I GSK 1057/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-10-09
NSApodatkoweWysokansa
prawo celneodprawa czasowadług celnyinterpretacja przepisówNSApojazd samochodowykonwencja stambulskawykładnia językowawykładnia celowościowa

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzje organów celnych, interpretując pojęcie 'opuszczenia polskiego obszaru celnego' jako trwałe i definitywne, a nie każde krótkotrwałe wyjazdy.

Sprawa dotyczyła określenia długu celnego w związku z naruszeniem warunków procedury odprawy czasowej dla samochodu osobowego. Skarżąca J.B. wprowadziła pojazd na polski obszar celny i korzystała z procedury, ale kilkukrotnie opuszczała kraj na krótko, pozostawiając samochód. Organy celne i WSA uznały, że każde krótkotrwałe opuszczenie kraju przez osobę korzystającą z procedury stanowi naruszenie. NSA uchylił te rozstrzygnięcia, interpretując 'opuszczenie' jako trwałe i definitywne, co oznaczało brak naruszenia procedury i tym samym brak długu celnego.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła interpretacji pojęcia 'opuszczenia polskiego obszaru celnego' w kontekście procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła. Skarżąca J.B. wprowadziła samochód osobowy na polski obszar celny i korzystała z tej procedury. W okresie od przywozu pojazdu do jego zatrzymania, J.B. kilkukrotnie opuszczała polski obszar celny, jednak były to wyjazdy krótkotrwałe, a samochód pozostawał w Polsce. Organy celne pierwszej i drugiej instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., uznały, że każde, nawet krótkotrwałe, opuszczenie polskiego obszaru celnego przez osobę korzystającą z procedury odprawy czasowej, przy jednoczesnym pozostawieniu towaru na tym obszarze, stanowi naruszenie warunków procedury i skutkuje powstaniem długu celnego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów, w tym § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie gospodarczych procedur celnych oraz Konwencji dotyczącej odprawy czasowej. Argumentowała, że pojęcie 'opuszczenia' powinno być rozumiane jako trwałe i definitywne opuszczenie kraju, a nie krótkotrwałe wyjazdy. Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd uznał, że wykładnia językowa i celowościowa przepisów wskazuje, iż 'opuszczenie' polskiego obszaru celnego powinno mieć charakter trwały lub definitywny, a nie obejmować krótkotrwałe wyjazdy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje organów celnych, uznając, że nie doszło do naruszenia warunków procedury odprawy czasowej, a tym samym nie powstał dług celny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'opuszczenia' należy rozumieć jako trwałe i definitywne opuszczenie polskiego obszaru celnego, a nie każde krótkotrwałe wyjazdy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej i celowościowej przepisów, wskazując, że 'opuszczenie' powinno mieć charakter definitywny, a interpretacja organów celnych i WSA była zbyt restrykcyjna, nakładając nadmierne obowiązki na stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (3)

Główne

Kodeks celny art. 212 § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Naruszenie warunków procedury odprawy czasowej skutkuje powstaniem długu celnego.

rozporządzenie MF art. 114 § 3

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych

Towary powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny. Sąd interpretuje 'opuszczenie' jako trwałe i definitywne.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, a w szczególności nie należy rozstrzygać materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojęcie 'opuszczenia polskiego obszaru celnego' w kontekście procedury odprawy czasowej powinno być rozumiane jako trwałe i definitywne opuszczenie, a nie każde krótkotrwałe wyjazdy. Krótkotrwałe wyjazdy z zamiarem powrotu nie stanowią naruszenia warunków procedury odprawy czasowej.

Odrzucone argumenty

Każde, nawet krótkotrwałe, opuszczenie polskiego obszaru celnego przez osobę korzystającą z procedury odprawy czasowej, przy jednoczesnym pozostawieniu towaru na tym obszarze, stanowi naruszenie warunków procedury i skutkuje powstaniem długu celnego.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'opuszcza' należy rozumieć, zgodnie z zasadami wykładni językowej i celowościowej, jako trwałe i definitywne opuszczenie polskiego obszaru celnego.

Skład orzekający

Jerzy Chromicki

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Batorowicz

sędzia

Andrzej Kuba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'opuszczenia polskiego obszaru celnego' w kontekście procedury odprawy czasowej, zwłaszcza w sprawach dotyczących pojazdów samochodowych i krótkotrwałych wyjazdów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów celnych i konwencji międzynarodowych w określonym stanie faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacyjnej w prawie celnym, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę biznesową i podróżowanie z towarami objętymi procedurami celnymi. Wykładnia sądu jest kluczowa dla zrozumienia obowiązków.

Czy krótki wyjazd za granicę z samochodem oznacza utratę cła? NSA wyjaśnia kluczowe pojęcie w prawie celnym.

Dane finansowe

WPS: 11 667 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1057/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-08-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Kuba
Jerzy Chromicki /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Batorowicz
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I SA/Ke 114/07 - Wyrok WSA w Kielcach z 2007-05-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 121 par. 1.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 212 par. 1 pkt 1.
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 2003 nr 201 poz 1955
par. 114 ust. 1, par. 114 ust. 3.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych
Tezy
Pojęcie "opuszcza" użyte w sformułowaniach: "...osoba...która opuszcza polski obszar celny....", zawartym w paragrafie 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych oraz w treści zastrzeżenia zawartego w ust. 2 lit. c, pkt 3 Oświadczenia Rządowego z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie mocy obowiązującej załączników (...) do konwencji dotyczącej odprawy czasowej sporządzonej w Stambule dnia 26 czerwca 1980 r. (Dz. U. Nr 198, poz. 1668) odnośnie art. 9 ust. 2 załącznika C do konwencji, stanowiącego, że termin wywozu środków transportu (...) upływa z dniem "opuszczenia polskiego obszaru celnego  przez osobę, która dokonała ich przywozu" - należy rozumieć, zgodnie z zasadami wykładni językowej i celowościowej, jako trwałe i definitywne opuszczenie polskiego obszaru celnego.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Chromicki (spr.) Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 114/07 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz J. B. tytułem kosztów postępowania kwotę 4.317 zł (cztery tysiące trzysta siedemnaście złotych).
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 maja 2007 r., sygn. akt I SA/Ke 114/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] października 2006r., nr [...], Naczelnika Urzędu Celnego w K. umorzył wszczęte postępowanie celne wobec M. B., określił kwotę długu celnego w wysokości 11.667,00 zł oraz kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 2.720,30 zł. w stosunku do J. B.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku czynności sprawdzających funkcjonariuszy Policji i Urzędu Celnego w K. w dniu [...] lutego 2004r. na posesji przy ul. C. [...] w K. ujawniono samochód osobowy na niemieckich tablicach rejestracyjnych marki Mercedes-Benz 190D, nr nadwozia [...], którego właścicielem okazał się M. B..
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że J. B. wprowadziła przedmiotowy pojazd na polski obszar celny i zgłosiła go do procedury odprawy czasowej w formie ustnej, a także uzyskała pozwolenie organu celnego na stosowanie gospodarczej procedury celnej również w formie ustnej, a zatem J. B. była osobą uprawnioną do korzystania z procedury odprawy czasowej. Opierając się na informacji uzyskanej z Komendy Głównej Straży Granicznej, oraz zeznaniach J. B. organ ustalił, że J. B. przekraczała granicę m.in. w dniu 30 grudnia 2003r. oraz, że opuściła drogą powietrzną Polskę przed sylwestrem 2003r., udając się do Niemiec. Fakt wyjazdu J. B. do Niemiec wynika także z zeznań funkcjonariusza celnego J. M.. Organ podkreślił, że zarówno J. B. jak i M. B. potwierdzili fakt, że do dnia zatrzymania samochodu był on wykorzystywany tylko w Polsce. Wskazał ponadto na sprzeczności w zeznaniach J. B. i M. B. w zakresie dotyczącym przekazania informacji o zajęciu samochodu. Podniósł, że zgodnie z informacją uzyskaną z Europejskiego Rejestru Pojazdów oraz Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Ś., przedmiotowy samochód w dniu [...] listopada 2003r. został wyrejestrowany na terenie Niemiec, co wskazuje, iż został sprowadzony do Polski w celu wyłącznego użytkowania na polskim obszarze celnym.
Wobec powyższych ustaleń zdaniem organu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła - poprzez pozostawienie towaru na polskim obszarze celnym przez osobę korzystającą z procedury w sytuacji, gdy osoba ta opuściła polski obszar celny. W tej sytuacji, na mocy art. 212 § 1 Kodeksu celnego, w stosunku do przedmiotowego pojazdu powstał dług celny. Ponieważ osobą korzystającą z procedury, a tym samym zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury, była J. B., ona również jest dłużnikiem w myśl art. 212 § 3 Kodeksu celnego. Naczelnik Urzędu Celnego nie stwierdził naruszenia przepisów § 114 ust. 3 i § 112 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 201, poz. 1955). Każde bowiem opuszczenie polskiego obszaru celnego przez osobę zobowiązaną do wykonania obowiązków wynikających ze stosowania procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła i pozostawienie towaru objętego tą procedurą, powoduje powstanie długu celnego. Organ nie podzielił w tym zakresie poglądu skarżącej, zgodnie z którym krótkotrwały wyjazd nie może być traktowany jako opuszczenie polskiego obszaru celnego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy powyższą decyzję
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji podnosząc, że zgodnie z art. 2 § 2 znajdującego w sprawie zastosowanie Kodeksu celnego z 1997r. wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje co do zasady z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Zgodnie zaś z art. 90 § 1 Kodeksu celnego korzystanie z gospodarczej procedury celnej uzależnione jest od uzyskania pozwolenia organu celnego. Przedmiotem odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła, zgodnie z § 112 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie gospodarczych procedur celnych, mogą być m.in. pojazdy samochodowe, w tym zarejestrowane za granicą. Warunki zastosowania odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych przewiduje § 113 rozporządzenia, zgodnie zaś z § 114 ust. 3 tegoż rozporządzenia, pojazdy samochodowe, o których mowa w § 112 pkt 2 powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu, w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny, z zastrzeżeniem § 116, i § 117 pkt 1 oraz § 119 ust. 1 pkt 2 i 3.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził ponadto, powołując się na treść pkt. 13 części 5 załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, a także art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne, że pobieranie należności celnych od towarów pochodzących z Unii Europejskiej, jeżeli w stosunku do tych towarów powstał dług celny przed przystąpieniem Polski do Unii, jest zgodne z istotą traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skardze J. B. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuciła przy tym naruszenie przepisu § 114 ust. 3 w zw. z § 112 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003r. w sprawie gospodarczych procedur celnych, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że kilkukrotne krótkotrwałe przekroczenie granicy przez J. B. stanowi opuszczenie kraju w rozumieniu tego przepisu, tym bardziej, że w czasie, gdy skarżąca przebywała za granicą, na terenie Polski był obecny właściciel samochodu – M. B.. W konsekwencji, w ocenie skarżącej, nie powstał dług celny, albowiem nie doszło do naruszenia warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż istota sporu między stronami niniejszej sprawy sprowadzała się do oceny, czy jako opuszczenie, o którym mowa w § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz.U. Nr 201, poz. 1955 ze zm.), powoływanego dalej jako rozporządzenie, należy traktować każdy, nawet krótkotrwały wyjazd uprawnionego do korzystania z procedury poza polski obszar celny, czy też, jak twierdzi skarżąca, krótkotrwały wyjazd poza obszar celny nie uzasadnia zarzutu naruszenia procedury odprawy czasowej. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń organów przyznając, że w okresie od przywiezienia pojazdu na polski obszar celny do chwili jego zatrzymania opuszczała polski obszar celny pozostawiając samochód w Kielcach, przy czym były to wyjazdy krótkotrwałe. Bezspornym było także, że stan faktyczny sprawy podlega ocenie - zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623 ze zm.) - na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz wydanych na podstawie tej ustawy aktów wykonawczych, w tym wskazanego wyżej rozporządzenia.
Sąd podzielił stanowisko organów, że opuszczeniem w rozumieniu przepisu § 114 ust. 3 rozporządzenia, powodującym naruszenie procedury odprawy czasowej, jest każdorazowy, bez względu na czas trwania, wyjazd korzystającego z takiej odprawy poza polski obszar celny. Po pierwsze, przepisy nie zawierają regulacji pozwalającej stwierdzić, że krótkotrwały wyjazd osoby uprawnionej do stosowania procedury z jednoczesnym pozostawieniem towaru nie stanowi naruszenia procedury. Po drugie zaś stanowisko takie potwierdza obowiązująca Polskę treść Konwencji dotyczącej odprawy czasowej, sporządzonej w Stambule w dniu 26 czerwca 1990r. (Dz. U. z 1998r., Nr 14, poz. 61), która weszła w życie w stosunku do Polski w dniu 12 grudnia 1995r. Załącznik C Konwencji, dotyczący środków transportu, w art. 9 ust. 2 stanowi, że środki transportu użytkowane w celach prywatnych mogą pozostawać na obszarze odprawy czasowej przez okres, ciągły lub nie, sześciu miesięcy każdego okresu dwunastu miesięcy. Zapis ten pozwala zatem na pozostawanie środków transportu, w tym pojazdów drogowych (art. 1 lit. a) na obszarze odprawy czasowej w wyznaczonym okresie roku, przez czas nie dłuższy niż sześć miesięcy, przy czym nie musi to być czas nieprzerwany. Przy takim zapisie Załącznika należałoby podzielić stanowisko skarżącej, że krótkotrwałe wyjazdy poza polski obszar celny nie stanowią naruszenia procedury odprawy czasowej. Załącznik ten został przez Prezydenta RP w dniu 24 listopada 2000r. ratyfikowany i wszedł życie w stosunku do Polski z dniem 16 czerwca 2001r. z tym, że Polska w sposób przewidziany w Konwencji (art. 29 i art. 10 lit. c Załącznika) zgłosiła zastrzeżenia odnośnie powołanego przepisu art. 9 ust. 2. W związku z wniesieniem tych zastrzeżeń obowiązującą dla Polski jest treść art. 9 ust. 2 Załącznika stanowiąca, że termin wywozu środków transportu użytkowanych w celach prywatnych upływa z dniem opuszczenia polskiego obszaru celnego przez osobę, która dokonała ich przywozu. Skoro więc zgłoszone zostały zastrzeżenia do postanowień art. 9 ust. 2 Załącznika to należy przyjąć, że ich celem było wyłączenie każdego, nawet krótkotrwałego, opuszczenia polskiego obszaru celnego. Oznacza to, że treść przepisu § 114 rozporządzenia została dostosowana do obowiązującej Polskę umowy, zaś rozumienie pojęcia opuszczenia z § 114 ust. 3 w sposób przedstawiony przez skarżącą prowadziłoby do niezgodności z art. 9 ust. 2 Załącznika w brzmieniu przyjętym przez Polskę. Jednocześnie w tej sytuacji nie sposób podzielić argumentu, iż uregulowania zastosowane wobec skarżącej pozostawały w sprzeczności z istotą traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Jak wynika z powyższego, przepisy te były bowiem wyrazem świadomie wówczas przez Polskę podjętych zobowiązań międzynarodowych.
Okolicznością niesporną jest, że skarżąca, która wprowadziła na polski obszar celny samochód marki Mercedes Benz 190D, była osobą uprawnioną do korzystania z odprawy czasowej. Tym samym na skarżącej, zgodnie z § 114 ust. 3 rozporządzenia, ciążył obowiązek wywiezienia lub otrzymania dla samochodu nowego przeznaczenia celnego najpóźniej w dniu opuszczenia przez nią polskiego obszaru celnego. Bez znaczenia jest w tej sytuacji fakt, że właściciel samochodu M. B. przebywał w czasie jej nieobecności na polskim obszarze celnym. Nie nastąpiło bowiem przeniesienie praw i obowiązków posiadacza pozwolenia wynikającego z odprawy czasowej. Naruszenie warunków procedury odprawy czasowej - poprzez pozostawienie samochodu na polskim obszarze celnym przez osobę korzystającą z procedury odprawy czasowej w sytuacji opuszczenia przez nią polskiego obszaru celnego - skutkuje zaś, zgodnie z art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, powstaniem długu celnego. Wobec tego należało uznać, że organy celne dokonały poprawnej wykładni § 114 ust. 3 rozporządzenia, a w konsekwencji były uprawnione do określenia kwoty tego długu, w związku z czym wydane rozstrzygnięcia w tym zakresie nie naruszają prawa.
Skargą kasacyjną J. B. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie.
W oparciu o przepis art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 listopada 2003 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 201, poz. 1955 ze zm.) oraz obowiązującej Polskę Konwencji dotyczącej odprawy czasowej sporządzonej w Stambule w dniu 26 czerwca 1990 r., tj. załącznika C Konwencji ratyfikowanej przez Prezydenta RP w dniu 24 listopada 2000 r. z zastrzeżeniami odnośnie art. 9 ust 2, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż słowo "opuszczenie" oznacza każde nawet krótkotrwałe opuszczenie polskiego obszaru celnego, w sytuacji gdy słowo to oznacza "zerwać z kimś związek", "przestać się kontaktować", "oddalić się od czegoś", "odejść", "wyjechać" czyli definitywnie bezpowrotnie utracić kontakt, a zatem w niniejszej sprawie nie doszło do opuszczenia polskiego obszaru celnego przez skarżącą w rozumieniu tych przepisów, a tym samym warunków procedury odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od cła.
W uzasadnieniu kasator wskazał, iż aktualnie mieszka w Niemczech, posiada obywatelstwo polskie i jest osobą krajową w rozumieniu przepisów prawa celnego.
W jej ocenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest nieprawidłowy z uwagi na błędną wykładnię § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów oraz Konwencji dotyczącej odprawy czasowej, tj. jej załącznika C. Zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną treść tych przepisów opiera się o kluczowe dla sprawy słowo "opuszczenie". Definicja tego słowa, znajdująca się w słowniku języka polskiego, jednoznacznie wskazuje, iż opuszczenie musi mieć charakter definitywny, trwały i bezpowrotny. Tym samym krótkotrwały wyjazd J. B. z polskiego obszaru celnego nie mieści się w zakresie znaczeniowym słowo "opuszczać". Wnosząca skargę kasacyjna podkreśliła, iż nie miała zamiaru definitywnego opuszczenia kraju polegającego na zerwaniu więzi lub też braku kontaktowania się z miejscem zamieszkania w Polsce. Nie było jej zamiarem ani też celem jakiekolwiek bezpowrotne porzucenie czy też zostawienie polskiego obszaru celnego, a wręcz przeciwnie wnosząca skargę kasacyjną sama przyznała, że jej wyjazd miał charakter krótkotrwały, przelotny i w jej przekonaniu nie stanowił naruszenia przepisu § 114 ust. 3 powołanego rozporządzenia.
Wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż opuszczeniem jest każdorazowy, bez względu na czas trwania, wyjazd korzystającego poza polski obszar celny. Zdaniem kasatora opuszczeniem polskiego obszaru celnego jest definitywny wyjazd bez zamiaru powrotu, a nie zaś przekroczenie granicy na kilka godzin, w sytuacji gdy wyjeżdżająca ma zamiar pozostać w Polsce.
Jej zdaniem przepisy prawa celnego powinny być interpretowane w pierwszej kolejności przy zastosowaniu wykładni językowej, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż skargę kasacyjną można oprzeć, zgodnie z treścią przepisu art. 174 p.p.s.a. o podstawę naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenia przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. związany jest granicami skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Mając na względzie fakt, iż skarga kasacyjna oparta została o przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a, tj. jedynie o zarzut naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając ją w granicach, o których mowa w powołanym powyżej art. 183 § 1 p.p.s.a. za miarodajny przyjmuje stan faktyczny ustalony przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu.
Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż skarga kasacyjna jest zasadna.
Bezspornym jest okoliczność, iż J. B. wprowadzając na polski obszar celny samochód osobowy marki Mercedes Benz 190 D była osobą uprawnioną do korzystania z odprawy czasowej oraz, że w okresie od wprowadzenia tego pojazdu na polski obszar celny opuszczała go, przy czym były to wyjazdy krótkotrwałe zaś w czasie tych wyjazdów pojazd pozostawał w Polsce.
Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż istota sporu pomiędzy stronami sprowadzała się do interpretacji treści przepisu § 114 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie gospodarczych procedur celnych, w zakresie w jakim przepis ten posługuje się pojęciem opuszczenia polskiego obszaru celnego przez osobę wprowadzającą pojazd samochodowy na ten obszar.
Jak wynika z treści powołanego powyżej przepisu towary, o których mowa w ustępie 1 § 114 rozporządzenia powinny zostać powrotnie wywiezione lub otrzymać nowe przeznaczenie celne, najpóźniej w dniu w którym osoba, która je przywiozła, opuszcza polski obszar celny (...). Również treść zastrzeżenia do art. 9 ust. 2 załącznika C do Konwencji dotyczącej odprawy czasowej z dnia 26 czerwca 1990 r. sporządzonej w Stambule, zawarta w ust. 2 lit. c pkt 2 Oświadczenia Rządowego z dnia 21 maja 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 198, poz. 1669), posługuje się pojęciem opuszczenia polskiego obszaru celnego przez osobę, która dokonała przywozu środków transportu użytkowanych do celów osobistych w korelacji z terminem wywozu tych środków upływającego z dniem opuszczenia polskiego obszaru celnego.
Zarówno organy celne jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że jakiekolwiek, nawet krótkotrwałe opuszczenie przez osobę przywożącą pojazd samochodowy na polski obszar celny z pozostawieniem tego pojazdu na tym obszarze stanowi naruszenie zasad odprawy czasowej, o której mowa w przepisie § 114 ust. 3 rozporządzenia i skutkuje zastosowaniem przepisu art. 212 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, tj. powstaniem długu celnego.
Strona wnosząca skargę kasacyjną prezentuje natomiast pogląd, iż użyte w przepisie § 114 ust. 3 rozporządzenia i zastrzeżeniach do art. 9 ust. 2 Konwencji pojęcie "opuszczenie" należy rozumieć w sposób bezpośredni jako trwałe i definitywne opuszczenie obszaru celnego, a tym samym krótkotrwałe opuszczenie obszaru celnego, na który został wprowadzony pojazd z jednoczesnym pozostawieniem go na tym obszarze z zamiarem powrotu nie powinno być interpretowane jako naruszenie zasad odprawy czasowej.
Mając na względzie treść powołanych powyżej przepisów § 114 rozporządzenia oraz zastrzeżenia do art. 9 ust. 2 Konwencji, a w szczególności użytego w nich sformułowania "opuszczać", mającego kluczowe znaczenie dla zastosowania § 114 ust. 3 rozporządzenia oraz biorąc pod uwagę wykładnię językową i celowościową tych przepisów uznać należy, iż prezentowane przez kasatora stanowisko w tym zakresie jest trafne. Opuszczenie polskiego obszaru celnego przez korzystającego z procedury odprawy czasowej związanego z dniem, w którym wprowadzony towar powinien zostać powrotnie wywieziony lub powinien otrzymać nowe przeznaczenie celne, powinno mieć charakter trwały bądź definitywny, tj. taki, który bezsprzecznie określa zamiar bezpowrotnego opuszczenia danego miejsca lub obszaru przez osobę.
Rozumienie przepisu § 114 rozporządzenia prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz organy celne jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawężające, a w konsekwencji nakłada na podmiot korzystający z odprawy czasowej nadmiernie uciążliwe obowiązki, które jak trafnie wskazał to kasator w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu celnego odwoławczego, oznaczałoby faktyczne przywiązanie osoby korzystającej z odprawy czasowej z przedmiotem tejże odprawy bądź powodowałoby konieczność każdorazowego ustalania przeznaczenia celnego w przypadku nawet krótkotrwałego opuszczenia lub opuszczania przez korzystającego z odprawy czasowej polskiego obszaru celnego.
Zwrócić należy również uwagę, że organy celne zobowiązane były przy prowadzeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie do zastosowania zasady, o której mowa w art.121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. że postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, a w szczególności, że nie należy rozstrzygać materialnoprawnych wątpliwości na niekorzyść strony.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny wobec tego, iż skarga kasacyjna zarzucała jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego, w oparciu o przepisy art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, rozpoznał sprawę i uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 22 stycznia 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 19 października 2006 r.
O kosztach orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust 2 pkt 1 lit a i § 14 ust 2 pkt 2 lit b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI