I GSK 1040/19

I GSK 1040/19 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Adamiec
Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1040/18 - Wyrok WSA w Łodzi z 2019-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 361
§ 45 pkt 8
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 47 ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "P." Sp. z o. o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 1040/18 w sprawie ze skargi "P." Sp. z o. o. w K. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "P." Sp. z o. o. w K. na rzecz Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 1040/18 oddalił skargę "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolno środowiskowego.
Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2017 roku w przedmiocie ustalenia Spółce kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 153.042,50 zł.
W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie na skutek stwierdzenia, że w kolejnym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego strona nie złożyła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, ani informacji o kontynuowaniu realizacji zobowiązania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranego wsparcia za lata 2013-2015.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej. W opinii organu nie znajdują również zastosowania przepisy wyznaczające okres przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnie pobranej płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego - art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95.
Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu i - wbrew zarzutom skargi - nie naruszają art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej k.p.a.).
WSA zaznaczył, że wątpliwości budzi już sama możliwość uznania za okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącą wynikiem przyczyn niezależnych od Spółki, faktu skorzystania przez ANR z prawa pierwokupu działek rolnych nr 343, 345 i 347. W chwili rozpoczęcia realizacji programu rolnośrodowiskowego w 2013 roku, Spółka niewątpliwie miała świadomość, że jest to program 5 letni, a zbycie nieruchomości rolnych objętych tym programem przed jego zakończeniem, wywoła określone konsekwencje. WSA podkreślił, że przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego nie jest obowiązkowe, a skoro skarżąca zdecydowała się na jego realizację przez 5 lat i z tego tytułu już od pierwszego roku realizacji tego programu otrzymywała znaczne środki finansowe, to winna przestrzegać podjętych zobowiązań. Sprzedaż działek rolnych, pomimo niezakończenia realizacji programu rolnośrodowiskowego, był decyzją zależną od samej skarżącej, zatem przy jej podejmowaniu winna uwzględnić również treść art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego i spodziewać się tego, że ANR może jednak skorzystać w stosunku do tych działek z prawa pierwokupu.
W konkluzji WSA stwierdził, że wobec tego, iż w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego Spółka nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej i nie złożyła informacji, o której mowa w § 23 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. - dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowego z 2013 r.), co wynikało ze zbycia nieruchomości i zaprzestania realizacji podjętego na tych gruntach zobowiązania rolnośrodowiskowego, organ zasadnie wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranego wsparcia za lata 2013-2015. Jednocześnie, wobec tego, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, obligowało to organ do ustalenia Spółce kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 153.042,50 zł. Przeniesienie posiadania gospodarstwa w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego stanowi zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej i w przypadku, gdy nie nastąpi przejęcie zobowiązań przez następcę (niezależnie od przyczyn), beneficjent winien liczyć się z koniecznością zwrotu pobranych płatności.
W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie oraz rozpoznanie skargi względnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona oświadczyła, iż zrzekam się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na zasadzie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:
I. naruszenie prawa materialnego, a to:
1. art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, str. 15 - dalej: rozporządzenie nr 1974/2006) przez błędną wykładnię i uznanie, że bieg terminu 10 dni roboczych na zgłoszenie wyjątkowych okoliczności, w przypadku których zwrot nienależnie pobranych płatności nie jest wymagany, należy liczyć od dnia złożenia przez Agencję Nieruchomości Rolnych oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, podczas gdy w niniejszej sprawie termin ten powinien być liczony od daty doręczenia skarżącej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2017 roku - tj. od dnia 23 listopada 2017 roku;
2. § 45 pkt 8) rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. przez uznanie przez Sąd I instancji, że w sprawie nie zachodzi inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika, mimo że istnienie w sprawie takiej okoliczności przyjął organ II instancji.
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2018 r. pomimo że ww. decyzja podlegała uchyleniu, gdyż została wydana z naruszeniem ww. przepisów k.p.a. - tj. organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca Spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego wyroku przez pryzmat postawionych zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przepisów procesowych i prawa materialnego, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna koncentruje się na dwóch kwestiach. Pierwsza to, od jakiej daty należy liczyć bieg terminu 10 dni roboczych na zgłoszenie wyjątkowych okoliczności, czy od dnia złożenia przez Agencję Nieruchomości Rolnych oświadczenia o wykonaniu prawa pierwokupu, jak uważają organy i Sąd I instancji, który podzielił w tym zakresie pogląd zaprezentowany przez organy administracji, czy od daty doręczenia skarżącej decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, jak twierdzi skarżąca kasacyjnie Spółka. Druga, że w sprawie nie zachodzi inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika, mimo że istnienie w sprawie takiej okoliczności przyjął organ II instancji. W zakresie przedstawionego przedmiotu sporu w zarzucie procesowym, podnosi się, iż organ rozpoznający sprawę nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji uznał, że w sprawie doszło do naruszenia nie tylko 10 dniowego terminu na zgłoszenie wyjątkowych okoliczności, w przypadku których zwrot nienależnie pobranych płatności nie jest wymagany, jak uznały organy, ale również, że w okolicznościach stanu faktycznego nie zaistniała przesłanka wyjątkowych okoliczności, która usprawiedliwiałaby brak zwrotu płatności rolnośrodowiskowych.
Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że Spółka winna liczyć się z tym, że w przypadku sprzedaży nieruchomości rolniczych Agencja Nieruchomości Rolnych może zrealizować przysługujące jej uprawnienie w postaci prawa pierwokupu. Co w konsekwencji może prowadzić do braku kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego i obowiązku zwrotu pobranych płatności, jako płatności nienależnych. Tym bardziej, że w umowie z B. Spółką z o.o. w O., tj. potencjalnym nabywcą zbywanych nieruchomości nie było postanowień o kontynuacji zobowiązania, skutkujących brakiem obowiązku zwrotu płatności rolnośrodowiskowych przez skarżącą kasacyjnie Spółkę.
Podkreślić należy, że te wyjątkowe przypadki usprawiedliwiające brak zwrotu płatności rolnośrodowiskowych są okolicznościami niezależnymi od rolnika i których nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Przypomnieć w tym miejsc należy, że w myśl art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta: śmierć beneficjenta (lit. a); długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu (lit. b); wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania (lit. c); katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa (lit. d); wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich (lit. e); choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza(lit. f). Zgodnie zaś z powoływanym w zarzucie kasacyjnym § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.
Zarówno analiza katalogu otwartego przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności zawartego w art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006, jak i treść przesłanki pomieszczonej w § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., przekonuje, że sytuacja usprawiedliwiająca brak zwrotu musi być niezależna od rolnika i której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Wszystkie bowiem przypadki przykładowo wskazane w powołanym przepisie rozporządzenia Komisji, a mianowicie: śmierć beneficjenta, długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania, katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich, choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza, mają właśnie taki charakter – przyczyn niezależnych od rolnika i których nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Należy także zauważyć ze względu na otwarty charakter tego katalogu, że te inne niewymienione w przepisie przypadki muszą być do tych wskazanych podobne i tej samej wagi, co oznacza również, że muszą być one niezależne od rolnika realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz to, że nie można było ich przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Na uwagę zasługuje przypadek wskazany pod lit. c art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji - wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania. Prawodawca unijny wprost w nim wskazał, że podstawą wyłączającą zwrot płatności jest wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, ale wywłaszczenia, którego nie można było przewidzieć. Zatem w sytuacji, gdy wywłaszczenie było do przewidzenia w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, zaistnieje obowiązek zwrotu płatności. Niewątpliwie wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, którego to wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania jest niezależne od rolnika.
Także, w § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. prawodawca krajowy wskazując w sposób ogólny przesłankę wyłączającą zwrot płatności wprost postanowił, że dotyczy ona wyłącznie przypadków niezależnych od rolnika, których nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania.
W ocenie NSA, utrata własności nieruchomości rolniczych może stanowić podstawę do zaniechania żądania zwrotu płatności, ale jedynie w sytuacji, gdy będzie ona niezależna od rolnika. Spółka decydując się zaś na sprzedaż nieruchomości rolniczych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym winna się liczyć z tym, iż taka transakcja może doprowadzić do zwrotu płatności ze względu na brak kontynuacji zobowiązania. Dalszej realizacji zobowiązania nie przewidziała bowiem w postanowieniach umownych. Potencjalny nabywca nie został zobligowany do dalszej realizacji zobowiązania zaciągniętego przez skarżącą kasacyjnie Spółkę. Poza tym winna mieć też na względzie możliwość skorzystania przez Agencję Nieruchomości Rolnych z prawa pierwokupu, a w konsekwencji także brak kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Podkreślić w tym miejscu należy, że podjęcie decyzji o sprzedaży nieruchomości rolniczych zależne było od woli Spółki. Spółka niewątpliwie miała świadomość, że realizuje program 5 letni, a zbycie nieruchomości rolnych objętych tym programem przed jego zakończeniem, wywoła określone konsekwencje. Podkreślić należy, że przystąpienie do programu rolnośrodowiskowego nie jest obowiązkowe, a skoro skarżąca zdecydowała się na jego realizację przez 5 lat i z tego tytułu już od pierwszego roku realizacji tego programu otrzymywała znaczne środki finansowe, to winna przestrzegać podjętych zobowiązań. Sprzedaż działek rolnych, pomimo niezakończenia realizacji programu rolnośrodowiskowego, był decyzją zależną od samej skarżącej, zatem przy jej podejmowaniu winna także uwzględnić treść art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego i spodziewać się tego, że Agencja Nieruchomości Rolnych może skorzystać w stosunku do zbywanych działek z prawa pierwokupu. Tym samym nie można uznać w okolicznościach faktycznych sprawy, iż Spółka mogła skorzystać z przesłanki pomieszczonej w § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. wyłączającej zwrot przyznanej pomocy.
W zakresie drugiej kwestii spornej, a mianowicie uchybienia 10 dniowemu terminowi na zgłoszenie przypadku siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności rację należy przyznać organom rozpoznającym sprawę oraz Sądowi I instancji, który zaaprobował ich pogląd wyrażony w decyzjach. Spółka uchybiła temu terminowi.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/20062 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Zasadnie, w ocenie NSA, Sąd I instancji uznał w ślad za organami, że termin ten winien być liczony od realizacji przez Agencję Nieruchomości Rolnych prawa pierwokupu.
Należy w powyższym kontekście wskazać, iż zasadnie Sąd I instancji zauważył, że skarżąca nie poinformowała w terminie o okolicznościach skutkujących zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej na części gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Zgodnie bowiem z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, w tym również oświadczeniami strony w przedmiotowej kwestii, zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej na części gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, w wyniku utraty ich posiadania, nastąpiło w roku 2015. Natomiast skarżąca o wystąpieniu ww. okoliczności poinformowała organ dopiero w dniu 6 grudnia 2017 r., tj. w dniu złożenia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Należy podkreślić za Sądem I instancji akceptującym pogląd organu, iż samo zaistnienie "siły wyższej" nie jest wystarczające do tego, aby wyłączyć obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych. Niezbędne jest również zawiadomienie organu na piśmie w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent był w stanie dokonać tej czynności, o zaistnieniu przypadku "siły wyższej".
Nie można przy tym zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie Spółką, że o wystąpieniu wskazywanej okoliczności dowiedziała się dopiero z decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w treści której organ zawarł informację o konieczności zwrotu otrzymanej pomocy ze względu na nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego. Okolicznością będącą przeszkodą w realizacji programu rolnośrodowiskowego, jest to, że w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego Spółka wyzbyła się posiadania działek rolnych objętych tym programem, co było równoznaczne z brakiem możliwości kontynuowania zobowiązania podjętego w 2013 r. Z chwilą zatem, gdy skarżąca kasacyjnie powzięła wiadomość o skorzystaniu w dniu 28 grudnia 2015 r. przez Agencje Nieruchomości Rolnych z prawa pierwokupu działek rolnych, a zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika skarżącej złożonym na rozprawie było to pod koniec 2015 r., miała obowiązek poinformować organ o tym fakcie w ciągu 10 dni roboczych, aby móc ewentualnie skorzystać z regulacji § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Nie ulega wątpliwości, iż omawiany termin nie został przez Spółkę zachowany, zatem zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 uznać należało za nieusprawiedliwiony.
W świetle przedstawionej argumentacji, także zarzut procesowy dotyczący twierdzenia, iż organ rozpoznający sprawę nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego z uwzględnieniem słusznego interesu strony, w ustalonych okolicznościach faktycznych należało uznać za niezasadny.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za niezasadne i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 6 oraz z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).