I GSK 102/23

I GSK 102/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc
Henryk Wach /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Sygn. powiązane
III SA/Po 626/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-11-03
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Protokolant starszy asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt III SA/Po 626/22 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 listopada 2022 r., III SA/Po 626/22 po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie z 16 lutego 2022 r., nr [...]
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.
[...] (dalej: skarżący) 19 października 2021 r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia, w związku ze zbliżającym się terminem ostatniej płatności należności ZUS, rozłożonych na raty umową z 10 listopada 2020 r.
ZUS oddział w Rzeszowie decyzją z 16 lutego 2022 r. nr 311/2022:
w pkt 1) odmówił umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie [...] złotych, w tym:
a) ubezpieczenia społeczne za okres [...] b) ubezpieczenie zdrowotne za okres [...]
c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...]
w pkt 2) odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek za okres [...]
Po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek skarżącego, ZUS oddział w Bielsku-Białej decyzją z 25 maja 2022 r. nr [...] – utrzymał w mocy decyzję z 16 lutego 2022 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.
Organ szeroko opisał i odniósł się do szeregu dokumentów, które zostały załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Dalej ZUS napisał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2021.423, dalej: u.s.u.s.) należności z tytułu składek (w tym składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 wyżej wymienionej ustawy, które organ przytoczył.
Organ wyjaśnił, że przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów: z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, z których wynikałoby, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, z których wynikałoby, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, z których wynikałoby, że ogłoszono upadłość. Nadto ZUS napisał, że nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - działalność wnioskodawcy została zawieszona, co nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem; nie zachodzi również przesłanka braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. także nie zachodzi, bowiem nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
ZUS stwierdził, że nie neguje problemów zdrowotnych i podchodzi do nich ze zrozumieniem, jednak podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest sam fakt istnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Wnioskodawca otrzymuje świadczenie emerytalne, które jest stałym źródłem dochodu wypłacanym bez względu na stan zdrowia oraz ewentualną konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny i może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia wobec ZUS. Zdaniem ZUS w sprawie ta przesłanka nie zachodzi.
WSA w Poznaniu po rozpoznaniu skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 25 maja 2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie z 16 lutego 2022 r., nr [...]
Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organów obu instancji.
Przypadki, których wystąpienie umożliwia umorzenie należności z tytułu składek ZUS w całości bądź w części wynikają z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 Rozporządzenia – jak zresztą wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Z przepisów tych wynika, że należności te mogą zostać umorzone w razie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.) lub w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).
WSA wskazał, że organ rozpatrując wniosek skarżącego był zobligowany w pierwszym rzędzie ocenić, czy zachodzi całkowita nieściągalność składek objętych żądaniem, przy czym przypadki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s.
W zaskarżonej decyzji organ wymienił i przeanalizował spełnienie każdej z tych przesłanek. Sąd podzielił stanowisko organu, że wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.
W przywołanej przez organ uchwale Sądu Najwyższego z 6 maja 2004 r., II UZP 6/04, (OSNP 2004/16/285) wskazano między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s, wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Oznacza to zatem tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.
Sąd podzielił stanowisko organu, że w kontrolowanej sprawie przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów: z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, z których wynikałoby, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, z których wynikałoby, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, z których wynikałoby, że ogłoszono upadłość. Nadto w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. - działalność wnioskodawcy została zawieszona, co nie jest równoznaczne z jej zaprzestaniem; nie zachodzi również przesłanka braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodzi w sprawie, ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodzi dlatego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. także nie zachodzi, bowiem nie można stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Sąd zaznaczył, że ZUS przeanalizował, czy w sprawie występują wyżej wymienione przesłanki. Sąd podzielił stanowisko organu, że w realiach sprawy nie można stwierdzić spełnienia wyżej wymienionych przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1-2 Rozporządzenia. Organ, na podstawie akt sprawy załączonych do skargi miał podstawy do przyjęcia, że sytuacja finansowa nie wskazuje na stan ubóstwa i konieczność sięgania po pomoc z opieki społecznej, która dedykowana jest tylko osobom w bardzo trudnej, zagrażającej egzystencji sytuacji materialnej. Skarżący zresztą oświadczył, że nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej jak i nie korzysta z innych form pomocy (k. 196 akt adm.). Dalej Sąd wskazał, że poza sporem jest to, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej. Z kolei niepowodzenie w prowadzeniu działalności gospodarczej, choćby spowodowane brakiem uczciwości kontrahenta, nie jest nadzwyczajnym zdarzeniem w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia.
WSA wskazał, że uchylił obie decyzje wydane w sprawie, ponieważ w ocenie Sądu organ co najmniej przedwcześnie stwierdził, że w sprawie nie występują okoliczności o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym. Sąd zaznaczył, że nie bez znaczenia przy ocenie obu decyzji wydanych w sprawie była pasywna postawa organu, w egzekucji należności.
W ocenie WSA, w realiach niniejszej sprawy przesłankę umorzenia należności: przewlekłej choroby zobowiązanego, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia) należy rozumieć także w taki sposób, że zobowiązany nie jest w stanie z powodu przewlekłej choroby, spieniężyć majątku celem uregulowania należności z tytułu składek.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "skarżący kasacyjnie organ") wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. Ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi. W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych i rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o przeprowadzenie - na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a") w związku z art. 193 p.p.s.a. o - uzupełnienie dowodu z dokumentu w postaci umowy z 25 listopada 2019 r., a także umowy z 10 listopada 2020 r. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz aneksów 1-3 do wyżej wymienionej umowy oraz zaświadczenia z 20 maja 2022 r. na okoliczność zawarcia układu ratalnego, realizowania spłaty zadłużenia w ratach, zawieszenia postępowania egzekucyjnego albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
1. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
- art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") przez:
- stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, która miała istotny wpływ na wynik sprawy
- uznanie, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona przez organ, w szczególności iż zachodzi konieczność analizy zadłużenia skarżącego w porównaniu do posiadanego majątku i możliwości egzekucji zadłużenia z majątku skarżącego, a nadto że organ powinien prowadzić postępowanie egzekucyjne przy pominięciu przez Sąd, iż skarżący realizuje układ ratalny i postępowanie egzekucyjne musiało zostać zawieszone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
- nieuwzględnienie w ramach kontroli decyzji całości materiału dowodowego, w szczególności pominięciu faktu zawarcia układu ratalnego i zawieszenia postępowania egzekucyjnego
- udzielenie wskazań co do prowadzenia sprawy przez organ, które są nie do zrealizowania
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 11, 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i błędne przyjęcie, że organ przy wydawaniu wyżej wymienionej decyzji naruszył art. 11, 77 § 1, art. 80 k.p.a. mimo, że postępowanie administracyjne dotyczące rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie było obarczone żadną wadą, zaś organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób wszechstronny i wziął pod uwagę wszystkie okoliczności przytoczone przez wnioskodawcę
2. zarzucono naruszenie prawa materialnego, to jest:
- art. 28 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r., o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, dalej: "u.s.u.s."), oraz § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że przesłankę umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt. 3 należy rozumieć w taki sposób, że zobowiązany nie jest w stanie z powodu przewlekłej choroby, spieniężyć majątku celem uregulowania należności, co miałoby skutkować umorzeniem zaległości podczas gdy podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek jest choroba uniemożliwiająca uzyskiwanie dochodu w celu opłacenia należności, a w niniejszej sprawie skarżący uzyskuje świadczenie emerytalne niezależnie od stanu zdrowia oraz pozyskuje środki na realizowanie układu ratalnego.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
[...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości, obciążenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ostrowie Wielkopolskim kosztami postępowania sądowego w całości oraz o rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 3 listopada 2022 r., III SA/Po 626/22 wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. następującą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania:
"Istotą niniejszej sprawy jest to, że 70-letni skarżący, będący w ww. opisanej kondycji fizycznej i podlegający ograniczeniom wynikającym ze stanu zdrowia, jest właścicielem i współwłaścicielem majątku opisanego w zaskarżonej decyzji, zabezpieczonego na rzecz ZUS jak i na rzecz innych wierzycieli. Sprzeciw Sądu budzi konkluzja ZUS, że w realiach niniejszej sprawy potrącenia egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego (w kwocie [...] zł miesięcznie) mogą stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia wobec ZUS, wykluczając w ten sposób spełnienie ww. przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę, że w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej należności z tytułu składek wynosiły, razem z odsetkami liczonymi na dzień 19 października 2021 r., około [...] zł, w realiach niniejszej sprawy nie można mówić o sukcesywnej spłacie zadłużenia. ZUS może i powinien podjąć działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości, lub przyjąć, że w sprawie ziściła się analizowana przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, co do całości lub określonej części zadłużenia. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy przesłankę umorzenia należności: przewlekłej choroby zobowiązanego, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia) należy rozumieć także w taki sposób, że zobowiązany nie jest w stanie z powodu przewlekłej choroby, spieniężyć majątku celem uregulowania należności z tytułu składek. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne sprawy, w ocenie Sądu istotnym uchybieniem zaskarżonej decyzji jest brak odniesienia się organu co do realnych możliwości uregulowania zadłużenia z majątku skarżącego. Organ nie poddał szczegółowej analizie zadłużenia skarżącego i nie porównał go do posiadanego majątku, którego część, opisana w zaskarżonej decyzji, jest zabezpieczona na rzecz ZUS. Nie wyjaśniono w jaki sposób mogłoby realnie dojść do spłaty zadłużenia w sytuacji, gdy na pojazdach ustanowiony jest zastaw na rzecz ZUS a na nieruchomości hipoteka również na rzecz ZUS a zaległość nie jest egzekwowana z tego majątku tylko z emerytury, co powoduje również blokowanie konta skarżącego uniemożliwiając mu podjęcie jakichkolwiek działań gospodarczych. Kwota emerytury skarżącego przy obecnych realiach cenowych i wskazywanych przez skarżącego wydatkach związanych ze stanem zdrowia i utrzymaniem również nie była poddana przez organ wnikliwej ocenie pod kątem ustalenia, czy jej wysokość pozwala na spłacenie zaległości. Zdaniem Sądu organ nie dopełnił także wymagań wynikających z ogólnych przepisów postępowania administracyjnego, w tym wynikających z zasady przekonywania wskazanej w art. 11 k.p.a. i swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Ponadto organ stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z 16 lutego 2022 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględniając powyższe uwagi i wskazania Sądu, przedstawi w uzasadnieniu decyzji analizę co do realnych możliwości uregulowania należności z tytułu składek i rozstrzygnie na podstawie przeprowadzonej przez siebie analizy. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku."
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych opiera się na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:
1. "art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135, art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c w związku z art. 7, 77 par. 1, 80 kpa";
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 11 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. może być skuteczny, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z przepisem prawa materialnego, który był podstawą prawną decyzji ostatecznej lub miał być taką podstawą. W takim wypadku kasator winien wskazać postać naruszenia przepisu prawa materialnego przez Sąd I instancji: błędną jego wykładnię; niewłaściwe zastosowanie; błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Artykuł 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej określając kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem naruszenia prawa materialnego. Skoro kasator w petitum skargi kasacyjnej nie powiązał art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. z konkretnym przepisem prawa materialnego naruszonym przez Sąd I instancji, zarzut nie jest trafny. Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołał jako podstawę rozstrzygnięcia wyłącznie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., nie stwierdził zatem naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe uzasadnienie stwierdzenia zaistnienia omawianej przesłanki musi polegać na wskazaniu, które przepisy oznaczone numerem artykułu (paragrafu, ustępu itp.) ustawy zostały naruszone z równoczesnym wyraźnym wskazaniem, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stawianie Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który jest przepisem postępowania sądowoadministracyjnego jest dopuszczalne, kiedy kasator powiąże ten przepis postępowania z odpowiednimi przepisami postępowania, które miały zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Uwzględnienie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny z powodu stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w istocie jest zakwestionowaniem przez sąd stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji publicznej przedstawionego w uzasadnieniu faktycznym decyzji (Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej). O skuteczności zarzutów naruszenia przez organ administracji publicznej przepisów postępowania stwierdzonych przez sąd w ramach art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu stawianego organowi administracji publicznej, a wydaną w sprawie decyzją, który to związek przyczynowy nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, którym jest decyzja. Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 kpa, organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Obowiązkiem sądu jest więc nie tylko wskazanie stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, lecz również jego uzasadnienie w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sąd winien w odniesieniu do każdego z osobna stwierdzonego naruszenia przepisu postępowania uzasadnić możliwość istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku nie zawiera podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, kiedy sąd stwierdzi jedynie zbiorcze naruszenie przepisów postępowania powołując przy tym zwrot ustawowy "jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., wskazał jako przepisy naruszone art. 11 kpa, art. 80 kpa, art. 77 § 1 kpa. Naruszenie art. 11 kpa oraz art. 80 kpa uzasadnił następująco: "Zdaniem Sądu organ nie dopełnił także wymagań wynikających z ogólnych przepisów postępowania administracyjnego, w tym wynikających z zasady przekonywania wskazanej w art. 11 k.p.a. i swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a." Natomiast, zarzucając organowi administracji publicznej naruszenie art. 77 § 1 (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) Sąd I instancji nie wskazał i nie uzasadnił, na czym konkretnie polegało naruszenie art. 77 § 1 kpa, jakiego materiału nie zebrał organ administracji publicznej; jaki materiał dowodowy pominął organ administracji publicznej rozpatrując zebrany materiał dowodowy w sprawie wszczętej na wniosek strony.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymagane jest, aby uzasadnienie wyroku stanowiło logiczną, zwartą całość, a jednocześnie by było ono jedynie syntezą stanowiska sądu. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i w razie ewentualnej kontroli instancyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia kontrolę kasacyjną wyroku, podobnie kiedy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z kolei, według art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Według art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepisy art. 153 i art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. zakreślają granice postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przez ocenę prawną wyrażoną przez wojewódzki sąd administracyjny rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Także Naczelny Sąd Administracyjny związany jest oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu granice sprawy podlegają zawężeniu do granic, w jakich wojewódzki sąd administracyjny rozpoznał skargę, w tym postępowaniu nie ma już zastosowania art. 134 § 1 p.p.s.a.
Z tych powodów, kiedy wojewódzki sąd administracyjny uwzględnieni skargę i sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji publicznej, uzasadnienie powinno zawierać skonkretyzowane wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyrażonej oceny prawnej, która jest opinią, osądem, krytyką, diagnozą o dotychczasowym zastosowaniu prawa. Ocena prawna obejmuje wykładnię konkretnego przepisu prawa materialnego celem jego prawidłowego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Z kolei, ocena prawna obejmująca przepisy postępowania wskazuje sposób ich zastosowania przez organ administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i jest powiązana ze wskazaniami co do dalszego postępowania. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania muszą zostać wyrażone przez wojewódzki sąd administracyjny w postaci jednoznacznych twierdzeń sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający organowi administracji publicznej oraz sądowi ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.
Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (p.u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje nadzór nad działalnością wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie orzekania w trybie określonym ustawami, a w szczególności rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń tych sądów (...). Według art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Do środków tych należy eliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu, o ile spełnione są przewidziane w przepisie art. 145 § 1 i nast. p.p.s.a. przesłanki. Wykroczenie poza te podstawy, bądź posłużenie się nimi w sposób nieuzasadniony może świadczyć o naruszeniu nie tylko odpowiedniego przepisu zawartego w art. 145 p.p.s.a., ale o uchybieniu normie kompetencyjnej zamieszczonej w art. 3 § 1 p.p.s.a. Wypowiedź sądu względem zaskarżonej formy prawnej działania administracji nie może być dowolna. Aplikowanie poszczególnych podpunktów art. 145 § 1 p.p.s.a. musi znajdować oparcie w stwierdzeniu przez sąd przewidzianych w nim wad decyzji bądź poprzedzającego jej wydanie postępowania. Przypisanie ich organowi musi zostać należycie uargumentowane w motywach wydanego orzeczenia, tak by zarówno skarżący, jak i Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej dysponował motywami pozwalającymi na weryfikację poprawności zaskarżonego skargą kasacyjną orzeczenia.
Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. i art. 185 p.p.s.a., sprawując tę kontrolę, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku z 3 listopada 2022 r. nie zawarł wyjaśnienia tej podstawy prawnej prezentując przy tym wyjaśnienie niepowołanej podstawy prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W sytuacji, kiedy w wyniku uwzględnienia skargi sprawa miała być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazania co dalszego postępowania. Wadliwie sporządzone uzasadnienie wyroku z 3 listopada 2022 r., nie zawierające wyjaśnienia ustawowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uniemożliwia dalszą kontrolę kasacyjną wyroku. W rozumieniu art. 3 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny został pozbawiony możliwości przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej w pełnym zakresie.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
Należy przypomnieć, że według art. 28 ust. 3a usus, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast, zgodnie z art. 28 ust. 3b usus, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Ta regulacja szczególna w stosunku do regulacji z art. 7 kpa nakazuje w sprawach umorzeniowych oprócz interesu społecznego i słusznego interesu obywateli uwzględnić także ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego (...).
"Zobowiązany wykaże" oznacza, że na ZUS nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do umorzenia należności z tytułu składek. W postępowaniu w sprawie umorzenia należności z tytułu składek nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, ustawodawca zastosował regulację odmienną od art. 7 kpa, zgodnie z którym to organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W postępowaniu tym przepis art. 77 § 1 kpa (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy) ma odpowiednie zastosowanie, organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez wnioskodawcę. W postępowaniu w sprawie
umorzenia należności z tytułu składek to nie ZUS, a wnioskodawca ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest umorzenie należności z tytułu składek obciąża osobę, która wnioskuje o umorzenie należności.
W tej sprawie, [...] dołączył do wniosku z 19 października 2021 r. dokumentację dotyczącą jego stanu zdrowia, którą organ administracji publicznej wskazał, jako fakt udowodniony w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Wyjaśniając podstawę prawną decyzji organ pierwszej instancji przedstawił następującą argumentację: "Okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w stosunku do Pana również nie zachodzą. Należy podkreślić, że wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu uniemożliwiającego opłacenie należności. W toku postępowania poinformował Pan, że cierpi na cukrzycę, jest Pan po trzech zawałach serca, ma kłopoty z nerkami, nietrzymaniem moczu, doznaje Pan stanów utraty świadomości. Zgodnie z analizą sprawy cierpi Pan także na problemy ortopedyczne, dermatologiczne. Do Zakładu przedłożył Pan dokumentację medyczną dotyczącą Pana stanu zdrowia potwierdzającą posiadane schorzenia. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż osiąga Pan stały dochód w postaci świadczenia emerytalnego, które jest przyznawane niezależnie od stanu zdrowia. Wysokość świadczenia umożliwia prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego."
Natomiast, w uzasadnieniu decyzji ostatecznej przedstawiono następującą argumentację: "Wystąpienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny; ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Poinformował Pan, że choruje na cukrzycę, jest po trzech zawałach serca, ma problemy z nerkami,; nietrzymaniem moczu, doznaje stanów utraty świadomości. Posiada Pan również problemy ortopedyczne i dermatologiczne. Oświadczył Pan, że w 2014 roku trafił Pan do szpitala po utracie przytomności, żyje Pan bez trzustki, z niewydolnością nerek. Cierpi Pan na niespodziewane neurologiczne utraty stanu utrzymania równowagi i utraty przytomności. Przedłożył Pan do ZUS dokumentację medyczną dotyczącą Pana stanu zdrowia potwierdzającą posiadane schorzenia. Dołączył Pan również skierowania na badania; faktury za leki. ZUS nie neguje Pana problemów zdrowotnych i podchodzi do nich ze zrozumieniem, jednak wyjaśnić należy, że podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek, nie jest sam fakt istnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Otrzymuje Pan świadczenie emerytalne, które jest stałym źródłem dochodu wypłacanym bez względu na stan zdrowia oraz ewentualną konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny i może stanowić źródło sukcesywnej spłaty zadłużenia wobec ZUS. Dlatego w Pana sprawie ta przesłanka nie zachodzi."
Wynika z tego, że organ administracji publicznej nie kwestionuje, że zobowiązany w ramach ciężaru dowodowego wykazał zły stan swojego zdrowia. Jednak, w ramach uzasadnienia podstawy prawnej decyzji brak jest rozważań, czy ten stwierdzony stan zdrowia kwalifikuje się jako "przypadek przewlekłej choroby zobowiązanego", co jest konieczne do dalszej oceny istnienia przesłanki umorzeniowej, tj. wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Skoro uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, to w tych ramach należy wskazać, czy stwierdzony stan zdrowia kwalifikuje się jako "przypadek przewlekłej choroby zobowiązanego." W razie dokonania takiej kwalifikacji tj. ustalenia istnienia przesłanki umorzeniowej z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia i wydania decyzji odmawiającej umorzenie należności z tytułu składek, jej uzasadnienie prawne winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym wypadku z rozważeniem ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu bez powołania jako podstawy rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w uzasadnieniu wyroku z 3 listopada 2022 r. wyraził ocenę prawną: "ZUS może i powinien podjąć działania zmierzające do wyegzekwowania zaległości, lub przyjąć, że w sprawie ziściła się analizowana przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia, co do całości lub określonej części zadłużenia. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy przesłankę umorzenia należności: przewlekłej choroby zobowiązanego, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia) należy rozumieć także w taki sposób, że zobowiązany nie jest w stanie z powodu przewlekłej choroby, spieniężyć majątku celem uregulowania należności z tytułu składek."
Literalnie, jest to ocena prawna obejmująca wykładnię konkretnego przepisu prawa materialnego celem jego prawidłowego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Tak wyrażona ocena prawna powinna korespondować z oceną prawną obejmującą przepisy postępowania określając sposób ich zastosowania przez organ administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz z wskazaniami co do dalszego postępowania w postaci jednoznacznych twierdzeń sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający organowi administracji publicznej ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.
Istnieje zatem sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu opartym wyłącznie na podstawie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., a uzasadnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnieniem, gdzie bez powołania jako podstawy rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd I instancji wyraził ocenę prawną obejmująca wykładnię konkretnego przepisu prawa materialnego.
Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, przyjmując przypadek szczególnie uzasadniony.