Orzeczenie · 2025-06-03

I FZ 70/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-03
NSApodatkoweŚredniansa
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokudoręczenieawizobrak winyprawo do sądupostępowanie administracyjneVAT

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2024 r. oddalono skargę J. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uzasadnienie wyroku, jednocześnie domagając się przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku, argumentując niedostarczeniem awiza o terminie rozprawy. Sąd pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy, opierając się na domniemaniu skuteczności doręczenia w trybie fikcji prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie WSA. Sąd kasacyjny uznał, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, wskazując na szereg dowodów i okoliczności, w tym problemy z doręczaniem korespondencji przez pocztę oraz podjęte działania reklamacyjne. NSA podkreślił, że odmowa przywrócenia terminu mogłaby naruszyć konstytucyjne prawo do sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie przywrócenia terminu w przypadku problemów z doręczeniem korespondencji sądowej, zwłaszcza gdy strona wykaże brak winy i podjęte działania.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o przywrócenie terminu jest oceniana indywidualnie na podstawie przedstawionych dowodów braku winy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak doręczenia awiza przez pocztę stanowi podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z powodu niedostarczenia awiza, co uzasadnia przywrócenie terminu i uchylenie postanowienia WSA odmawiającego przywrócenia.

Jakie są kryteria oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega swobodnej ocenie sądu, który musi uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, wymagając wiarygodnej argumentacji.

Uzasadnienie

Sąd przy ocenie uprawdopodobnienia braku winy powinien uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie opierać się jedynie na domniemaniu prawdziwości dokumentów doręczenia, zwłaszcza gdy strona przedstawia wiarygodne dowody przeciwdziałające.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA i przywrócono termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 86 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis reguluje możliwość przywrócenia terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy.

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń przez NSA.

P.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące rozpoznawania zażaleń przez NSA.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 73

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący doręczenia w trybie fikcji prawnej.

P.p.s.a. art. 85

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający bezskuteczność czynności procesowej podjętej po upływie terminu.

P.p.s.a. art. 87 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający wymogi wniosku o przywrócenie terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostarczenie awiza przez pocztę uniemożliwiło stronie złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie. • Strona podjęła działania zmierzające do ustalenia sytuacji i niezwłocznie złożyła wniosek po uzyskaniu informacji. • Odmowa przywrócenia terminu naruszałaby prawo do sądu.

Odrzucone argumenty

Argument WSA oparty na domniemaniu skuteczności doręczenia w trybie fikcji prawnej, bez uwzględnienia przedstawionych dowodów przeciwnych.

Godne uwagi sformułowania

uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu • niektóre z nich, Sąd pierwszej instancji przemilczał skupiając się jedynie na domniemaniu prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji dostarczonej w trybie fikcji doręczenia • odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wiązałaby się dla skarżącego z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawieniem prawa do sądu zagwarantowanego Konstytucją

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu w przypadku problemów z doręczeniem korespondencji sądowej, zwłaszcza gdy strona wykaże brak winy i podjęte działania."

Ograniczenia: Każda sprawa o przywrócenie terminu jest oceniana indywidualnie na podstawie przedstawionych dowodów braku winy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy z doręczaniem korespondencji sądowej i podkreśla znaczenie prawa do sądu, co jest istotne dla prawników procesowych.

Awizo zaginęło, termin przepadł? NSA przywraca nadzieję i prawo do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst