I GSK 1051/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i decyzję PFRON, uznając, że terminowe opłacenie składek ZUS przez pracodawcę na rzecz pracowników niepełnosprawnych jest kluczowe dla przyznania dofinansowania, niezależnie od wewnętrznych rozliczeń ZUS.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez PFRON z powodu rzekomego uchybienia terminowi opłacenia składek ZUS. Sąd I instancji oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję PFRON, stwierdzając, że kluczowe jest faktyczne poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę, a nie wewnętrzne rozliczenia ZUS. NSA podkreślił, że dofinansowanie przysługuje, jeśli koszty płacy pracowników niepełnosprawnych zostały poniesione terminowo.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odmowy przyznania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Organ odmówił dofinansowania za luty 2022 r., wskazując na uchybienie terminowi opłacenia składek ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki M. Sp. z o.o., uznając, że nie można wybierać, za których pracowników opłacić składki, a ZUS dzieli wpłaty proporcjonalnie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną spółki, uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzję PFRON. NSA uznał, że kluczowe dla przyznania dofinansowania jest faktyczne i terminowe poniesienie przez pracodawcę kosztów płacy związanych z zatrudnieniem pracownika niepełnosprawnego, a nie wewnętrzne rozliczenia dokonywane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Sąd podkreślił, że interpretacja przepisów powinna uwzględniać indywidualne rozliczanie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania od PFRON na rzecz spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Faktyczne i terminowe poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS, jest warunkiem przyznania dofinansowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że językowe, systemowe i funkcjonalne reguły wykładni wskazują, iż 'poniesienie kosztów płacy' oznacza rzeczywistą zapłatę przez pracodawcę, a nie późniejsze rozliczenia ZUS. Odmienna interpretacja byłaby nadinterpretacją przekraczającą sens słów użytych w przepisie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.o.r. art. 26b § ust. 4 i ust. 5
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
u.o.r. art. 26a § ust. 1a1 pkt 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Dofinansowanie nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów przekraczającym 14 dni.
u.o.r. art. 2 § ust. 4a
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Koszty płacy oznaczają wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, a także składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy.
Pomocnicze
u.o.r. art. 26a § ust. 1a2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 76 § § 1 i 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 49 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
rozp. RM § § 12, 13 i 16
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 października 2017 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe jest faktyczne i terminowe poniesienie kosztów płacy przez pracodawcę, a nie wewnętrzne rozliczenia ZUS. Pracodawca ma prawo wykazać terminowość opłacenia składek za pracowników niepełnosprawnych, nawet jeśli ZUS dokonuje wewnętrznych rozliczeń. Interpretacja przepisów powinna uwzględniać indywidualne rozliczanie kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych.
Odrzucone argumenty
Stanowisko WSA, że pracodawca nie może wybierać, za których pracowników opłaci składki, a ZUS dzieli wpłaty proporcjonalnie. Uznanie przez Sąd I instancji, że skarżąca poniosła koszty płacy z uchybieniem terminu na podstawie wewnętrznego rozliczenia ZUS.
Godne uwagi sformułowania
osią sporu w tej sprawie jest ocena prawna, czy prawidłowa jest interpretacja przyjęta przez stronę skarżącą, że część składek ZUS za analizowany okres, uiszczona przez skarżącą w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, powinna zostać zaliczona wyłącznie na poczet należności za zatrudnione osoby niepełnosprawne poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa koszty płacy, o których mowa w przywołanych przepisach prawa, to koszty płacy pracownika niepełnosprawnego
Skład orzekający
Michał Kowalski
przewodniczący
Monika Krzyżaniak
sprawozdawca
Joanna Wegner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, w szczególności w kontekście terminowości ponoszenia kosztów płacy i rozliczeń z ZUS."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rozliczeniami składek ZUS i dofinansowaniem PFRON. Może wymagać analizy w kontekście konkretnych umów i przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne, a rozstrzygnięcie NSA wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne dotyczące terminowości opłat i rozliczeń z ZUS, co jest istotne dla wielu firm.
“Czy ZUS może pozbawić Cię dofinansowania przez swoje wewnętrzne rozliczenia? NSA wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 1120 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1051/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-08-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Wegner Michał Kowalski /przewodniczący/ Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane V SA/Wa 294/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-07 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 100 art. 26b ust. 4 i ust. 5 Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 294/23 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 4 stycznia 2023 r. nr DRP.WPAIV.411.213.2023.AFE, L.dz.762.30Q4784G8 w przedmiocie ustalenia wysokości dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz M. Sp. z o.o. w P. 1120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 294/23 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz.U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia 4 stycznia 2023 r. w przedmiocie ustalenia wysokości miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżąca w dniu 23 marca 2022 r. zwróciła się do Prezesa PFRON o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2022 r. Pismem z dnia 16 maja 2022 r. organ poinformował stronę, że wyliczona przez stronę wysokość przysługującego miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za luty 2022 r. oraz kwota dofinansowania wyliczona przez organ różnią się. Fundusz wyliczył kwotę należnego dofinansowania na 0 zł. Przyczynę rozbieżności w wyliczonych kwotach stanowił fakt, że nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 100 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") umożliwiające wypłatę dofinansowania. Pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. (data nadania) spółka zwróciła się z wnioskiem o wydanie decyzji o wysokości przysługującego dofinansowania za luty 2022 r. Organ stwierdził, że wynagrodzenia za luty 2022 r. zostały pracownikom niepełnosprawnym wypłacone w marca 2022 r. Wnioskowi Wn-D za luty 2022 r. odpowiadają więc deklaracje w ZUS i US za marzec 2022 r. Pismem z dnia 15 czerwca 2022 r. organ wezwał m.in. do nadesłania wyjaśnień rozbieżności pomiędzy przekazanym zestawieniem zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy za marzec 2022 r., a potwierdzeniem przelewu do organu podatkowego z dnia 22 kwietnia 2022 r. W tym samym dniu organ wystąpił z zapytaniem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy płatnik opłacił w całości i w terminie obowiązkowe składki za okresy listopad 2021 r. - marzec 2022 r. oraz czy wpłaty pokryły należne składki za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania za luty 2022 r. Skarżąca w odpowiedzi wyjaśniła, że rozbieżność pomiędzy zestawieniem zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy, a potwierdzeniem przelewu do organu podatkowego wynikają wyłącznie z faktu, że zestawienie zaliczek stanowi dokument zbiorowy dotyczący wszystkich pracowników spółki, a potwierdzenie przelewu odnosi się wyłącznie do osób niepełnosprawnych. Pismem z dnia 29 lipca 2022 r. ZUS poinformował o sposobie rozliczenia składek. ZUS wskazał, że składki za marzec 2022 r. za M.M. oraz W.G. zostały opłacone z uchybieniem terminu. ZUS wskazał, że za wspomniane osoby należało opłacić składki w wysokości 5.652,97 zł. Natomiast w terminie zostały opłacone łącznie składki w wysokości 1.050,49 zł. Decyzją z dnia 4 stycznia 2023 r. Prezes Zarządu PFRON ustalił skarżącej wysokość miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy luty 2022 r. w kwocie 0 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził m.in., że art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji nie może być interpretowany w oderwaniu od regulacji dotyczących zasad pokrywania należności składkowych. Przyjęcie odmiennego zapatrywania byłoby nie do pogodzenia z systemowym założeniem niesprzeczności systemu prawa, bowiem czyniłoby niespójną ustawę o rehabilitacji z określonymi w przepisach zasadami pokrywania należności składkowych. Obowiązek regulowania kosztów płacy w odniesieniu do konkretnego pracownika niepełnosprawnego w danym okresie nie oznacza zatem możliwości regulowania wybranych kosztów płacy przez beneficjenta dofinansowania. W skardze kasacyjnej M. sp. z o.o. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię w postaci art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w związku z art. 26a ust. 1a2 w związku z art. 2 ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji przez: 1. ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w ustawie umożliwiające przyznanie skarżącej dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych za pracę wykonywaną w lutym 2022 roku podczas, gdy skarżąca dokonała w odniesieniu do pracowników niepełnosprawnych płatności za będący przedmiotem niniejszego postępowania okres rozliczeniowy w ustawowych terminach i w pełnej wysokości, a faktu tego nie zmienia sposób dokonywania rozliczeń konta płatnika przez ZUS, co przy wykładni wspomnianych przepisów nie zostało wzięte pod uwagę i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji przez organ i bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, 2. ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w celu weryfikacji terminowości i wysokości poniesienia kosztów płacy oraz opłacenia składek za wiążące należy uznać wewnętrzne rozliczenie wpłat dokonywane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych podczas, gdy o powyższym świadczy zarówno dowód dokonania przelewu na konto ZUS jak i wydruki pasków płac wskazujące wysokość wpłat z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za dany miesiąc rozliczeniowy, co przy wykładni wspomnianych przepisów nie zostało wzięte pod uwagę i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji przez organ i bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, 3. ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym rozumieniu pojęcia kosztów płacy i uznaniu, że przy weryfikacji terminowości opłacania tych kosztów należy brać pod uwagę zbiorczą kwotę składek, do których poniesienia zobowiązana była skarżąca, niezależnie od tego czy dotyczą one tylko pracowników niepełnosprawnych, w stosunku do których skarżąca wnioskowała o dofinansowanie, czy też pozostałych pracowników skarżącej podczas, gdy otrzymanie dofinansowania od organu uwarunkowane jest zatrudnieniem pracowników niepełnosprawnych wskazanych we wniosku o dofinansowanie oraz ponoszeniem kosztów płacy wyłącznie za tych pracowników, a co za tym idzie organ uprawniony jest do weryfikacji wysokości oraz terminowości opłacania składek wyłącznie w stosunku do tych pracowników, co przy wykładni wspomnianych przepisów nie zostało wzięte pod uwagę i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji przez organ i bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, 4. ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym rozumieniu pojęcia poniesienia kosztów płacy i uznaniu, że wskutek wewnętrznych rozliczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie doszło do terminowego poniesienia kosztów płacy w stosunku do pracowników niepełnosprawnych w sytuacji, gdy wykładnia językowa i celowościowa przepisu art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy przemawia za przyjęciem, że chodzi o opłacenie składek przez pracodawcę, nie zaś o ich rozliczenie czy też zaksięgowanie przez ZUS, co przy wykładni wspomnianych przepisów nie zostało wzięte pod uwagę i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji przez organ i bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, 5. ich błędną wykładnię polegającą na wyprowadzeniu z nich koncepcji zgodnie, z którą skarżąca jedynie formalnie, ale nie faktycznie poniosła koszty płacy pracownika niepełnosprawnego podczas, gdy skarżąca w sposób rzeczywisty i faktyczny poniosła w ustawowych terminach koszty płacy pracowników niepełnosprawnych, co doprowadziło do bezpodstawnego oddalenia skargi przez Sąd I instancji, Poza tym zarzucono naruszenie art. 26a ust. 1a1 pkt 3 w związku z art. 26a ust. 1a2 ustawy w związku z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 12, 13 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 2017 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych przez ich błędną wykładnię polegającą na nieodróżnianiu przez organ pojęcia poniesienie kosztów płacy od pojęcia rozliczenie składek, które dokonywane jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sytuacji, gdy rozliczenie składek przez podmiot następuje po poniesieniu przez skarżącego kosztów płacy, co nie zostało wzięte pod uwagę zarówno przez organ jak i Sąd I instancji oraz doprowadziło do wydania przez ten organ wadliwej decyzji, a następnie bezpodstawnego oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. przez: 1. dokonanie przez Sąd I instancji niewłaściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że skarżąca poniosła koszty płacy z uchybieniem terminu, co zostało ustalone na podstawie wewnętrznego rozliczenia i zaksięgowania przez ZUS podczas, gdy skarżąca terminowo dokonała przelewu z tytułu składek na rzecz ZUS oraz innych kosztów płacy, w tym zaliczek na podatek dochodowy, w stosunku do zgłaszanych do wniosku osób niepełnosprawnych zgodnie z załączonymi do składanych w postępowaniu pism: potwierdzeń przelewu, pasków płac, kart wynagrodzeń i innych dokumentów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy ponieważ doprowadziło do uznania przez Sąd, że skarżąca nieterminowo uiściła koszty płacy za niniejszy okres rozliczeniowy za osoby niepełnosprawne i w konsekwencji doprowadziło do wydania przez organ wadliwej decyzji skutkującej brakiem przyznania dofinansowania, a następnie bezpodstawnego oddalenia skargi, 2. wadliwe sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia skarżonego wyroku, które zawiera twierdzenia, oceny i wnioski wzajemnie ze sobą sprzeczne, co w konsekwencji czyni skarżony wyrok niezrozumiałym dla skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ niekonsekwencje wynikające z toku rozumowania Sądu I instancji doprowadziły do błędnej oceny stanu faktycznego i bezpodstawnego oddalenia skargi, 3. wadliwe sporządzenie uzasadnienia skarżonego wyroku, które w żaden sposób nie wskazuje powodów uznania przez Sąd I instancji, że skarżąca poniosła koszty płacy za osoby niepełnosprawne z uchybieniem terminu oraz oparcie swoich twierdzeń wyłącznie na przywoływaniu treści pism z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz stanowiska organu bez wskazania konkretnych argumentów potwierdzających niewypełnienie przez skarżącą warunków wskazanych w ustawie umożliwiających otrzymanie dofinansowania. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że ich istota sprowadza się do negowania stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym, spółka nie może wybierać, za których pracowników opłaci składki ZUS, a za których nie. Zdaniem WSA, każdy płatnik dokonuje płatności za określoną deklarację ZUS jednym przelewem, a ZUS wpłaconą kwotę dzieli proporcjonalnie na wszystkich zgłoszonych przez płatnika do ubezpieczeń pracowników za dany okres składkowy. Nie jest zatem możliwe opłacenie składek w wysokościach, w jakich skarżąca uznawała, że pokryją one składki za osoby niepełnosprawne, nie opłacając całości należnych składek ZUS za określony okres. Jak trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, osią sporu w tej sprawie jest ocena prawna, czy prawidłowa jest interpretacja przyjęta przez stronę skarżącą, że część składek ZUS za analizowany okres, uiszczona przez skarżącą w terminie wskazanym w art. 26 ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, powinna zostać zaliczona wyłącznie na poczet należności za zatrudnione osoby niepełnosprawne i w związku z tym koszty płacy osoby niepełnosprawnej zostały pokryte w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zgodnie art. 2 pkt 4a tego aktu prawnego, ilekroć w ustawie jest mowa o kosztach płacy oznacza to wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Solidarnościowy. Z kolei, zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z zastrzeżeniem ust. 1a2. Za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że warunkiem korzystania przez pracodawcę z dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych, stanowiącym jednocześnie warunek skuteczności działania mechanizmu aktywizowania osób niepełnosprawnych jest to, aby właśnie koszty płacy, o których mowa w przywołanym przepisie prawa, a więc koszty płacy związane z niczym innym, jak tylko właśnie z zatrudnianiem pracownika niepełnosprawnego, były terminowo ponoszone przez pracodawcę, jako beneficjenta wsparcia. W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że odnosząc się do potocznego znaczenia zwrotu "poniesiony", który jest budulcem art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, zaznaczyć należy, że pojęciu temu odpowiada zwrot zostać obarczonym, obciążonym czymś. Należy zatem dojść do wniosku, że z perspektywy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS. Przyjęcie, że poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy w rozumieniu art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji oznacza dopiero ich rozliczenie lub zaksięgowanie przez ZUS stanowi, w opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego nadinterpretację związaną z przekroczeniem granicy wykładni językowej w ramach możliwego sensu słów użytych w analizowanym przepisie prawa. Stanowisko takie byłoby zasadne, gdyby ustawodawca uzależnił dofinansowanie miesięczne nie od poniesienia miesięcznych kosztów płacy, ale od wygaśnięcia zobowiązań związanych z miesięcznymi kosztami pracy. Konsekwencją powyższych spostrzeżeń jest z jednaj strony konieczność indywidualnego ustalania i rozliczania konta pracownika niepełnosprawnego, natomiast z drugiej strony uwzględnienie dyspozycji pracodawcy opłacającego składki za konkretnych pracowników niepełnosprawnych (zobacz wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I GSK 1369/21, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych argumentów, podejście Sądu I instancji do rozumienia pojęcia kosztów płacy, o których mowa w art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji, którym ustawodawca operuje również na gruncie jej art. 26a ust. 1a1 pkt 3 nie jest prawidłowe. Uwzględniając językowe, systemowe oraz funkcjonalne reguły wykładni, w tym także eksponowane argumenty za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że koszty płacy, o których mowa w przywołanych przepisach prawa, to koszty płacy pracownika niepełnosprawnego (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 159/24, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, tak wyznaczony przepisem prawa materialnego zakres postępowania w rozpatrywanej sprawie w sensie odnoszącym się do ustalenia prawnie istotnych dla jego wyniku faktów, powinien przede wszystkim uwzględniać potrzebę (i zarazem obowiązek) wykazania przez organ administracji, że źródłem i przyczyną stwierdzonych nieprawidłowości jest uchybienie przez pracodawcę terminom ponoszenia kosztów płacy pracowników z niepełnosprawnościami. Stanowisko to jest aktualne i konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w szczególności wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 2217/19, publ. ONSAiWSA 2021, Nr 1, poz. 15 oraz wyroki z dnia 10 listopada 2021 sygn. akt I GSK 853/2; z dnia 4 listopada 2021 sygn. akt I GSK 612/21; z dnia 8 stycznia 2021 sygn. akt I GSK 1459/20, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym za trafne należało uznać na gruncie rozpatrywanej sprawy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 26a ust. 1a1 pkt 3, art. 26a ust. 1a2, art. 2 ust. 4a ustawy o rehabilitacji art. 49 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, § 12, 13 i 16 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek. Mając na uwadze powyższe zasadne okazały się zrzuty odnoszące się do naruszenia przepisów regulujących przebieg postępowania administracyjnego. Otóż wskazana wyżej wykładania przepisów prawa materialnego, zgodnie z którą z perspektywy art. 26a ust. 1a¹ pkt 3 ustawy o rehabilitacji poniesienie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy oznacza faktyczne (rzeczywiste) poniesienie tych świadczeń, w tym ich zapłatę, przez pracodawcę, a nie ich rozliczenie czy zaksięgowanie przez ZUS oznacza wadliwe ustalenie stanu faktycznego w tej sprawie przez organy administracyjne, które jako miarodajne dla ustalenia okoliczności poniesienia miesięcznych kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych przyjęły dopiero rozliczenie i zarachowanie wpłat przez ZUS. Powyższe oznacza, że w sprawie naruszono także standardy postępowania dowodowego o których mowa w art. 76 § 1 i 3 w związku z art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 w związku z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podkreślić, że przepis ten ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy. W szczególności Sąd I instancji przedstawił przyjęty stan faktyczny i stanowiska stron. Dokonał wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, odnosząc je do przyjętego stanu faktycznego, zatem przedstawił i wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zauważyć ponadto należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt I GSK 1318/18; 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1002/11), co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Analiza treści zaskarżonego wyroku, zarówno w odniesieniu do warstwy faktycznej, jak i prawnej, nie daje podstaw, aby twierdzić, że nie spełnia on określonych przywołanym przepisem wymogów konstrukcyjnej poprawności. Podkreślenia wymaga, że konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku umożliwia jego weryfikację przez Naczelny Sąd Administracyjny, co potwierdza tylko stanowisko o braku naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Natomiast fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się co do meritum z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie stanowi podstawy do kwestionowania tego orzeczenia przywołując naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję na podstawie art. 188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Organ administracyjny ponownie załatwiając sprawę uwzględni wykładnię przepisów prawa materialnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie i dostosuje do tej wykładni postępowanie dowodowe. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI