I FZ 93/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie o częściowym przyznaniu prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał braku środków na koszty postępowania, posiadając znaczący majątek i zawieszając działalność przynoszącą dochód.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie, które przyznało mu prawo pomocy jedynie w 1/3, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. WSA argumentował, że skarżący posiada znaczący majątek (mieszkanie, nieruchomość rolna) i nie wykazał wyczerpująco swojej ubóstwa. Skarżący w zażaleniu kwestionował wartość swojego majątku. NSA oddalił zażalenie, uznając, że skarżący nie spełnia przesłanek do całkowitego zwolnienia, zwłaszcza w kontekście sprzecznych informacji o dochodach i zawieszenia działalności przynoszącej stały dochód.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 października 2004 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy jedynie w 1/3, oddalając wniosek o całkowite zwolnienie z kosztów sądowych. Sąd uzasadnił to tym, że skarżący nie wykazał w sposób wyczerpujący, iż nie posiada środków na pokrycie kosztów, wskazując na posiadanie przez niego dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha, które nie były obciążone hipoteką. Sąd podkreślił, że skarżący ogólnikowo stwierdził o kłopotach finansowych swojej firmy, nie podając szczegółów dotyczących jego obecnych dochodów. Skarżący wniósł zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia w części oddalającej jego wniosek i całkowitego zwolnienia z kosztów. W zażaleniu kwestionował wartość swojego mieszkania (strych) oraz nieruchomości rolnej (łąka w Bieszczadach). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w częściowym zakresie przysługuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. NSA uznał, że skarżący nie spełnia tych przesłanek. Zauważono sprzeczność we wniosku skarżącego: raz twierdził, że jego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów, a w innym punkcie podał, że osiąga z niej miesięczny dochód 1000 zł. Dodatkowo, skarżący zawiesił działalność, która przynosiła stały dochód, co Sąd uznał za niezrozumiałe w kontekście ubiegania się o zwolnienie z kosztów. NSA odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą wartości nieruchomości rolnej, podkreślając, że posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów, o ile majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba fizyczna posiadająca majątek, zwłaszcza nieruchomości, oraz zawieszająca działalność gospodarczą przynoszącą dochód, nie spełnia przesłanek do całkowitego zwolnienia z kosztów postępowania sądowego w ramach prawa pomocy, chyba że wykaże brak środków na konieczne utrzymanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie nieruchomości rolnej i mieszkania, a także sprzeczne informacje o dochodach z działalności gospodarczej i jej zawieszenie, wykluczają możliwość całkowitego zwolnienia z kosztów. Prawo pomocy w pełnym zakresie wymaga wykazania braku środków na konieczne utrzymanie, a posiadany majątek i potencjalne źródła dochodu wskazują na możliwość poniesienia części kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie wykazał wyczerpująco, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, posiadając duże mieszkanie i nieruchomość rolną. Skarżący ogólnikowo stwierdził o kłopotach finansowych firmy, nie podając szczegółów dochodów. Zawieszenie działalności gospodarczej, która przynosiła stały dochód, jest niezrozumiałe w kontekście ubiegania się o zwolnienie z kosztów. Twierdzenie, że nieruchomość rolna nie stanowi żadnego majątku, jest niezasadne, gdyż każda nieruchomość ma jakąś wartość. Posiadanie majątku, zwłaszcza nieruchomości, zasadniczo wyłącza możliwość przyznania całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nie należy do osób ubogich nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania niezrozumiałe jest dla Sądu zawieszenie działalności, która przynosiła stały dochód nie stanowi ona żadnego majątku niezrozumiałe dla Sądu jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka "nie stanowi żadnego majątku" Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania majątku i prowadzenia działalności gospodarczej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne aspekty przyznawania prawa pomocy, pokazując, jak sąd ocenia sytuację majątkową i dochodową strony ubiegającej się o zwolnienie z kosztów.
“Posiadasz majątek? Zapomnij o całkowitym zwolnieniu z kosztów sądowych!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FZ 93/05 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2005-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-16 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia W. I. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2004r., sygn. akt I SA/Kr 697/04 w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2001 r. p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt I SA/Kr 697/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwolnił W. I. w 1/3 części od wpisu sądowego i w pozostałej części oddalił wniosek Skarżącego w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2001 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, iż Skarżący nie wykazał, w sposób wyczerpujący, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jest on bowiem właścicielem dużego mieszkania oraz nieruchomości rolnej o pow. 1,82 ha, która nie jest obciążona hipoteką, a zatem z całą pewnością nie należy do osób ubogich. Uwzględniając fakt, iż obecnie jego firma ma przejściowe kłopoty finansowe, Sąd częściowo zwolnił skarżącego w 1/3 części od wpisu sądowego. Sąd podkreślił, iż Skarżący bardzo ogólnikowo stwierdził, iż jego firma ma poważne kłopoty finansowe, jednak ani z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też ze sprzeciwu nie wynika, czym obecnie zajmuje się skarżący i jakie osiąga dochody. Zdaniem Sądu, tym bardziej więc nie można uznać, aby skarżący nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tylko to stanowi podstawę do całkowitego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. W zażaleniu od powyższego postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części w której Sąd wniosek oddalił i zwolnienie Skarżącego z pozostałej części kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż mieszkanie Skarżącego nie przedstawia, wbrew twierdzeniom Sądu, zbyt dużej wartości, gdyż jest to "zaadoptowany strych na osiedlu bloków" a wykazana we wniosku nieruchomość rolna to łąka w Bieszczadach, a nie działka budowlana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie należy oddalić. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, iż Skarżący nie spełnia powyższych przesłanek. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, iż Skarżący wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, nie przynosi ona dochodów ( pkt 5 wniosku ). Jednocześnie w tym samym wniosku, w punkcie 10, wbrew powyższemu zdaniu, Skarżący podał, iż z tytułu prowadzonej działalności osiąga miesięcznie dochód 1 000 zł. Jako jeden z argumentów zażalenia podniesiono, iż działalność ta, jako nie przynoszącą dochodów, Skarżący zmuszony był zawiesić z dniem 30 września 2004 r. Nie może wnosić o zwolnienie od kosztów sądowych Strona, która bez ważnych powodów pozbawiła się wszelkich środków finansowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2004 r., sygn. akt FSK 830/04) W ocenie Sądu, skoro Skarżący twierdzi, że ma kłopoty finansowe, to niezrozumiałym jest dla Sądu zawieszenie działalności, która przynosiła stały dochód w kwocie 1 000 zł miesięcznie. Ponadto w zażaleniu zarzucono, że Sąd nieprawidłowo ocenił sytuację majątkową Skarżącego, ponieważ wymieniona we wniosku nieruchomość rolna nie jest działką budowlaną, a więc – cytując autora zażalenia – "nie stanowi ona żadnego majątku". Z argumentem tym nie można się zgodzić z dwóch powodów. Po pierwsze, odmawiając całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, że Skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,82 ha (zgodnie z danymi zawartymi we wniosku z dnia 23 czerwca 2004 r.) a nie – jak zarzucono w zażaleniu - że jest właścicielem nieruchomości budowlanej. Po drugie, niezrozumiałe dla Sądu jest twierdzenie Skarżącego, iż przedmiotowa działka "nie stanowi żadnego majątku". Można dyskutować o jej ewentualnej wartości, ale niewątpliwie – jako nieruchomość rolna – jakąś wartość przedstawia. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości ( mieszkania, nieruchomości rolnej ) w zasadzie wyłącza możliwość przyznania zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04). Z wyżej powołanych względów nie jest możliwe uwzględnienie wniosku Skarżącego w całości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie wskazał Sąd I instancji, iż wniosek Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie z uwagi na przejściowe kłopoty finansowe. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI