I GSK 1035/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Rady Miasta Pruszkowa, potwierdzając nieważność uchwały w części definiującej 'wydatki bieżące' na potrzeby naliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli, uznając to za przekroczenie upoważnienia ustawowego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miasta Pruszkowa od wyroku WSA, który stwierdził nieważność § 4 ust. 3 uchwały Rady w sprawie trybu udzielania dotacji niepublicznym przedszkolom. WSA uznał, że Rada przekroczyła upoważnienie ustawowe, definiując 'wydatki bieżące' poprzez wyłączenie remontów kapitalnych i dochodów rodziców, co NSA uznał za prawidłowe. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że uchwała w tej części była niezgodna z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta Pruszkowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził nieważność § 4 ust. 3 uchwały Rady z 2011 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym przedszkolom. WSA uznał, że Rada przekroczyła swoje upoważnienie ustawowe, definiując podstawę naliczania dotacji jako kwotę z budżetu miasta na działalność bieżącą przedszkoli publicznych, pomniejszoną o dochody rodziców, z wyłączeniem remontów kapitalnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził prawidłowość stanowiska WSA. Sąd podkreślił, że upoważnienie ustawowe zawarte w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty pozwala organom samorządowym na ustalenie 'trybu udzielania i rozliczania dotacji', ale nie na modyfikowanie ustawowych zasad obliczania jej wysokości czy definiowanie pojęć takich jak 'wydatki bieżące'. NSA uznał, że Rada Miasta Pruszkowa, definiując w uchwale pojęcie 'wydatków bieżących' i wyłączając z niego remonty kapitalne oraz dochody rodziców, wyszła poza zakres upoważnienia ustawowego. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną, utrzymując w mocy wyrok WSA stwierdzający nieważność spornego przepisu uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie może definiować pojęcia 'wydatków bieżących' w sposób modyfikujący ustawowe zasady obliczania dotacji, gdyż wykracza to poza zakres upoważnienia ustawowego do ustalenia 'trybu udzielania i rozliczania dotacji'.
Uzasadnienie
NSA uznał, że upoważnienie z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty pozwala jedynie na określenie czynności techniczno-księgowych związanych z udzielaniem i rozliczaniem dotacji, a nie na modyfikowanie zasad obliczania jej wysokości czy definiowanie pojęć ustawowych. Definiowanie 'wydatków bieżących' przez radę, z wyłączeniem remontów kapitalnych i dochodów rodziców, stanowiło przekroczenie tego upoważnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.s.o. art. 90 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Upoważnia organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli ich wykorzystania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych we wniosku i rozliczeniu, oraz termin i sposób rozliczenia. Nie uprawnia do modyfikowania ustawowych zasad obliczania dotacji ani definiowania pojęć ustawowych.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.s.o. art. 90 § ust. 2d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Określa zasady określania wysokości dotacji.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa prawna uchwały rady gminy.
u.f.p. art. 236 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definicja wydatków bieżących w planie wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
u.f.p. art. 236 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Definicja wydatków bieżących budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego jako źródło powszechnie obowiązującego prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego jako źródło powszechnie obowiązującego prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Miasta Pruszkowa w § 4 ust. 3 definiująca 'wydatki bieżące' poprzez wyłączenie remontów kapitalnych i dochodów rodziców stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego z art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może modyfikować ustawowych zasad obliczania dotacji ani definiować pojęć ustawowych w ramach ustalania 'trybu udzielania i rozliczania dotacji'.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 90 ust. 2d i 90 ust. 4 ustawy oświatowej, uznając, że Rada przekroczyła upoważnienie. Wyrok WSA naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Wyrok WSA naruszył przepisy postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) z powodu wadliwego uzasadnienia, które nie odniosło się do kwestii wyłączenia remontów kapitalnych z podstawy naliczania dotacji.
Godne uwagi sformułowania
Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego – z uwagi na użyty przez ustawodawcę zwrot 'w szczególności' – może wprawdzie uregulować inne kwestie niż podstawę obliczenia dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji, jednakże przedmiotem regulacji może być wyłącznie 'tryb udzielania i rozliczania dotacji'. Tryb udzielania i rozliczania dotacji należy rozumieć jako określenie przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. Definicja wydatku bieżącego zamieszczona w § 4 ust.3 zaskarżonej uchwały wykraczała poza ustawową delegację zawartą w art. 90 ust. 4 u.o.s.o., gdyż nie mieściła się w pojęciu 'ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji'.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Izabella Janson
członek
Piotr Pietrasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie przez organy samorządowe zasad udzielania dotacji, zakres upoważnienia ustawowego do tworzenia aktów prawa miejscowego, interpretacja pojęcia 'wydatków bieżących' w kontekście dotacji oświatowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dotacjami dla niepublicznych placówek oświatowych i interpretacją przepisów ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia finansowania edukacji i zakresu kompetencji organów samorządowych, co jest istotne dla samorządowców, prawników i dyrektorów placówek oświatowych.
“Samorząd nie może dowolnie definiować wydatków przy dotacjach dla przedszkoli – NSA wyjaśnia granice prawa miejscowego.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1035/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-02-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/ Izabella Janson Piotr Pietrasz Symbol z opisem 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Oświata Sygn. powiązane V SA/Wa 1044/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-01-15 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572 art. 90 ust. 4 Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Miasta Pruszkowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1044/20 w sprawie ze skargi T. S. na uchwałę Rady Miasta Pruszkowa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym przedszkolom, punktom przedszkolnym i gimnazjom znajdującym się na terenie miasta oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1044/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. S. (dalej "skarżący", "strona") stwierdza nieważność § 4 ust. 3 uchwałę Rady Miasta Pruszkowa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] oraz zasądził od Rady Miasta Pruszków na rzecz skarżącego kwotę 797 zł (siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Rada Miasta Pruszków podjęła w dniu [...] grudnia 2011 r. uchwałę nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym przedszkolom, punktom przedszkolnym, zespołom wychowania przedszkolnego, szkołom podstawowym i gimnazjom znajdującym się na terenie Miasta Pruszków, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania (dalej: "uchwała"). Jako podstawę prawną podjętej uchwały organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. Nr 142 z 2001 r. poz.1591 z późn. zmianami) oraz art. 90 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. systemie oświaty (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej "u.s.o." lub "ustawa oświatowa"). Zgodnie z § 4 ust. 3 ww. uchwały podstawą do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego przypadającej na jednego ucznia jest kwota zapisana w budżecie miasta Pruszkowa na działalność bieżącą przedszkoli publicznych (bez remontów kapitalnych), pomniejszona o zaplanowane dochody z opłat za przedszkole wnoszonych przez rodziców. Skarżący zaskarżyli tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1044/20 ją uwzględnił i stwierdził nieważność § 4 ust. 3 uchwałę Rady Miasta Pruszkowa z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 90 ust. 2d i ust. 4 u.s.o. (w brzmieniu obowiązującym w czasie obowiązywania zaskarżonej uchwały) i podkreślił, że uchwały podejmowane na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. są aktami prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 w zw. z art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego zawierające przepisy generalne, powszechnie obowiązujące na obszarze działania organu, który taki akt prawny ustanowił oraz stanowiące o obowiązkach lub uprawnieniach abstrakcyjnie określonych podmiotów – są jednym ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 90 ust. 4 u.s.o., właściwym do ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powinien określić w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. W ocenie Sadu I instancji, intencją ustawodawcy było przeniesienie na rzecz organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia do ustalenia, w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego), ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. Uchwała taka może zawierać m.in. przepisy regulujące treść wniosku o przyznanie, upoważnienie jednostek organizacyjnych działających w ramach właściwego urzędu do weryfikacji formalnej wniosków, czy też szczegółowy tryb prowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystania środków. Zdaniem Sądu I instancji, w kwestionowanym § 4 ust 3 uchwały wskazano, że podstawą do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego przypadającej na jednego ucznia jest kwota zapisana w budżecie miasta Pruszkowa na działalność bieżącą przedszkoli publicznych (bez remontów kapitalnych), pomniejszona o zaplanowane dochody z opłat za przedszkole wnoszonych przez rodziców. Rada Miasta Pruszków dokonała w ten sposób zdefiniowania użytego w § 4 ust. 3 pojęcia "wydatków bieżących" ponoszonych w przedszkolu, do czego nie miała prawa. Następnie organ, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2021 r. wydany w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1044/20. I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.: 1) art. 90 ust. 2d i art. 90 ust. 4 ustawy oświatowej (w brzmieniu na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały Rady Miasta Pruszkowa), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na: a) przyjęciu, że w § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Pruszkowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. doszło do bezprawnego zdefiniowania pojęcia "wydatków bieżących", b) uznaniu, że w podstawie do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego powinny zostać uwzględnione także wydatki na remonty kapitalne oraz dochody z opłat za przedszkole wnoszone przez rodziców, c) przyjęciu, że przepisy te nie dawały uprawnienia radzie gminy do ustalenia zasad obliczania wysokości dotacji dla przedszkoli niepublicznych poprzez pomniejszenie środków przeznaczonych w budżecie gminy będących podstawą udzielenia dotacji o wydatki finansowane z opłat wnoszonych przez rodziców, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że § 4 ust. 3 uchwały Rady Miasta Pruszkowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. został uchwalony z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego określonego w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i z naruszeniem art. 90 ust. 2d ustawy o systemie oświaty, podczas gdy § 4 ust. 3 uchwały Rady Miasta Pruszkowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nie został uchwalony z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego, gdyż w jego ramach nie doszło do modyfikacji ustawowego pojęcia wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia, ponieważ wydatkiem bieżącym nie jest wydatek na remonty kapitalne, a funkcjonalna i celowościowa wykładnia przepisu art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty powinna prowadzić do przyjęcia możliwości pomniejszania środków przeznaczonych w budżecie gminy będących podstawą udzielenia dotacji dla przedszkoli niepublicznych także o wydatki finansowane z opłat wnoszonych przez rodziców, co miało wpływ na wynik sprawy. 2) art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w § 4 ust. 3 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Pruszkowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. doszło do bezprawnego zdefiniowania pojęcia "wydatków bieżących", polegającego na wyłączeniu wydatków na remonty kapitalne i opłat za przedszkole wnoszonych przez rodziców z podstawy naliczenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli i punktów przedszkolnych, co prowadziło do wadliwego ustalenia, że § 4 ust. 3 uchwały Rady Miasta Pruszkowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. został uchwalony z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego określonego w art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty i z naruszeniem art. 90 ust. 2d ustawy o systemie oświaty, gdyż w jego ramach nie doszło do modyfikacji ustawowego pojęcia wydatków bieżących ponoszonych na jednego ucznia, co miało wpływ na wynik sprawy. II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, nie odpowiadającego wymogom przywołanego przepisu z uwagi na nieprzedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w treści uzasadnienia wyroku stanowiska WSA dotyczącego możliwości wyłączenia z podstawy do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego kwoty przeznaczonej na remonty kapitalne, który to brak uniemożliwia instancyjną kontrolę prawidłowości zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2021 r., wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1044/20 w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Istota sporu w niniejszej sprawie, sprowadza się do zakresu upoważnienia dla organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, określonego w przepisach art. 90 ust. 4 u.o.s. dla regulacji trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych, a tym samym, czy uchwała w zaskarżonej części przekracza lub nie zakres upoważnienia ustawowego zawartego w przytoczonych przepisach ustawy o systemie oświaty. W konsekwencji prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zaskarżoną uchwałę uznał ją za nieważną w zakresie § 4 ust.3 w którym wskazano, że podstawą do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego przypadającej na jednego ucznia jest kwota zapisana w budżecie miasta Pruszkowa na działalność bieżącą przedszkoli publicznych (bez remontów kapitalnych), pomniejszona o zaplanowane dochody z opłat za przedszkole wnoszonych przez rodziców. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wbrew wyrażonemu w skardze kasacyjnej stanowisku, Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, niespełnienia formalnych warunków, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. W związku z tym nie może budzić wątpliwości, że ocena ta musi być dokonywana (wyjaśniana) w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia, którą zaskarżony wyrok zawiera. W konsekwencji, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje jaki stan faktyczny sprawy został przez Sąd I instancji przyjęty, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji nie dość, że zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., to również, jeżeli nie przede wszystkim, gdy chodzi o przyjęte za podstawę wyrokowania w sprawie prawnie relewantne fakty – analizę przedstawionych w nim argumentów. Wskazać też należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji, który doprowadził do rozstrzygnięcia o nieważności § 4 pkt 3 zaskarżonej uchwały, a tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Za brakiem zasadności omawianego zarzutu naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., które według autora skargi kasacyjnej nastąpiło w ten sposób, że Sąd I instancji nie przedstawił wyraźnego stanowiska dotyczącego możliwości niewliczania do podstawy do naliczania wysokości dotacji dla niepublicznych przedszkoli i innych form wychowania przedszkolnego kwoty przeznaczonej na remonty kapitalne, przemawia brak rozwinięcia tego zarzutu, uzasadnienia w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że pominięcie w uzasadnieniu wyroku przez Sąd I instancji kwestii nieujmowania wydatków na remonty kapitalne w ramach podstawy do naliczania wysokości dotacji, ma istotny wpływ na wynik sprawy. Powoduje to w konsekwencji, że wobec tego rodzaju twierdzenia oraz stopnia jego ogólności, braku odniesienia się do kwestii szczegółowych, w tym zwłaszcza do znaczenia oraz doniosłości zarzutów, autor skargi kasacyjnej nie wykazał sugerowanych wad i deficytów, które można, czy też należałoby kwalifikować, jako naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona, wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Dlatego – co należy podkreślić – polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (wyrok NSA z 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, tamże). Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej o charakterze materialnoprawnym, zawartych w petitum skargi kasacyjnej, z uwagi na ich funkcjonalne powiązanie Naczelny Sąd Administracyjny dokona ich łącznej oceny. Przyjmując za punkt oceny zarysowany w uzasadnieniu powyżej spór (zanim NSA odniósł się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.) - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stosownie do art. 90 ust. 4 u.o.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Na mocy tego przepisu organy jednostek samorządu terytorialnego upoważnione zostały do uszczegóławiania zasad przyznawania dotacji, poprzez określenie w sposób techniczny reguł jej przekazywania i rozliczania. Konstrukcja upoważnienia ustawowego zawartego w art. 90 ust. 4 u.s.o. wyraźnie dowodzi, jak podnosi judykatura, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego - z uwagi na użyty przez ustawodawcę zwrot "w szczególności" - może wprawdzie uregulować inne kwestie niż podstawę obliczenia dotacji i zakres danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji, jednakże przedmiotem regulacji może być wyłącznie "tryb udzielania i rozliczania dotacji". Tryb i zakres danych, o których mowa w tym przepisie, nie może być identyfikowany z zasadami oraz przesłankami udzielania dotacji, a zatem z warunkami koniecznymi dla uzyskania dotacji. Organ wykonujący jednostki samorządu terytorialnego kompetencję prawodawczą zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Przepis art. 90 ust. 4 u.o.s.o. nie daje tym organom uprawnienia do wskazywania w uchwale dodatkowych kryteriów, czy też zmian zasad obliczania dotacji, jak i regulowania tego, co zostało już uregulowane ustawowo, modyfikowania ustawowych zasad ustalania i udzielania dotacji, czy też do wychodzenia poza zakres upoważnienia ustawowego. Uchwała powinna nadto uwzględniać istniejący stan prawny, a także brać pod uwagę istotę dotacji i jej charakter. Przepis art. 90 ust. 4 u.s.o. choć daje jednostce samorządu terytorialnego uprawnienie do ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji a także terminu i sposobu tego rozliczenia, to jednak nie wyłącza on w żaden sposób zasad ustalania stawki dotacji uregulowanej u.s.o. - w tym art. 90 ust. 2d tej ustawy - i nie uprawnia do wprowadzenia regulacji niezgodnych z ustawą (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 października 2017r., sygn. akt II GSK 40/16; z dnia 20 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 5235/16; z dnia 4 kwietnia 2017r., sygn. akt II GSK 1454/15, tamże). Użyty w art. 90 ust. 4 u.o.s.o. istotny dla rozpoznania zaistniałego w tej sprawie sporu zwrot "tryb udzielania i rozliczania dotacji" należy zatem rozumieć - jak to zgodnie przyjmuje judykatura - jako określenie przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego czynności o charakterze materialno-technicznym z zakresu księgowości i rachunkowości. Tryb rozliczania dotacji oznacza zaś zwłaszcza zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczenia dotacji oraz sprawozdawczości dla organu dotującego (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016r., II GSK 1240/15, tamże). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest zajęte na gruncie tak rozumianego przepisu art. 90 ust. 4 u.s.o.s. stanowisko Sądu I instancji, że po pierwsze, ustawodawca w momencie podjęcia zaskarżonej uchwały precyzyjnie wskazał zasady określania wysokości dotacji w art. 90 ust. 2b u.o.s.o.; po drugie, że trzeba oddzielić sferę wydatkowania od sfery źródeł finansowania ustalonych, zaplanowanych wydatków; po trzecie, że odrębną kwestią jest zasadność przeznaczania dotacji przez jej beneficjentów na wyżywienie podopiecznych w sytuacji kiedy ich rodzice ponoszą koszty wyżywienia poprzez uiszczanie opłat na rzecz danego przedszkola; oraz po czwarte, że przedmiotem tego postępowania jest ocena legalności. Zdaniem Sądu I instancji kwestia wydatkowania dotacji, z czym wiąże się wydatkowanie dotacji na wyżywienie podopiecznych, pokrywanych przez rodziców, nie mogła być unormowana w uchwale, skoro kwestię tę regulowała norma ustawowa, a organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego nie mogły poprzez zapisy uchwały modyfikować ustawowych zasad udzielania dotacji. Należy zgodzić się więc z Sądem I instancji, który wskazał, że zamieszczenie w § 4 pkt 3 zaskarżonej uchwały definicji wydatków bieżących ponoszonych przez placówki oświatowe w istocie modyfikuje regulację ustawową. Do wydatku bieżącego szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej nie mogą być zaliczane wydatki majątkowe, takie jak nabycie środków trwałych, czy też modernizacja przeprowadzona w obcych środkach trwałych. Tym samym nie jest nim również koszt poniesiony na remont kapitalny. Dotacja ma bowiem mieszany charakter i udzielana jest jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel - realizację dofinansowania zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Rola tej dotacji nie polega więc na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez wspomniane wcześniej podmioty/placówki, bądź jednostkę je prowadzącą, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków (por. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2018 r. sygn. akt. I GSK 1219/18; z dnia 1 kwietnia 2019 sygn. akt I GSK 3493/18; z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 1327/23, tamże). Sąd I instancji wskazał na wyjaśnienie pojęcia "wydatków bieżących" w art. 236 ust. 1 u.f.p "W planie wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego wyszczególnia się, w układzie działów i rozdziałów klasyfikacji budżetowej, planowane kwoty wydatków bieżących i wydatków majątkowych. Zgodnie z brzmieniem art. 236 ust.2. u.f.p. "Przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi". Nie można także pominąć tego, że wydatkowanie dotacji, w tym kwalifikowanie wydatków do wydatków bieżących (określanie zakresu tego pojęcia) jest dokonywane na etapie rozliczania dotacji, przy uwzględnieniu metod wykładni prawa. Przy kwalifikowaniu danego wydatku do wydatku bieżącego decydują cechy wspólne przykładowo wymienionych w art. 236 ust. 3 wydatków bieżących. Uznać zatem należało, że treść definicji wydatku bieżącego zamieszczona w § 4 ust.3 zaskarżonej uchwały wykraczała poza ustawową delegację zawartą w art. 90 ust. 4 u.o.s.o., gdyż nie mieściła się w pojęciu "ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji" rozumianego w zaprezentowany wcześniej sposób. Okoliczność ta uprawniała Sąd I instancji do stwierdzenia, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., nieważności § 4 ust.3. zaskarżonej uchwały. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI