I GNP 1/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-26
NSAAdministracyjneŚredniansa
niezgodność z prawemprawomocne orzeczenieNSAprzymus adwokacko-radcowskibrak formalnyodrzucenie skargiubezpieczenia społecznedziałalność gospodarczaEKPC

NSA odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia z powodu jej sporządzenia przez osoby nieuprawnione.

Skarżący M. B. i P. B. wnieśli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia NSA, które wcześniej oddaliło ich skargę kasacyjną. Skarga ta została sporządzona osobiście przez skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 175 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że skarga tego typu musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że zachodzą wyjątki określone w przepisach. Ponieważ skarżący nie należeli do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego sporządzenia skargi, sąd postanowił ją odrzucić.

Skarżący M. B. i P. B. złożyli skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r. (sygn. akt I GSK 1556/24). Postanowienie to dotyczyło oddalenia skargi kasacyjnej skarżących od postanowienia WSA w Warszawie, które odrzuciło ich skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany decyzji dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wnieśli o stwierdzenie niezgodności postanowienia NSA z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 285l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), do postępowania wywołanego skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Kluczowe znaczenie ma tu art. 175 § 1 p.p.s.a., który wprowadza obowiązek sporządzenia takiej skargi przez adwokata lub radcę prawnego, z pewnymi wyjątkami określonymi w § 2-3 tego artykułu. Skarżący M. B. i P. B. osobiście sporządzili i podpisali skargę, nie należąc do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że brak sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika jest brakiem nieusuwalnym, uzasadniającym odrzucenie skargi bez wzywania do uzupełnienia. Powołano się na utrwalone stanowisko doktryny i judykatury oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że taka regulacja nie narusza Konstytucji RP. W związku z tym, na podstawie wskazanych przepisów, sąd orzekł o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), chyba że zachodzą wyjątki określone w art. 175 § 2-3 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 285l i art. 175 § 1 p.p.s.a., wskazując, że do postępowania ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, w tym wymóg profesjonalnego pełnomocnika. Brak spełnienia tego wymogu przez osoby nieuprawnione stanowi brak nieusuwalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 175 § 1 - 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymaga sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez adwokata lub radcę prawnego, z określonymi wyjątkami.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 285f § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że brak sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika jest brakiem nieusuwalnym.

p.p.s.a. art. 285h § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy stosowania przepisów o skardze kasacyjnej do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 285l

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Konstytucja RP

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd powołał się na orzeczenia TK dotyczące zgodności regulacji z prawem do sprawiedliwej procedury.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. Brak sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika jest brakiem nieusuwalnym.

Godne uwagi sformułowania

przymus adwokacko-radcowski brak nieusuwalny skargi niesporządzenie skargi [...] przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym skargi i uzasadnia jej odrzucenie bez wzywania do uzupełnienia braku

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymóg sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem przez profesjonalnego pełnomocnika i konsekwencje jego niespełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii formalnych związanych z wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a nie meritum sprawy. Jest to jednak ważna informacja dla praktyków prawa.

Czy możesz sam napisać skargę na orzeczenie NSA? Uwaga na wymogi formalne!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GNP 1/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
658
Hasła tematyczne
Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 175 par. 1 - 3, art. 285 f par. 3, art. 285h par. 1, art. 285 l
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. B. i P. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1556/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 9/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 9/24 odrzucił skargę M. B. i P. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Skargę kasacyjną od tego wyroku, złożoną przez P. B., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1556/24.
Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. skarżący M. B. i P. B. wnieśli osobiście sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1556/24. Wnieśli o stwierdzenie niezgodności powyższego postanowienia NSA z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu.
W myśl art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadzający przymus adwokacko-radcowski.
Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 tego przepisu. Z treści art. 175 § 2-3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej).
W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżących M B. i P. B. Już samo to stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia, gdyż skarżący nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2-3 p.p.s.a.
Utrwalone jest stanowisko doktryny i judykatury, że niesporządzenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym skargi i uzasadnia jej odrzucenie bez wzywania do uzupełnienia braku (art. 285f § 3 p.p.s.a.; por. np. postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II ONP 3/12; treść tego orzeczenia jak i orzeczeń dalej wskazanych dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przy tym regulacja ta nie narusza Konstytucji RP, w tym prawa do sprawiedliwej procedury (por. np. uzasadnienie wyroku TK z 12 lipca 2011 r. sygn. akt SK 49/08, uzasadnienie wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11).
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 285h § 1 oraz w zw. z art. 285l p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI