Orzeczenie · 2025-09-23

I GSK 1059/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAAdministracyjneWysokansa
dotacja oświatowafinansowanie szkółszkoły niepubliczneKonstytucja RPprawo oświatowefinanse publiczneNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na czynność Prezydenta Miasta Płocka dotyczącą ustalenia wysokości dotacji oświatowej. Spółka zarzuciła sądowi niższej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawidłowe przyjęcie, że ustalenie dotacji na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania. Kwestionowano również uznanie działalności spółki za komercyjną. W zakresie naruszenia prawa materialnego, spółka powołała się na przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, prawa oświatowego oraz Konstytucji RP, twierdząc, że niska kwota dotacji stanowi iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania i narusza prawo do powszechnego dostępu do wykształcenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi spełniać wymogi formalne, a zarzuty muszą być należycie uzasadnione. W ocenie NSA, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były wadliwie skonstruowane i nie wykazywały istotnego wpływu na wynik sprawy. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również okazały się niezasadne. Sąd wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji dotyczy indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie finansowania szkół niepublicznych, a zasada dwusektorowości szkolnictwa nie nakłada obowiązku równego finansowania szkół niepublicznych i publicznych. Sąd uznał, że ustalenie dotacji zgodne z przepisami ustawy i rozporządzenia nie narusza Konstytucji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Konstytucji RP (art. 70) w kontekście finansowania szkół niepublicznych oraz zasady dwusektorowości systemu edukacji. Ustalenie granic obowiązku finansowania szkół niepublicznych przez państwo.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji na podstawie konkretnych przepisów (ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, rozporządzenie MEN), a jego zastosowanie do innych stanów faktycznych wymaga analizy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy ustalenie przez organ dotacji oświatowej w kwocie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza stanowi wystarczające finansowanie działalności szkoły niepublicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że przepisy prawa nie nakładają obowiązku finansowania szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak szkół publicznych, a ustalona kwota, zgodna z przepisami, nie narusza prawa.

Uzasadnienie

NSA odwołał się do art. 70 Konstytucji RP, wskazując, że dotyczy on indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie obowiązku finansowania szkół niepublicznych. Zasada dwusektorowości szkolnictwa nie oznacza obowiązku równego finansowania.

Czy ustalenie niskiej kwoty dotacji oświatowej dla szkół niepublicznych narusza prawo obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie dotacji zgodne z przepisami prawa, nawet w niskiej kwocie, nie narusza konstytucyjnego prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 70 ust. 4 Konstytucji RP mówi o indywidualnej pomocy dla uczniów, a nie o finansowaniu szkół niepublicznych. Wolność tworzenia szkół niepublicznych nie wiąże się z konstytucyjnym obowiązkiem ich pełnego finansowania przez państwo.

Czy sąd administracyjny ma obowiązek z urzędu badać konstytucyjność przepisów rozporządzenia wykonawczego?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd orzekający w sprawie nie jest związany przepisami rozporządzenia, ale bada zgodność z Konstytucją obowiązujących regulacji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że sędzia nie jest związany przepisami rozporządzenia, a jego obowiązkiem jest ocena zgodności badanych przepisów z Konstytucją, co zostało uczynione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. w Ł. od wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 551/23 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Płocka w przedmiocie ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 176

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

Konstytucja art. 70 § 3, 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 150

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 26 § 2

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.p.o. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 1 § 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 10

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

u.p.o. art. 11

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 art. 3

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego art. 28 § 6

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 150, 133 § 1, 134 § 1 p.p.s.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie wysokości dotacji. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 26 § 2, 33 ust. 1 u.f.z.o., art. 1 ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14, art. 10, 11, 170 § 1 u.p.o., § 3 rozporządzenia MEN) poprzez uznanie, że niska kwota dotacji stanowi iluzoryczne finansowanie. • Naruszenie art. 70 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie stawki dotacji nie narusza prawa do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia. • Naruszenie art. 2, 7 w zw. z art. 70 Konstytucji RP poprzez uznanie, że ustalenie niskiej stawki dotacji jest dopuszczalne. • Naruszenie art. 178 § 1 Konstytucji RP poprzez niezbadanie z urzędu konstytucyjności przepisów rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

ustalenie kwoty dotacji oświatowej na poziomie niecałych 3 zł miesięcznie na słuchacza nie stanowi pozornego finansowania działalności oświatowej szkół • kwota ta nie pozwala na pokrycie w zasadzie żadnych wydatków związanych z procesem kształcenia słuchacza • działalność skarżącej jest działalnością komercyjną • prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą a skarżąca prowadząc je realizuje zadanie publiczne • taka wysokość dotacji oświatowej stanowi jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły • nie ciąży bowiem – jak już wcześniej wskazano – obowiązek finansowania działalności szkół niepublicznych w takim samym lub zbliżonym zakresie jak w odniesieniu do szkół publicznych.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Joanna Salachna

sprawozdawca

Tomasz Smoleń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Konstytucji RP (art. 70) w kontekście finansowania szkół niepublicznych oraz zasady dwusektorowości systemu edukacji. Ustalenie granic obowiązku finansowania szkół niepublicznych przez państwo."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ustalania dotacji na podstawie konkretnych przepisów (ustawa o finansowaniu zadań oświatowych, rozporządzenie MEN), a jego zastosowanie do innych stanów faktycznych wymaga analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy finansowania edukacji niepublicznej i interpretacji przepisów Konstytucji, co jest istotne dla sektora edukacji i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i finansowym. Pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii "pozornego" finansowania.

Czy 3 zł dotacji na ucznia to legalne finansowanie edukacji? NSA wyjaśnia.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst