I GSK 1647/19

I GSK 1647/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Kabat-Rembelska
Joanna Salachna /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Go 50/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2019-05-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 64, art. 80
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Go 50/19 w sprawie ze skargi Województwa Lubuskiego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 9 listopada 2018 r. nr 0801-IEE.711.65.2018.10 w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 50/19 - w sprawie ze skargi Województwa Lubuskiego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze (dalej: organ lub Dyrektor IAS) z dnia 9 listopada 2018 r., nr 0801-IEE.711.65.2018.8.10 w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego – uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gorzowie Wielkopolskim z 12 marca 2018 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor IAS, w której zaskarżył orzeczenie w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono:
A. Naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:
1) art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 oraz art. 80 § 1 i art. 80 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i błędne przyjęcie, iż warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętych rachunku bankowym środków pieniężnych, a w związku z tym opłata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas gdy nastąpi "faktyczne" zajecie wierzytelności pieniężnych i w konsekwencji błędne przyjęcie przez WSA, iż w związku z tym, iż w niniejszej sprawie doszło do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków, to tym samym brak było podstaw do obciążenia wierzyciela w/w opłatą egzekucyjną, w sytuacji gdy prawidłowa wykładania art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i art. 80 § 2 u.p.e.a. powinna doprowadzić WSA do wniosku, że iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego to zajęcie stricte tej wierzytelności z rachunku bankowego, co nie jest równoznaczne z "faktycznym" czy "fizycznym" zajęciem środków pieniężnych znajdujących się na rachunku, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że dokonanie prawidłowej wykładni w/w prawa materialnego doprowadziłoby WSA do prawidłowego przyjęcia, iż organ egzekucyjny prawidłowo obciążył zobowiązanego opłatą egzekucyjną i manipulacyjną, jako że organ dokonał prawidłowego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i art. 80 § 2 u.p.e.a. i w konsekwencji WSA nie stwierdziłby naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i nie uchyliłby postanowień w niniejszej sprawie, zaś gdyby Sąd I instancji dokonał właśnie takiej prawidłowej kontroli legalności zaskarżonych postanowień, wówczas bezzasadnie nie naruszył w/w przepisów i wydałby wyrok odmiennej treści, tj. oddalający skargę;
2) art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i art. 80 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 80 § 2 u.p.e.a. oraz niezastosowanie i pominięcie art. 64 § 9 pkt 4 u.p.e.a. stanowiących iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia, a obowiązek uiszczenia opłat powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, w sytuacji gdy w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy w/w przepisy art. 80 § 2 u.p.e.a. oraz art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. powinny zostać zastosowane w sposób właściwy, jako że w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, opłata jest pobierana bez względu na to, czy na rachunku znajdowały się środki, czy też nie, a dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, a stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności tego zajęcia, co jest zgodne z brzmieniem art. 80 § 1 i § 2 u.p.e.a., i znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że WSA stwierdzając brak podstaw do obciążenia wierzyciela opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, niewłaściwie zastosował art. 80 § 1 u.p.e.a., nadto niewłaściwie stosując przepis art. 80 § 2 u.p.e.a. oraz pomijając całkowicie przepis art. 64 § 9 pkt 2 tej u.p.e.a., co doprowadziło Sąd I instancji do błędnych ustaleń i wniosków, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych, a w związku z tym oplata egzekucyjna może być pobrana wyłącznie wówczas gdy nastąpi "faktyczne" zajęcie wierzytelności pieniężnych i w konsekwencji błędne przyjęcie przez WSA, iż w związku z tym, iż w niniejszej sprawie doszło do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było żadnych środków, to tym samym brak było podstaw do obciążenia wierzyciela w/w opłatą, zaś prawidłowe zastosowanie w/w przepisów doprowadziłoby WSA do wniosku, że dla dokonania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, a stan środków na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez znaczenia dla oceny skuteczności tego zajęcia, a prawidłowe zastosowanie w/w przepisów doprowadziłoby WSA do prawidłowego przyjęcia, iż organ egzekucyjny prawidłowo obciążył zobowiązanego opłatą egzekucyjną i manipulacyjną, jako że organ dokonał prawidłowego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i w konsekwencji WSA nie stwierdziłby naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i nie uchyliłby postanowień w niniejszej sprawie, zaś gdyby Sąd I instancji dokonał właśnie takiej prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wówczas bezzasadnie nie naruszył w/w przepisów i wydałby wyrok odmiennej treści, tj. oddalający skargę.
B. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i § 2, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz art. 80 § 1 i § 2 u.p.e.a. i art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie i przyjęcie przez Sąd I instancji - w wyniku niewłaściwej kontroli działania organu – że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz że zachodzi konieczność uwzględnienia przez organ egzekucyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 z dnia 28 czerwca 2016 r., a w związku z tym istniała konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji - błędne niezastosowanie przez Sąd I instancji przewidzianych ustawą p.p.s.a. środków w postaci oddalenia skargi, w sytuacji gdy z akt sprawy oraz analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. oraz że nie zachodzi konieczność uwzględnienia przez organ egzekucyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy oceny prawnej w kwestii wykładni i przesłanek stosowania w sprawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zawartej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 z dnia 28 czerwica 2016 r., w konsekwencji brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji - Sąd I instancji błędnie nie zastosował przewidzianych ustawą p.p.s.a. środków w postaci oddalenia skargi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że prawidłowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia oraz wzięcie przez Sąd I instancji pod uwagę całego materiału zgromadzonego w sprawie oraz prawidłowa analiza stanu faktycznego i prawnego sprawy, jego prawidłowa ocena przez WSA oraz brak naruszenia w/w przepisów postępowania przez WSA, powinna doprowadzić Sąd I instancji do wniosku, że organ prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie należało utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji, jako że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz że brak podstaw do uwzględnienia przez organ egzekucyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyroku Trybuła Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14 z dnia 28 czerwca 2016 r., w zakresie innym niż dotychczas, jako że na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny w/w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 nie doszło do wyeliminowania z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., a tym samym wyrok jest jedynie nakazem dla ustawodawcy do zmiany wskazanych przepisów w zakresie wynikającym z jego sentencji, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu i stąd zaistniały podstawy do oddalenia skargi w całości, zaś gdyby Sąd I instancji dokonał właśnie takiej prawidłowej kontroli legalności zaskarżonych postanowień, wówczas bezzasadnie nie naruszył w/w przepisów i wydałby wyrok odmiennej treści, tj. oddalający skargę.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. Wniesiono też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie zarzutów sformułowanych w jej petitum.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień.
Skargę kasacyjną oparto o obie podstawy.
Wyartykułowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego sformułowane w skardze kasacyjnej mają komplementarny charakter. Taki sposób sformułowania zarzutów uprawnia Naczelny Sąd Administracyjny do łącznego ich rozpoznania. Są to zarzuty nieusprawiedliwione.
Skarżący kasacyjnie w ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego stara się wykazać, że prawidłowa wykładnia i zastosowanie wskazywanych przez niego przepisów u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, gdyż stan środków finansowych na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia nie tylko dla skuteczności zastosowania tego środka, ale też - co istotne - dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej (za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego), a wraz z nim zaistnienia podstaw do jej naliczenia. W ramach zaś zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazuje, iż Sąd I instancji dokonał niewłaściwej kontroli działania organu uznając, że doszło do naruszenia prawa materialnego oraz błędnie uznał, że zachodzi konieczność uwzględnienia przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy oceny prawnej w kwestii wykładni i przesłanek stosowania w sprawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14.
Wstępnie wskazania wymaga, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Mianowicie organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, na które składały się wyliczone opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz opłata manipulacyjna w sytuacji, gdy dochodzona należność nie została wyegzekwowana (na rachunku bankowym dłużnika brak było środków pieniężnych).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w przywołanym przez Sąd I instancji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14, Trybunał orzekł że: "1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."
W wyroku tym TK wskazał, że brak określenia górnej granicy analizowanych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał zauważył też, że w ujęciu materialnym opłaty te są zbliżone do podatku, co oznacza, że należy je interpretować ściśle, zgodnie z intencją ustawodawcy konstytucyjnego, w tym z wyrażoną w art. 217 Konstytucji RP konstytucyjną zasadą określoności ustawowej.
W u.p.e.a. ustawodawca odrębnie uregulował sposób obliczania opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych oraz opłaty manipulacyjnej od momentu powstania obowiązku ich uiszczenia. W stanie prawnym po wydaniu wyroku TK w sprawie SK 31/14 oznacza to konieczność naliczenia opłat egzekucyjnych w kwocie adekwatnej do nakładu pracy i wydatków jakie poniósł organ przy zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela zapatrywania prezentowane w orzecznictwie wskazujące na brak podstaw do naliczania opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w przypadku braku skutecznego zajęcia rachunku bankowego ze względu na brak środków pieniężnych na koncie. Wykładnia przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej może być naliczona przez organ egzekucyjny jedynie wówczas, gdy na zajętym przez organ rachunku bankowym są środki pieniężne. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wyrażany jest pogląd, że opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (tak np. w wyrokach NSA z: 30 maja 2019 r., II FSK 613/19; 12 lutego 2019 r., II FSK 3379/18; 20 marca 2018 r., II FSK 778/16; 6 kwietnia 2017 r., II FSK 693/15; 10 kwietnia 2018 r., II FSK 914/16, I GSK 2918/18). Okoliczność ta nie ma jednak bezpośredniego wpływu na samo określenie momentu powstania obowiązku jej uiszczenia. Moment powstania obowiązku pozostaje ten sam. W dalszym ciągu sytuacją, od której jest uzależnione pobranie opłaty egzekucyjnej jest zajęcie wierzytelności.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. należy wskazać, że zaprezentowane w zaskarżonym wyroku rozumienie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być podważane przez nawiązanie do 64 § 9 pkt 2 czy art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a.
Należy zauważyć, że zarówno w art. 64 § 1 pkt 4 jak i w art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca posłużył się zwrotem "zajęcie wierzytelności". Zgodnie z pierwszym z przywołanych przepisów: Organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. stanowi: Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje: za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.
W art. 80 i nast. u.p.e.a. przewidziano wprost, opisując procedurę zastosowania środka egzekucyjnego, że polega on na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Nie jest to wobec powyższego "zajęcie rachunku bankowego". Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego kasacyjnie, że w przypadku zastosowania tego środka egzekucyjnego opłata jest pobierana bez względu na to czy na rachunku znajdowały się środki czy nie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co potwierdza, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych (v. wyroki NSA z: 6 kwietnia 2017r., II FSK 693/15; 10 kwietnia 2018r., II FSK 914/16; 20 marca 2018 r., II FSK 778/16, 12 lutego 2019r., II FSK 3379/18 oraz 28 maja 2020r., I GSK 1902/19).
Poczynione na początku uwagi dotyczące miarkowania opłat dotyczą także opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., co wynika wprost z przywołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Stąd też Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że w tym zakresie organy muszą mieć na uwadze stanowisko wyrażone przez TK.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, że w okolicznościach sprawy organy orzekając o kosztach postępowania dopuściły się naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a.
Wobec braku wymaganego uzasadnienia do części wskazanych w petitum skargi kasacyjnej jako naruszone przepisów p.p.s.a. (tj. art. 3 § 1 i § 2, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, p.p.s.a.) nie zasługiwały one na rozpoznanie. W odniesieniu zaś do tych, których dotyczy uzasadnienie skargi, NSA stwierdza, że Sąd I instancji nie naruszył art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaskarżony wyrok zawiera zarówno ocenę prawną, jak i wskazówki dla organu co do dalszego postępowania z uwzględnieniem przywołanego wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Dotychczasowe ustalenia determinują uznanie jako niezasadnych zarzutów naruszenia art. 151 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., które to przepisy mają charakter wynikowy. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia któregoś z powyższych przepisów zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie wymienionych wyżej przepisów ogólnych (blankietowych) jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym. Dopiero ewentualne naruszenie przepisów powiązanych z ww. uregulowaniami (co nie miało miejsca w sprawie) decyduje o zasadności takich zarzutów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.