I GSK 1017/16

Naczelny Sąd Administracyjny2019-02-28
NSApodatkoweŚredniansa
cłodług celnywartość celnanielegalny importwznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowadokumentysfałszowaniepostępowanie celneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia długu celnego, uznając za bezzasadne powołanie się na nowe dowody w postaci sfałszowanej umowy sprzedaży.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia długu celnego. Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, wskazując na rzekomo sfałszowane dokumenty i nowe dowody. NSA uznał, że przedstawione dokumenty, w tym umowa sprzedaży, były niewiarygodne ze względu na fikcyjne dane kupującego i brak podpisu, a pozostałe dokumenty powstały po wydaniu decyzji ostatecznej. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej. Decyzja ta odmawiała uchylenia wcześniejszej decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia długu celnego w wysokości 2.530 zł, powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem samochodu osobowego na obszar celny Wspólnoty. Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, argumentując, że organy celne oparły się na sfałszowanych dokumentach i że pojawiły się nowe dowody (faktura zbycia pojazdu) nieznane organowi. Organ odwoławczy oraz WSA uznały te argumenty za bezzasadne. NSA w uzasadnieniu podkreślił, że kluczowe dokumenty przedstawione przez skarżącego, w tym umowa sprzedaży, były niewiarygodne, ponieważ dane kupującego były fikcyjne, a umowa nie zawierała podpisu kupującego. Ponadto, inne dokumenty powstały po wydaniu decyzji ostatecznej. Sąd kasacyjny stwierdził, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a zaskarżony wyrok WSA jest zgodny z prawem. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący został obciążony kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dokumenty niewiarygodne lub powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa sprzedaży z fikcyjnymi danymi kupującego i bez podpisu jest niewiarygodna, a pozostałe dokumenty powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, co wyklucza ich wykorzystanie do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 240 § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Dotyczy sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

O.p. art. 240 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy sytuacji, gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ogólny przepis o charakterze kompetencyjnym, określający zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Wspólnotowy Kodeks Celny art. 30-31

Metody ustalania wartości celnej w przypadku braku dokumentów pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej.

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące sfałszowania dokumentów i istnienia nowych dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

dokument ten jest całkowicie niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej) i tym samym, nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Fakt zaś nieistnienia niemieckiego podmiotu wskazanego jako strona umowy sprzedaży powoduje, że dokument ten jest całkowicie niewiarygodny.

Skład orzekający

Barbara Mleczko-Jabłońska

przewodniczący

Hanna Kamińska

członek

Marek Sachajko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 O.p.), oceny wiarygodności dowodów w postępowaniu celnym oraz stosowania metod zastępczych do ustalania wartości celnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nielegalnym wprowadzeniem pojazdu i próbą wznowienia postępowania na podstawie wadliwych dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak kluczowa jest wiarygodność dowodów w postępowaniu administracyjnym i celnym, a także pokazuje konsekwencje przedstawiania fałszywych lub niepełnych dokumentów.

Nawet nowe dowody nie pomogą, jeśli są niewiarygodne – NSA o próbie wznowienia postępowania celnego.

Dane finansowe

WPS: 2530 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1017/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Mleczko-Jabłońska /przewodniczący/
Hanna Kamińska
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Lu 1054/15 - Wyrok WSA w Lublinie z 2015-12-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 240 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Marek Sachajko (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1054/15 w sprawie ze skargi A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 grudnia 2015 r., III SA/Lu 1054/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji – oddalił skargę.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor Izby Celnej w Białej Podlaskiej utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z [...] lutego 2014 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Lublinie z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] o stwierdzeniu powstania po stronie A. R. długu celnego w wysokości 2.530 zł w związku z przywozem i nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty indywidualnie oznaczonego samochodu osobowego.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Decyzją z [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie długu celnego w przywozie w związku z nielegalnym wprowadzeniem na obszar celny Wspólnoty samochodu osobowego marki Honda Accord Tourer; określił kwotę należności wynikającej z długu celnego: 2.530 zł oraz wezwał A. R. (dalej jako skarżący, dłużnik) do uiszczenia tej należności wraz z odsetkami.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej ww. decyzją z [...] lutego 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Lublinie wyrokiem z 9 października 2014 r., III SA/Lu 431/14 oddalił skargę A. R. Wyrok jest prawomocny od 25 grudnia 2014 r.
Pismem z [...] grudnia 2014 r. dłużnik wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] lutego 2014 r. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazał art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku napisał, że organy celne określiły należność celną przyjmując za podstawę wartość samochodu w oparciu o sfałszowane dokumenty, co – zdaniem skarżącego – wypełnia przesłankę określoną w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł, że w sprawie pojawił się nowy istotny dowód, nieznany organowi w momencie wydania decyzji, tj. faktura zbycia pojazdu, która określa wartość pojazdu w momencie jego importu na obszar celny Wspólnoty. Jego zdaniem organ winien przyjąć tę wartość do ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu.
Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] lutego 2014 r., wobec niestwierdzenia istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 1 i pkt 5 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając odwołanie dłużnika, ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję własną.
Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie wyjaśnił, że zgodnie z wnioskiem strony postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznowione zostało na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, w celu zbadania czy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz czy po wydaniu decyzji ostatecznej wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Organ ocenił, że przeprowadzone w tym zakresie postępowanie wykluczyło istnienie przesłanek do wznowienia postępowania.
Art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej dotyczy ustalenia wadliwości procesowej postępowania w sytuacji, gdy sfałszowany dowód był podstawą wydania decyzji.
Organ wyjaśnił, że organy celne ustaliły, że przedłożone przez dłużnika w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta Lublin dokumenty są nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach są fikcyjne. Ustalenia te stanowiły podstawę do stwierdzenia, że samochód został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Okoliczności te miały wpływ na określenie kręgu dłużników odpowiedzialnych za powstały dług celny.
Organ celny ustalając wartość celną na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego posiłkował się katalogiem "Info-Ekspert" Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe według stanu na wrzesień 2009 roku, gdzie średnia cena rynkowa samochodu marki Honda, model Accord 2.4i o mocy silnika 140 kW i roku produkcji: 2003 – wynosiła 44.300 zł. Kwotę tę organ celny pomniejszył o daniny publicznoprawne, tj. 10% cła, 18,6% podatku akcyzowego, 22% podatku VAT, a ponadto o 10% marży. Stąd wartość celną pojazdu określono na kwotę 25.303 zł. Ustalona w ten sposób wartość celna była podstawą obliczenia kwoty długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem przedmiotowego pojazdu na obszar celny Wspólnoty, z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 10%.
Organ ocenił, że twierdzenia dłużnika wskazujące, że organ celny w swoim rozstrzygnięciu ustalając wartość celną i kwotę długu celnego oparł się na sfałszowanych dokumentach – są bezpodstawne.
Kwestia ustalenia wartości celnej tego pojazdu była rozpoznawana przez WSA w Lublinie, który prawomocnym wyrokiem z 9 października 2014 r., III SA/Lu 431/14 – potwierdził prawidłowość przyjętej przez organy celne metody ostatniej szansy.
Z kolei na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności i dowody stanowią podstawę wznowienia postępowania, jeżeli spełniają łącznie następujące cechy: są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy, nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie skarżący przedstawił duplikat umowy sprzedaży samochodu osobowego, korektę tej umowy w zakresie osoby kupującego oraz oświadczenie sprzedającego o stanie technicznym, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw pojazdu w momencie jego zbycia, żądając wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Oceniając te dowody w kontekście przesłanki, o której mowa we wskazanym przepisie organ odwoławczy zauważył, że istotnie dokumenty te nie były znane organowi celnemu w momencie wydawania decyzji i mają charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania. Badając cechę istotności tych dokumentów organ zwrócił uwagę, że umowa kupna-sprzedaży, na której widnieją dane sprzedającego (A. K.) i kupującego (A.) oraz cena sprzedaży określona na kwotę 2.200 CHF, nie zawiera podpisu kupującego. Ponadto wskazane w tej umowie dane kupującego (A. z S.) są fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że osoba ta nie istniała i nie istnieje. Organ wskazał, że skoro figurujący w umowie podmiot nie istnieje, to tym samym nie można mówić, aby na jego rzecz została dokonana sprzedaż. W takiej sytuacji bezpodstawne jest twierdzenie, że dokument ten potwierdza dokonanie transakcji sprzedaży w celu wywozu pojazdu na obszar celny Wspólnoty oraz określa rzeczywistą wartość pojazdu. Dokonana przez szwajcarski podmiot na wniosek A. R. korekta wskazanej umowy, nie może – zdaniem organu odwoławczego – konwalidować ww. stanu.
Fakt nieistnienia niemieckiego kupującego wskazanego w omawianej umowie sprzedaży powoduje, że dokument ten jest niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej), a tym samym nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Także pozostałe przedstawione dokumenty, tj. korekta wskazanej umowy z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz oświadczenie z dnia [...] grudnia 2014 r. o stanie technicznym pojazdu, zakresie uszkodzeń i koniecznych napraw, jako odnoszące się do tej umowy i bezpośrednio z nią związane, nie posiadają cechy istotności dla sprawy. Dwa ostatnio wymienione dokumenty nie istniały w dniu wydania decyzji, nie spełniają zatem także kolejnego warunku koniecznego do wznowienia postępowania.
Oddalając skargę dłużnika opisanym na wstępie wyrokiem z 17 grudnia 2015 r., III SA/Lu 1054/15 WSA w Lublinie napisał, że istota sporu sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy okoliczności wskazane przez skarżącego jako przesłanki wznowienia postępowania, mogły stanowić podstawę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego, określenia jego wysokości i oznaczenia dłużnika zobowiązanego do uiszczenia tej należności. WSA zaznaczył, że postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zarazem, jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej.
Dalej WSA zaznaczył, że skarżący, powołując się na podstawy wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 1 i 5 Ordynacji podatkowej, zakreślił ramy orzekania przez organ. Nadto ocenił, że organ odniósł się wyczerpująco do wszystkich argumentów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania i w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej. Sąd I instancji w całości podzielił argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ocenił, że zarzuty podniesione w skardze nie wprowadzają żadnej nowej argumentacji.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 1 i 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (pkt 1) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (pkt 5).
Powoływana przez skarżącego okoliczność, tj. sfałszowanie dokumentów przedłożonych następnie w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta Lublin rozważana w kontekście podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, nie istnieje. Skoro bowiem przedłożone przez skarżącego dokumenty okazały się nieautentyczne, a podmioty i osoby widniejące na tych dokumentach były fikcyjne, to dokumenty te w ogóle nie mogły być brane pod uwagę przy ustalaniu wartości celnej pojazdu. Tego rodzaju prawidłowe ustalenia organu, zweryfikowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowiły podstawę do stwierdzenia, że będący przedmiotem transakcji samochód osobowy ponad wszelką wątpliwość został nielegalnie wprowadzony na obszar celny Wspólnoty, konsekwencją czego było powstanie z mocy prawa długu celnego w przywozie oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego.
W postępowaniu wymiarowym, ze względu właśnie na brak dokumentów pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej, zaszła konieczność ustalenia tej wartości zgodnie z metodami zastępczymi określonymi w art. 30-31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Odnosząc się do drugiej przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję, Sąd I instancji wskazał, że wznowienie postępowania na tej podstawie ma miejsce wówczas, gdy spełnione są trzy warunki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe, po drugie, istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej i po trzecie, okoliczności te i dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Dodatkowo wyjaśnił, że w toku wznowionego postępowania organ zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązany jest ustalić, czy nowy dowód lub nowa okoliczność faktyczna po pierwsze, są istotne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie w jakim zakresie wpływają na zmianę ustalonego stanu faktycznego. Dopiero pozytywna ocena tych dowodów lub okoliczności, w wyniku których następuje zmiana stanu faktycznego sprawy, pozwala na uchylenie decyzji ostatecznej w części lub całości.
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Natomiast przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć należy takie dowody, które nie były przedmiotem badania oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] września 2009 r., na której widnieją dane sprzedającego i kupującego oraz cena określona na kwotę 2.200 CHF, nie zawiera podpisu kupującego. Dodatkowo wskazane w tej umowie dane kupującego (A. z S.) są całkowicie fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że osoba taka nie istniała i nie istnieje. Fakt zaś nieistnienia niemieckiego podmiotu wskazanego jako strona umowy sprzedaży powoduje, że dokument ten jest całkowicie niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej) i tym samym, nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Skargę kasacyjną od opisanego wyroku WSA w Lublinie wniósł A. R., zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Nadto zrzekł się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie i wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5) Ordynacji podatkowej, wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że wskazywane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania nowe dowody w postaci korekt umowy kupna - sprzedaży samochodu pomimo, że dokumenty te faktycznie zostały sporządzone w dacie późniejszej niż data wydania decyzji pierwotnej to miały – zdaniem skarżącego kasacyjnie - charakter konwalidacyjny wadliwą umowę i świadczyły o istnieniu w dacie wydania decyzji wymiarowej innych okoliczności niż te, które pierwotnie przyjął organ jako podstawę rozstrzygnięcia. W związku z tym doszło do sytuacji, w której organ wydał decyzję wymiarową w zakresie opłat celnych biorąc za podstawę średnie ceny sprzedaży z katalogów branżowych, a nie cenę transakcyjną z umowy sprzedaży, co – zdaniem skarżącego kasacyjnie - w sposób oczywisty jest nie do zaakceptowania w państwie prawa i narusza zasadę zaufania oraz przekonywania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasator ocenił, że Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ppsa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 3 § 1 P.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze tylko kompetencyjnym, stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych art. 3 P.p.s.a nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 23 listopada 2018 r., I OSK 188/17 i cytowane tam orzecznictwo; CBOSA). Jak trafnie wskazano w przywołanym wyroku, naruszenie art. 3 § 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu. Skład orzekający podziela i ten argument, że pomimo ustrojowo-procesowego charakteru art. 3 § 1 P.p.s.a. to jednak z uwagi na fakt, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., I GSK 748/11, LEX nr 12439680), o ile zarzut naruszenia art. 3 P.p.s.a. powiązany jest z innymi przepisami procesowymi (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2009 r., II OSK 1375/09, LEX nr 582850, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 277/07, LEX nr 481336; wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12, LEX nr 1166069).
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kasator powiązał zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. z przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) P.p.s.a. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. NSA uznaje, że skarżący kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji niezastosowanie ww. przepisów P.p.s.a. mimo naruszenia – zdaniem skarżącego kasacyjnie – art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Stwierdzić należy, że jest to zarzut całkowicie bezzasadny. W konsekwencji powyższego NSA uznaje, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem.
Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu omawianej podstawy można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione cztery przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody; 2) nowe okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie; 3) nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję; 4) nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej dokumenty wskazane we wniosku o wznowienie postępowania stanowią nowe dowody, o których mowa ww. przepisie. Wskazać jednak należy, że Sąd I instancji trafnie przyznał rację organowi, że umowa kupna-sprzedaży z dnia [...] września 2009 r., na której widnieją dane sprzedającego i kupującego oraz cena określona na kwotę 2.200 CHF nie zawiera podpisu kupującego. Dodatkowo wskazane w tej umowie dane kupującego (A. z S.) są całkowicie fikcyjne. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika bowiem, że osoba taka nie istniała i nie istnieje (k. 194 akt administracyjnych). Fakt zaś nieistnienia niemieckiego podmiotu wskazanego jako strona umowy sprzedaży powoduje, że dokument ten jest całkowicie niewiarygodny (nawet jeśli istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej) i tym samym, nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Należy też wskazać, że pozostałe dokumenty załączone do wniosku o wznowienie postępowania powstały dnia [...] grudnia 2014 r. oraz [...] grudnia 2014 r., a więc nie tylko po zakończeniu postępowania administracyjnego, ale także po wydaniu wyroku przez WSA w Lublinie oddalającego skargę A. R. (wyrok został wydany 9 października 2014 r., III SA/Lu 431/14).
Innych zarzutów skarga kasacyjna nie zawierała.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego należało ją oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na wynagrodzenie to składa się kwota 360 zł za sporządzenie przez radcę prawnego reprezentującego organ odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI