku prawnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów prawa UE oraz krajowego obowiązujących w danym okresie. Konieczność analizy konkretnych umów i dat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia zwrotu środków unijnych, co jest kluczowe dla beneficjentów funduszy europejskich. Wyrok NSA wyjaśnia złożone zagadnienia prawne i podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnych.

Zwrot środków unijnych: NSA wyjaśnia, kiedy przedawnienie działa na korzyść beneficjenta.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst