I FZ 8/26

I FZ 8/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Kołaczek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1761/23 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2025-11-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 220 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1761/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 24 października 2023 r., nr 2401-IOV1.4103.375.2021.IK w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1761/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę B. Sp. z o.o. w likwidacji w Ł. (dalej: Skarżąca, Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 24 października 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w skardze do Sądu na ww. decyzję wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 21 czerwca 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 370/23 starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy
we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r., sygn. I SPP/Gl 370/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy
ww. postanowienie z 21 czerwca 2024 r.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 1 sierpnia 2024 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 12 sierpnia
2024 r.
Postanowieniem z 28 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi
na śmierć w dniu 30 stycznia 2024 r. jedynego członka zarządu B.G. nastąpiły braki w składzie organów Skarżącej uniemożliwiające jej działanie.
W dniu 26 sierpnia 2025 r. w rejestrze przedsiębiorców ujawniono informację, że Spółka została postawiona w stan likwidacji, a umocowanym do jej reprezentacji został likwidator. W związku z powyższym postanowieniem z 16 września 2025 r. Wojewódzki Sąd w Gliwicach podjął zawieszone postępowanie sądowe.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I z 23 września 2025 r. ponownie wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Przesyłka sądowa zawierająca ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej w dniu
30 września 2025 r.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z 5 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę Spółki. W uzasadnieniu wskazał,
że Skarżąca mimo wezwania Sądu nie uiściła należnego wpisu od skargi.
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Spółka, zarzucając naruszenie:
1) art. 124 § 1 pkt 1 oraz art. 124 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie za skuteczne szeregu czynności prowadzonych w toku postępowania, włącznie z prowadzoną procedurą rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów, w sytuacji, gdy zgodnie
ze wskazanymi przepisami, zawieszenie postępowania miało skutek od dnia śmierci członka zarządu;
2) art. 220 § 3 p.p.s.a., poprzez jego niewłaściwą wykładnię objawiającą się przyjęciem, że Sąd może odrzucić skargę w sytuacji nieprawidłowego rozpatrzenia (wskutek braku zawieszenia postępowania) wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego złożonego przez Spółkę.
W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, że w niniejszej sprawie nie powinno dojść do wezwania Skarżącej do uzupełnienia wpisu, ani do odrzucenia skargi, albowiem w sprawie zaistniała wcześniejsza okoliczność, która zobowiązywała Sąd do zawieszenia postępowania z urzędu, tj. zaistnienie braku
w organach osoby prawnej, które uniemożliwiały jej działanie. Wskutek czego,
w ocenie Skarżącej, nie doszło do prawidłowego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie od wpisu sądowego, wskutek czego także brak jest podstaw merytorycznych na tym etapie do odrzucenia skargi. W ocenie Skarżącej, Sąd powinien powtórzyć postępowanie dot. rozpoznania wniosku Spółki o zwolnienie jej od kosztów sądowych (skoro ani Sąd, ani pełnomocnik procesowy nie wiedział o śmierci jedynego członka zarządu), a dopiero wtedy po wydaniu postanowienia o ewentualnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów Sąd powinien ponownie wezwać do uzupełnienia opłaty. W tym kontekście, za bezzasadne należy uznać wezwanie do uzupełnienia opłaty sądowej, a samo odrzucenie skargi jest przedwczesne.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W razie stwierdzenia braków formalnych pisma, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uzupełnienia braków pisma, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania – podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Jak wynika z akt sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Skarżąca pomimo skutecznego doręczenia w dniu 30 września 2025 r. wezwania nie uiściła prawem wymaganego wpisu od skargi. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym Spółce wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do treści zarzutów i argumentów podniesionych w zażaleniu wskazać należy, że art. 127 § 3 p.p.s.a. zakazuje podejmowania przez sąd administracyjny czynności w ramach postępowania rozpoznawczego. Skutkiem tej regulacji jest stwierdzenie, że żaden sąd nie może w czasie zawieszenia postępowania podejmować czynności, które zmierzałyby do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, a więc dawałyby podstawę do wydania wyroku. Tylko w takim zakresie należy widzieć treść analizowanego przepisu. Reguły w nim wyrażonej nie można przenosić na inne postępowania, które toczyć się mogą przy okazji rozpoznania skargi. Do takich postępowań należy zaliczyć sprawę przyznania prawa pomocy (Z. Czarnik, Sądownictwo administracyjne - zawieszenie postępowania sądowego - skarga na przewlekłość postępowania. Glosa do postanowienia NSA z 9 października 2009 r., I OPP 52/09, OSP 2010, nr 7-8, s. 72).
W niniejszej sprawie ponowne wezwanie Skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi miało miejsce po podjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawieszonego postępowania.
Wobec powyższego zarzuty zawarte w zażaleniu Skarżącej nie zasługują
na uwzględnienie. Z tego względu Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie
art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.