Orzeczenie · 2023-05-12

I GSK 1023/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-05-12

NSArolnictwoWysokansa

płatności rolnesystemy wsparciaEFRROWtytuł prawny do gruntuzawieszenie postępowaniaARiMRprawo unijnerolnictwo

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę skarżącego na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zarzut sprzeczności polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej. Głównym argumentem skarżącego było twierdzenie, że posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych nie powinno być warunkiem koniecznym do przyznania płatności, a jego brak nie powinien skutkować zawieszeniem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustrojowych (art. 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a.) nie są zasadne, ponieważ nie wykazano, aby sąd I instancji zastosował inne kryterium kontroli niż zgodność z prawem. Sąd podkreślił, że posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa jest wymogiem koniecznym do przyznania płatności bezpośrednich i stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania. NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo oraz uzasadnienie projektu ustawy, wskazując na potrzebę zapobiegania nadużyciom i bezprawnemu zajmowaniu gruntów państwowych. Sąd stwierdził, że wymóg posiadania tytułu prawnego jest zgodny z prawem unijnym i zasadą proporcjonalności, a jego wprowadzenie ma na celu ochronę mienia publicznego i realizację celów ustrojowych polskiego rolnictwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Uzasadnienie wymogu posiadania tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa jako warunku przyznania płatności bezpośrednich i podstawy do zawieszenia postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie gruntów rolnych Skarbu Państwa i płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności bezpośrednich i czy jego brak uzasadnia zawieszenie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa jest wymogiem koniecznym do przyznania płatności bezpośrednich i stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skutkujące obligatoryjnym zawieszeniem postępowania.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa jest zgodny z prawem unijnym i zasadą proporcjonalności, a jego wprowadzenie ma na celu zapobieganie nadużyciom i bezprawnemu zajmowaniu gruntów państwowych, co jest istotne dla kształtowania ustroju rolnego.

Czy przepis krajowy (art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach) sprzeczny z prawem unijnym powinien być uznany za nieobowiązujący?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymóg posiadania tytułu prawnego do gruntów rolnych Skarbu Państwa, wprowadzony przepisem krajowym, nie jest sprzeczny z prawem unijnym, pod warunkiem uwzględnienia celów przepisów unijnych i przestrzegania ogólnych zasad prawa unijnego, w szczególności zasady proporcjonalności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że państwa członkowskie mają pewien zakres swobodnego uznania w zakresie dokumentów wymaganych od beneficjentów, a wymóg tytułu prawnego do gruntów państwowych jest uzasadniony potrzebą zapobiegania nadużyciom i zgodny z zasadą proporcjonalności, co potwierdził TSUE.

Czy sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej wyłącznie poprzez pryzmat zgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kryterium legalności, o którym mowa w art. 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., oznacza kontrolę zgodności działalności administracji z przepisami prawa, a nie ocenę celowości czy racjonalności działania.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że przepisy te mają charakter ustrojowy i określają wzorzec kontroli sądowej jako zgodność z prawem. Zarzut naruszenia tych przepisów jest nieskuteczny, jeśli skarżący kwestionuje jedynie prawidłowość zastosowania prawa przez sąd I instancji, a nie samą kompetencję sądu czy kryterium kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o płatnościach art. 18 § ust. 4

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 97 § § 1 ust. 4