I FZ 7/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-19
NSApodatkoweŚredniansa
podatek VATzaległość podatkowaumorzeniepostępowanie sądoweskargawniosekprawo procesoweNSAWSA

NSA uchylił postanowienie WSA o umorzeniu postępowania, uznając, że skarżący nie zrezygnował z rozpoznania skargi na decyzję podatkową, mimo błędnego sformułowania pisma jako wniosku o umorzenie zaległości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie, uznając pismo skarżącego za wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, a nie skargę na decyzję. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów przez błędną wykładnię jego oświadczenia woli. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie zrezygnował z rozpoznania skargi, a jego pismo należy traktować zarówno jako skargę, jak i wniosek o umorzenie, co skutkowało uchyleniem postanowienia WSA.

Sprawa dotyczyła zażalenia G.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2020 r., które umorzyło postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 października 2019 r. w przedmiocie wystawienia faktur VAT. WSA uznał, że pismo skarżącego, zatytułowane "Skarga - Prośba", po wyjaśnieniu z organem, należy traktować jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych (art. 67a Ordynacji podatkowej), a nie skargę na decyzję. W konsekwencji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe. Skarżący w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie bezprzedmiotowości postępowania i błędną wykładnię jego oświadczenia woli. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska WSA. Podkreślił, że skarżący wielokrotnie zaznaczał, iż nie zna przepisów prawa. Odpowiadając na wezwanie WSA, czy pismo należy traktować "także jako" wniosek o umorzenie, skarżący potwierdził. NSA uznał, że zwrot "także jako" oznacza, iż pismo powinno być traktowane zarówno jako skarga, jak i wniosek o umorzenie, a skarżący nie zrezygnował z rozpoznania skargi. W związku z tym NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Pismo strony należy traktować zarówno jako skargę na decyzję, jak i wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, a skarżący nie zrezygnował z rozpoznania skargi. Postępowanie sądowe nie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował oświadczenie woli skarżącego, który mimo braku znajomości prawa, potwierdził, że jego pismo należy traktować "także jako" wniosek o umorzenie. Zwrot ten oznacza, że pismo ma podwójny charakter, a skarżący nie zrzekł się prawa do kontroli sądowej decyzji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Błędne uznanie przez WSA, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Ordynacja podatkowa art. 67a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący umorzenia zaległości podatkowych, błędnie zinterpretowany przez WSA jako jedyna podstawa pisma skarżącego.

u.p.t.u. art. 108 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis dotyczący określenia podatku do zapłaty z tytułu wystawienia faktur VAT.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo skarżącego należy traktować zarówno jako skargę, jak i wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Skarżący nie zrezygnował z rozpoznania skargi na decyzję organu. Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni oświadczenia woli skarżącego.

Odrzucone argumenty

Pismo skarżącego należy traktować wyłącznie jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Godne uwagi sformułowania

"traktować także jako" "znajomość prawa i jego regulacji pozostaje poza zakresem jego umiejętności" "nie zaskarżył ani postanowienia, ani decyzji organu, a domagał się jedynie umorzenia zaległości"

Skład orzekający

Danuta Oleś

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zwrotu \"także jako\" w kontekście pisma procesowego strony, która nie zna prawa, oraz zasady rozpoznawania skargi mimo złożenia wniosku o umorzenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie pismo strony miało dwojaki charakter.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest precyzyjne formułowanie pism procesowych i jak sąd powinien interpretować oświadczenia stron, zwłaszcza gdy nie znają one prawa. Pokazuje też, że nawet w sprawach podatkowych można walczyć o swoje prawa, jeśli się o nich nie zapomina.

Czy "skarga - prośba" to tylko wniosek? NSA wyjaśnia, jak sąd powinien traktować pisma stron nieznających prawa.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 7/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Kr 1450/19 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2020-03-31
I FZ 294/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 161 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 1450/19 umarzające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 31 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wystawienia faktur VAT postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1450/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi (pisma) G.G. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej.
G.G. (dalej: "strona" lub "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo zatytułowane "Skarga - Prośba". Wskazał w nim, że sprawa dotyczy postanowienia z 5 listopada 2019 r. oraz decyzji z 29 sierpnia 2019 r.
W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie do sprecyzowania, czy powyższe pismo zostało skierowanego do sądu jako skarga na postanowienie, czy decyzję, pismem z 2 stycznia 2020 r. G.G. wyjaśnił, że należy je traktować jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że z treści pisma skarżącego z 2 stycznia 2020 r. wynika, że złożył on wniosek, o którym jest mowa w art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"). Domaga się on bowiem, aby organ umorzył zaległości podatkowe określone w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 31 października 2019 r. Wyjaśnił przy tym, że pismo z 19 grudnia 2019 r. zatytułował "Skarga - Prośba", ponieważ nie zna Ordynacji podatkowej. Powyższe oznacza, że skarżący nie zaskarżył ani postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 5 listopada 2019 r., ani decyzji tego organu z 29 sierpnia 2019 r. Tym samym w ocenie Sądu postępowanie okazało się bezprzedmiotowe, skoro skarżący nie domaga się od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, aby ten w ramach swoich kompetencji przeprowadził kontrolę wspomnianych aktów. W istocie rzeczy pismo to zostało skierowane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie i zawiera wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, tyle tylko, że zostało błędnie zatytułowane i zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez bezpodstawne uznanie, że jakoby postępowanie w niniejszej sprawie miało stać się bezprzedmiotowe pomimo faktycznego zaskarżenia decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce z 29 sierpnia 2019 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 31 października 2019 r. W ocenie skarżącego zasadniczą wadą dokonanej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tym zakresie, była nieprawidłowa wykładnia oświadczenia woli skarżącego i nieprawidłowe ustalenie w związku z powyższym stanem faktycznym.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Pismem z 4 grudnia 2019 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie "skargę – prośbę" na postanowienie z 5 listopada 2019 r. oraz decyzję z 29 sierpnia 2019 r. W pierwszym zdaniu wskazał, że wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na postanowienie z 5 listopada 2019 r. wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, prosi o zmianę decyzji i umorzenie należności podatku.
Organ pismem z 30 grudnia 2019 r. udzielił odpowiedzi na przedmiotową skargę. Wskazał, że skarga dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 31 października 2019 r. (doręczona skarżącemu 5 listopada 2019 r.), utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie określenia za lipiec 2014 r. podatku do zapłaty w wysokości 40.295 zł z tytułu wystawienia faktur VAT (art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., Nr 177, poz. 1221 ze zm.).
Jednocześnie organ odwoławczy przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie korespondencję od skarżącego, stanowiącą odpowiedz na pismo organu w kwestii udzielenia wyjaśnienia czy pismo (skargę) strony należy traktować także jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Odpowiedz skarżącego na powyższe wezwanie była twierdząca.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarżący nie zaskarżył ani postanowienia, ani decyzji organu, a domagał się jedynie umorzenia zaległości.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji. Skarżący wielokrotnie powtarzał, że znajomość prawa i jego regulacji pozostaje poza zakresem jego umiejętności. Odpowiadając na wezwanie organu, celem doprecyzowania czy pismo skierowane przez niego do Sądu jako skarga na wymienione postanowienie i decyzję, należy traktować także jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych, skarżący wskazał, że tak. Zwrot "traktować także jako" został rozumiany przez skarżącego prawidłowo. Odpowiadając na wezwanie wskazał, że jego pismo należy traktować w ten sposób. W sytuacji tak zredagowanego wezwania (także jako), oświadczenie woli złożone przez stronę należało odczytać w ten sposób, że skarżący domaga się i rozpoznania jego skargi, oraz także składa wniosek o umorzenie zaległości. Z pism skarżącego nie wynika aby rezygnował on z rozpoznania skargi na decyzję organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, co podkreślone jest w treści zażalenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI