I GSK 1003/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA uchylił uchwałę RIO, która stwierdzała nieważność części uchwały Rady Powiatu Pruszkowskiego dotyczącej udzielania dotacji celowej spółkom wodnym. Głównym zarzutem RIO było naruszenie zakazu retroakcji przez uchwałę Rady, która miała zastosowanie do wniosków o dotację złożonych przed dniem jej wejścia w życie. NSA, analizując przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych oraz Konstytucji RP, uznał, że zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją na przeszkodzie wprowadzeniu przepisów z mocą wsteczną, jeśli nie naruszają one praw obywateli i służą ważnemu interesowi społecznemu. Sąd podkreślił, że w tej konkretnej sprawie retroaktywne zastosowanie uchwały miało na celu uniknięcie negatywnych skutków zaniedbań organów władzy publicznej oraz zapewnienie spółkom wodnym środków finansowych na ich działalność, która ma wymiar społeczny. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną RIO, uznając, że zaskarżony wyrok WSA nie narusza prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad dopuszczalności retroaktywnego stosowania przepisów prawa miejscowego w kontekście zasad demokratycznego państwa prawnego i lojalności państwa wobec obywateli.
Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia organu w złożeniu uchwały i potrzeby zapewnienia środków finansowych dla spółek wodnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała jednostki samorządu terytorialnego, która ma zastosowanie do wniosków złożonych przed dniem jej wejścia w życie, narusza zakaz retroakcji i zasady demokratycznego państwa prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją na przeszkodzie takiemu retroaktywnemu działaniu prawa, jeśli służy ono uniknięciu negatywnych skutków zaniedbań organów władzy i realizacji ważnego interesu społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych dopuszcza wsteczne działanie prawa, o ile nie narusza to zasad demokratycznego państwa prawnego. W tej sprawie retroakcja była uzasadniona potrzebą zapewnienia środków spółkom wodnym i uniknięciem skutków zaniedbań organów, co mieści się w pojęciu lojalności państwa wobec obywateli.
Czy opóźnione złożenie uchwały Rady Powiatu do RIO może wpływać na ocenę legalności uchwały w kontekście postępowania nadzorczego?
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnione złożenie uchwały nie wpływa na ocenę legalności samej uchwały w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli uchwała ta nie była przedmiotem kontroli w ramach tego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo ocenił legalność uchwały RIO, nie będąc związany zarzutami skargi kasacyjnej. Fakt opóźnionego złożenia uchwały Rady Powiatu z 2018 r. nie miał znaczenia dla oceny uchwały z 2019 r. w ramach niniejszego postępowania.
Przepisy (7)
Główne
ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych art. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Umożliwia nadanie aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych art. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Wyjaśnia, że zasady ogłaszania aktów prawnych nie wyłączają możliwości nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej, jeżeli zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Demokratyczne państwo prawne wymaga poszanowania zasady zaufania obywatela do państwa i prawa, a także zasady lojalności państwa wobec adresata norm prawnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo wodne art. 443 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
ustawa o samorządzie powiatowym art. 78
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasady demokratycznego państwa prawnego nie stały na przeszkodzie retroaktywnemu zastosowaniu uchwały, gdyż miało to na celu uniknięcie negatywnych skutków zaniedbań organów i realizację interesu społecznego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 4 w zw. z art. 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące naruszeniem zakazu retroakcji. • Naruszenie prawa materialnego (art. 443 ust. 4 Prawa wodnego) przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 148 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.) przez uchylenie uchwały RIO, która była uzasadniona. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, skutkujące naruszeniem zakazu retroakcji i zasady zaufania.
Godne uwagi sformułowania
zasadą demokratycznego państwa prawnego jest nieobarczanie obywateli skutkami zaniedbań organów władzy publicznej • zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa określana jest w orzecznictwie Trybunału także jako zasada lojalności państwa wobec adresata norm prawnych • nie można więc twierdzić, że wprowadzenie przepisu z mocą wsteczną samo w sobie jest sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi
Skład orzekający
Beata Sobocha-Holc
sprawozdawca
Grzegorz Dudar
członek
Michał Kowalski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad dopuszczalności retroaktywnego stosowania przepisów prawa miejscowego w kontekście zasad demokratycznego państwa prawnego i lojalności państwa wobec obywateli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opóźnienia organu w złożeniu uchwały i potrzeby zapewnienia środków finansowych dla spółek wodnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia retroakcji w prawie administracyjnym i pokazuje, jak sądy interpretują zasady państwa prawnego w praktyce, szczególnie w kontekście błędów organów administracji.
“Czy prawo może działać wstecz? NSA wyjaśnia, kiedy dopuszczalne jest stosowanie przepisów z mocą wsteczną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.