I FZ 75/15

Naczelny Sąd Administracyjny2015-03-31
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweskarżącyVATprzychodywydatkisytuacja finansowaNSAWSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo wysokich przychodów, nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej.

Skarżący J.K. złożył zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania mu prawa pomocy w sprawie podatkowej. WSA odmówił pomocy, wskazując na wysokie przychody skarżącego z działalności gospodarczej (ponad 3,6 mln zł w 2013 r. i 2,9 mln zł w 2014 r.) oraz dochód z pracy (ok. 1200 zł netto). NSA podtrzymał tę decyzję, stwierdzając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej, nie przedstawił zestawienia wydatków i nie udowodnił braku możliwości pokrycia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło przyznania skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego w VAT. Sąd pierwszej instancji uznał, że sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, powołując się na art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd wskazał na bardzo wysokie przychody skarżącego z działalności gospodarczej w latach 2013 i 2014 (odpowiednio ponad 3,6 mln zł i 2,9 mln zł), a także na dochód z pracy w wysokości około 1200 zł netto miesięcznie. Mimo wezwania, skarżący nie przedstawił szczegółowego zestawienia swoich miesięcznych dochodów i niezbędnych wydatków, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji. W zażaleniu skarżący podniósł, że wpis od skargi kasacyjnej wynosi 2000 zł, a nie 1000 zł, oraz że jego dług podatkowy wynosi około 2 mln zł. Twierdził, że nie ponosi kosztów utrzymania domu i dzieci, a jego dochód jest niski. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, zgadzając się z oceną WSA. Sąd podkreślił, że skarżący nadal nie przedstawił zestawienia wydatków, a jego twierdzenie o braku kosztów utrzymania domu i partycypacji w utrzymaniu dzieci, przy jednoczesnym uzyskiwaniu dochodu, oznacza, że powinien on przeznaczyć uzyskane środki na pokrycie kosztów sądowych. NSA stwierdził, że wysokie przychody skarżącego, nawet jeśli nie przekładały się na wysoki dochód netto, dawały mu możliwość pokrycia kosztów sądowych, a skarżący nie wywiązał się z obowiązku wykazania swojej trudnej sytuacji finansowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej w sposób uzasadniający przyznanie prawa pomocy.

Uzasadnienie

Skarżący nie przedstawił wymaganego zestawienia dochodów i wydatków, a jego wysokie przychody z działalności gospodarczej sugerują możliwość pokrycia kosztów sądowych, mimo podnoszonych długów i innych obciążeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sytuacja finansowa i majątkowa strony musi jednoznacznie wykazywać brak możliwości poniesienia kosztów sądowych.

Pomocnicze

u.p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej poprzez nieprzedstawienie zestawienia dochodów i wydatków. Wysokie przychody skarżącego z działalności gospodarczej wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Wpis od skargi kasacyjnej wynosi 2000 zł, a nie 1000 zł. Dług podatkowy skarżącego wynosi ok. 2 mln zł, co wpływa na jego sytuację finansową. Skarżący nie ponosi kosztów utrzymania domu i partycypacji w utrzymaniu dzieci.

Godne uwagi sformułowania

sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy przy takiej wysokości przychodów, wielokrotnie przewyższających należne w sprawie koszty sądowe, nie było bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego brak wymaganych w tym zakresie danych nie pozwala na dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej skarżącego jeśli wnioskodawca ma możliwość – bądź we własnym zakresie, bądź przy pomocy osób bliskich – poniesienia kosztów postępowania, koszty te nie powinny być przerzucane na budżet państwa

Skład orzekający

Artur Mudrecki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w kontekście wysokich przychodów i braku wykazania wydatków przez stronę."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona ubiegająca się o prawo pomocy nie przedstawia pełnej dokumentacji finansowej, a jej przychody są wysokie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje standardową interpretację przepisów o prawie pomocy, gdzie kluczowe jest wykazanie trudnej sytuacji finansowej, a nie tylko niskiego dochodu przy wysokich przychodach.

Wysokie przychody, a odmowa prawa pomocy. Czy bogaty przedsiębiorca zawsze musi płacić za sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 75/15 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2015-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
III SA/Wa 2687/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2687/13, w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I kwartał 2011 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za kwiecień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2687/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy J. K. w sprawie jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 sierpnia 2013 r.
Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.), uznał, że zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sąd zauważył, że skarżący prowadził działalność gospodarczą, z tytułu której w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości ponad 3,6 mln zł. Z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, a dotyczących roku 2014 wynikało, że za ten okres przychody z działalności również były bardzo wysokie. Wyniosły one 2,9 mln złotych. Jeszcze w listopadzie 2014 r., tj. w ostatnim miesiącu prowadzenia działalności skarżący uzyskał przychód w wysokości 209.412,02 zł. Z uzasadnienia pozwu żony skarżącego o alimenty wynikało, że miesięczny dochód netto z działalności prowadzonej przez skarżącego wynosił ponad 5.000 zł. Ponadto skarżący od grudnia 2013 r. uzyskiwał również dochód ze stosunku pracy w wysokości ok. 1.200 zł netto. W świetle powyższego Sąd przyjął, że przy takiej wysokości przychodów, wielokrotnie przewyższających należne w sprawie koszty sądowe, nie było bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Powyższą argumentację wzmacniały również okoliczności dotyczące aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. Z oświadczeń skarżącego wynikało, że aktualnie jego jedynym źródłem dochodów jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.200 zł. Przy czym skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, partycypację w utrzymaniu dzieci.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżono je w całości. Wskazano, że wpis w sprawie od skargi kasacyjnej wynosi 2.000 a nie jak podał Sąd pierwszej instancji 1.000 zł. Według żalącego Sąd analizując sprawę zajął się tylko stroną przychodów, pomijając, że dług podatkowy skarżącego to ok. 2.000,000 zł a dochód skarżącego w 2013 r. nie był wysoki.
Żalący wyjaśnił, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu, obecnie pracuje i zarabia ok. 1.200 zł. W jego opinii będąc obciążony spłatą długów, opłatami za dzieci to tworzenie zestawienia kosztów mija się z celem.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną Sądu pierwszej instancji, że zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji odnosząc się do podanych przez skarżącego okoliczności stwierdził, że skarżący, mimo wezwania, nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami, w tym na utrzymanie domu, opłaty za media, wyżywienie, partycypację w utrzymaniu dzieci. Skarżący wyjaśnił jedynie, że nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Z jego pisma wynikało również, że nie łoży na dzieci, aktualnie nie wynagradza również pełnomocnika. Skoro wiec, jak twierdzi sam skarżący, nie ponosi on kosztów utrzymania, ani innych niezbędnych wydatków (nie wskazał ich mimo wezwania), to uzyskiwany dochód w całości może i powinien przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w sprawie.
W zażaleniu skarżący nadal nie wyjaśnia jakie są jego aktualne wydatki. Wyraża jedynie zdanie, że podanie zestawienia kosztów mija się z celem. Brak wymaganych w tym zakresie danych nie pozwala na dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej skarżącego. Wyjątkowość instytucji prawa pomocy oznacza, że jeśli wnioskodawca ma możliwość – bądź we własnym zakresie, bądź przy pomocy osób bliskich – poniesienia kosztów postępowania, koszty te nie powinny być przerzucane na budżet państwa, a w konsekwencji na ogół obywateli. To do strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy wykazanie, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tej instytucji (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I FZ 423/14, dostępne w bazie internetowej CBOIS). Skarżący z tego zadania się nie wywiązał w sposób rzetelny, gdyż nie przedstawił miesięcznego zestawienia swoich dochodów z niezbędnymi wydatkami.
W zaskarżonym orzeczeniu Sąd pierwszej instancji zauważył, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z tytułu której w 2013 r. uzyskał przychód w wysokości ponad 3,6 mln zł; w roku 2014 przychody z działalności również były bardzo wysokie - 2,9 mln złotych. Jeszcze w listopadzie 2014 r., tj. w ostatnim miesiącu prowadzenia działalności skarżący uzyskał przychód w wysokości 209.412,02 zł. W świetle przedstawionych danych zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że kwoty te wielokrotnie przewyższały należne w sprawie koszty sądowe, i nie jest bezpodstawnym stwierdzenie, że skarżący był w stanie wygospodarować środki na zabezpieczanie kosztów wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Powoływana przez żalącego okoliczność niskiego dochodu nie zmienia możliwości płatniczych skarżącego które miał ze względu na osiągane bardzo wysokie przychody.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI