I FZ 96/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie o częściowym przyznaniu prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku możliwości poniesienia kosztów postępowania.
Skarżący W.I. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w 1/3 części, odmawiając zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych. WSA uzasadnił to posiadaniem przez skarżącego nieruchomości i sprzecznymi informacjami dotyczącymi dochodów z działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że skarżący nie wykazał wyczerpująco swojej niezdolności do poniesienia kosztów, a posiadanie majątku w postaci nieruchomości rolnej i mieszkania, nawet przy przejściowych kłopotach finansowych, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia.
Sprawa dotyczy zażalenia W.I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w 1/3 części, odmawiając zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji uzasadnił swoją decyzję tym, że skarżący jest właścicielem dużego mieszkania i nieruchomości rolnej, a jego twierdzenia o braku środków na pokrycie kosztów były zbyt ogólnikowe. Sąd wskazał również na sprzeczność we wniosku skarżącego co do dochodów z działalności gospodarczej. Skarżący w zażaleniu argumentował, że jego mieszkanie nie jest wartościowe, a nieruchomość rolna to łąka, nie zaś działka budowlana. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Sąd podkreślił, że posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, a zawieszenie działalności przynoszącej dochód było niezrozumiałe. NSA zgodził się z WSA, że wniosek zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, chyba że majątek ten jest obciążony lub jego zbycie jest ograniczone.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał wyczerpująco swojej niezdolności do poniesienia kosztów, a posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha i mieszkania stanowi majątek, który powinien być uwzględniony przy ocenie wniosku o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
PPSA art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
PPSA art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha stanowi majątek, który należy uwzględnić przy ocenie wniosku o prawo pomocy. Niezrozumiałe jest zawieszenie działalności gospodarczej przynoszącej stały dochód, co podważa twierdzenia o braku środków. Skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odrzucone argumenty
Mieszkanie skarżącego nie przedstawia dużej wartości, gdyż jest to 'zaadoptowany strych na osiedlu bloków'. Nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana, więc nie stanowi majątku.
Godne uwagi sformułowania
nie należy do osób ubogich nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania niezrozumiałe jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka 'nie stanowi żadnego majątku' Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania nieruchomości i dochodów z działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji osób fizycznych ubiegających się o prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z przyznawaniem prawa pomocy, gdzie sąd skrupulatnie analizuje sytuację majątkową i dochody wnioskodawcy, co jest istotne dla praktyków.
“Czy posiadanie łąki i strychu pozbawia prawa do pomocy sądowej? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FZ 96/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia W. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2004r., sygn. akt I SA/Kr 700/04 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt I SA/Kr 700/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił W. I. w 1/3 części od wpisu sądowego i w pozostałej części oddalił wniosek Skarżącego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest on bowiem właścicielem dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,82 ha, która nie jest obciążona hipoteką, a zatem z całą pewnością nie należy do osób ubogich. Uwzględniając fakt, iż obecnie jego firma ma przejściowe kłopoty finansowe, Sąd częściowo zwolnił skarżącego w 1/3 części od wpisu sądowego. Sąd podkreślił, iż Skarżący bardzo ogólnikowo stwierdził, iż jego firma ma poważne kłopoty finansowe, jednak ani z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też ze sprzeciwu nie wynika, czym obecnie zajmuje się skarżący i jakie osiąga dochody. Zdaniem Sądu, tym bardziej więc nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko to stanowi podstawę do całkowitego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. W zażaleniu od powyższego postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w której Sąd wniosek oddalił i zwolnienie Skarżącego z pozostałej części kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż mieszkanie Skarżącego nie przedstawia, wbrew twierdzeniom Sądu, zbyt dużej wartości, gdyż jest to "zaadoptowany strych na osiedlu bloków" a wykazana we wniosku nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie należy oddalić. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż Skarżący nie spełnia powyższych przesłanek. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, nie przynosi ona dochodów ( pkt 5 wniosku ). Jednocześnie w tym samym wniosku, w punkcie 10, wbrew powyższemu zdaniu, Skarżący podał, iż z tytułu prowadzonej działalności osiąga miesięcznie dochód 1 000 zł. Jako jeden z argumentów zażalenia podniesiono, iż działalność ta, jako nie przynoszącą dochodów, Skarżący zmuszony był zawiesić z dniem 30 września 2004 r. Nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2004 r., sygn. akt FSK 830/04) W ocenie Sądu, skoro Skarżący twierdzi, że ma kłopoty finansowe, to niezrozumiałym jest dla Sądu zawieszenie działalności, która przynosiła stały dochód w kwocie 1 000 zł miesięcznie. Ponadto w zażaleniu zarzucono, że Sąd nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową Skarżącego, ponieważ wymieniona we wniosku nieruchomość rolna nie jest działką budowlaną, a więc – cytując autora zażalenia – "nie stanowi ona żadnego majątku". Z argumentem tym nie można się zgodzić z dwóch powodów. Po pierwsze, odmawiając całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha (zgodnie z danymi zawartymi we wniosku z dnia 23 czerwca 2004 r.) a nie – jak zarzucono w zażaleniu - że jest właścicielem nieruchomości budowlanej. Po drugie, niezrozumiałe dla Sądu jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka "nie stanowi żadnego majątku". Można dyskutować o jej ewentualnej wartości, ale niewątpliwie – jako nieruchomość rolna – jakąś wartość przedstawia. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04). Z wyżej powołanych względów nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Skarżącego w całości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie wskazał Sąd I instancji, iż wniosek Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie z uwagi na przejściowe kłopoty finansowe. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI