I FZ 98/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-05-12
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminieruchomościdochodydziałalność gospodarczaNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które przyznało prawo pomocy w częściowym zakresie, uznając, że skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania.

Skarżący W.I. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. WSA w Krakowie przyznał prawo pomocy jedynie w 1/3 części, wskazując, że skarżący posiada znaczący majątek (mieszkanie, nieruchomość rolna) i nie wykazał wyczerpująco swojej sytuacji finansowej. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, wyłącza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów, a zawieszenie działalności gospodarczej przynoszącej dochód było niezrozumiałe.

Sprawa dotyczyła zażalenia W.I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w 1/3 części od wpisu sądowego, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie. WSA uzasadnił swoją decyzję tym, że skarżący jest właścicielem dużego mieszkania i nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha, nie wykazał jednak wyczerpująco swojej sytuacji finansowej ani tego, że nie posiada żadnych środków na koszty postępowania. Skarżący w zażaleniu argumentował, że jego mieszkanie nie jest wartościowe, a nieruchomość rolna to łąka, nie działka budowlana. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. NSA podkreślił, że posiadanie nieruchomości, nawet rolnej, stanowi majątek, który wyłącza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza gdy nie jest obciążony prawami osób trzecich. Sąd zwrócił również uwagę na sprzeczność we wniosku skarżącego dotyczącą dochodów z działalności gospodarczej oraz na niezrozumiałość zawieszenia działalności, która przynosiła dochód.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, szczególnie gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i nie ma ograniczeń w jego zbyciu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieruchomość rolna o powierzchni 1,82 ha, nawet jeśli nie jest działką budowlaną, stanowi majątek, który wyklucza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadanie takiego majątku jest sprzeczne z przesłanką braku środków na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o prawie pomocy.

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dla osoby fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha stanowi majątek, który wyklucza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Zawieszenie działalności gospodarczej przynoszącej dochód bez ważnych powodów jest niezrozumiałe i może być podstawą do odmowy prawa pomocy. Sprzeczność we wniosku o przyznanie prawa pomocy dotycząca dochodów podważa wiarygodność twierdzeń skarżącego.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość rolna nie stanowi majątku, ponieważ jest to łąka, a nie działka budowlana. Mieszkanie skarżącego nie przedstawia zbyt dużej wartości.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie należy do osób ubogich Skarżący bardzo ogólnikowo stwierdził, iż jego firma ma poważne kłopoty finansowe nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania

Skład orzekający

Marek Zirk-Sadowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania majątku (nieruchomości) i sytuacji finansowej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów dotyczących prawa pomocy. Może być mniej relewantne w sprawach, gdzie stan majątkowy jest jednoznacznie trudny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty ubiegania się o prawo pomocy i pokazuje, jak sąd ocenia majątek strony oraz jej sytuację finansową, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy posiadanie łąki w Bieszczadach uniemożliwia zwolnienie z kosztów sądowych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 98/05 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2005-05-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia W. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2004r., sygn. akt I SA/Kr 702/04 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2001 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt I SA/Kr 702/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił W. I. w 1/3 części od wpisu sądowego i w pozostałej części oddalił wniosek Skarżącego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2001 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest on bowiem właścicielem dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,82 ha, która nie jest obciążona hipoteką, a zatem z całą pewnością nie należy do osób ubogich. Uwzględniając fakt, iż obecnie jego firma ma przejściowe kłopoty finansowe, Sąd częściowo zwolnił skarżącego w 1/3 części od wpisu sądowego. Sąd podkreślił, iż Skarżący bardzo ogólnikowo stwierdził, iż jego firma ma poważne kłopoty finansowe, jednak ani z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też ze sprzeciwu nie wynika, czym obecnie zajmuje się skarżący i jakie osiąga dochody. Zdaniem Sądu, tym bardziej więc nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko to stanowi podstawę do całkowitego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych.
W zażaleniu od powyższego postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w której Sąd wniosek oddalił i zwolnienie Skarżącego z pozostałej części kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż mieszkanie Skarżącego nie przedstawia, wbrew twierdzeniom Sądu, zbyt dużej wartości, gdyż jest to "zaadoptowany strych na osiedlu bloków" a wykazana we wniosku nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie należy oddalić. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż Skarżący nie spełnia powyższych przesłanek. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, nie przynosi ona dochodów ( pkt 5 wniosku ). Jednocześnie w tym samym wniosku, w punkcie 10, wbrew powyższemu zdaniu, Skarżący podał, iż z tytułu prowadzonej działalności osiąga miesięcznie dochód 1 000 zł. Jako jeden z argumentów zażalenia podniesiono, iż działalność ta, jako nie przynoszącą dochodów, Skarżący zmuszony był zawiesić z dniem 30 września 2004 r. Nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2004 r., sygn. akt FSK 830/04)
W ocenie Sądu, skoro Skarżący twierdzi, że ma kłopoty finansowe, to niezrozumiałym jest dla Sądu zawieszenie działalności, która przynosiła stały dochód w kwocie 1 000 zł miesięcznie. Ponadto w zażaleniu zarzucono, że Sąd nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową Skarżącego, ponieważ wymieniona we wniosku nieruchomość rolna nie jest działką budowlaną, a więc – cytując autora zażalenia – "nie stanowi ona żadnego majątku". Z argumentem tym nie można się zgodzić z dwóch powodów. Po pierwsze, odmawiając całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha (zgodnie z danymi zawartymi we wniosku z dnia 23 czerwca 2004 r.) a nie – jak zarzucono w zażaleniu - że jest właścicielem nieruchomości budowlanej. Po drugie, niezrozumiałe dla Sądu jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka "nie stanowi żadnego majątku". Można dyskutować o jej ewentualnej wartości, ale niewątpliwie – jako nieruchomość rolna – jakąś wartość przedstawia. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04). Z wyżej powołanych względów nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Skarżącego w całości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie wskazał Sąd I instancji, iż wniosek Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie z uwagi na przejściowe kłopoty finansowe.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI