I FZ 69/09

I FZ 69/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
I SA/Sz 266/08 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2008-07-02
I FSK 1855/08 - Postanowienie NSA z 2009-01-16
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 86 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 266/08, oddalające wniosek o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2008 r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2001 r., styczeń do listopad 2002 r., wraz z odsetkami i koszty postępowania egzekucyjnego. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 266/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek W. L. o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu stałego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 marca 2008 r., Nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2001 r., styczeń do listopad 2002 r., wraz z odsetkami i koszty postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika z treści zaskarżonego orzeczenia, w dniu 29 stycznia 2009 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jednocześnie dokonując czynności, tj. uiszczając opłatę sądową w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu wniosku powołując się na nieprecyzyjność przepisów dotyczących opłat sądowych, niejednolitość orzecznictwa oraz powtarzającą się praktykę sądową wzywania pełnomocników do uiszczenia opłaty stałej podniósł, że jego zdaniem, w sprawie doszło do niezawinionego uchybienia terminu.
Sąd odmawiając przywrócenia terminu, stwierdził, że w sprawie przyczyną nieuiszczenia należnej opłaty od skargi nie były przeszkody świadczące o braku winy pełnomocnika jak wypadek, choroba strony czy jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób, klęska żywiołowa, katastrofa lecz błąd popełniony przez profesjonalnego pełnomocnika, który - wnosząc skargę na decyzję niewłaściwie zastosował przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tego rodzaju błąd profesjonalnego pełnomocnika jest błędem w zakresie stosowania prawa, który nie może stanowić podstawy do żądania przywrócenia terminu
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o jego zmianę przez przywrócenie terminu, zarzucając naruszenie przepisu, tj. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej; u.p.p.s.a.).
Żalący podkreślił, że działanie pełnomocnika, polegające na wniesieniu opłaty stosunkowej a nie stałej, było oparte na dotychczasowej praktyce sądowej, jak również na analizie treści przepisu. Gdyby przepis ten był sformułowany w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości nie byłby on przedmiotem licznych a przy tym sprzecznych orzeczeń Sądów.
Według strony, sąd administracyjny nie może zawężać katalogu przyczyn braku zawinienia w uchybieniu terminowi do choroby bądź wypadku, katalog ten nie jest zamknięty, zatem do jego kręgu może należeć uzasadnione wadliwą treścią przepisu i niejednolitą praktyką sądową działanie profesjonalnego pełnomocnika. Błąd pełnomocnika, winien być każdorazowo oceniany z odwołaniem się do jego przyczyn i wagi naruszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na mocy przepisu art. 86 § 1 u.p.p.s.a., sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności takiego wniosku polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2004, str. 149/. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo.
W sprawie pełnomocnik jako przyczynę uchybienia terminu wskazał na niejasne, według niego, przepisy regulujące kwestię opłat sądowych, jak i niejednolite orzecznictwo sądowoadministracyjne.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywane przez stronę okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu.
Przypomnieć należy ratio legis przepisu art. 221 u.p.p.s.a., który to mówi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Opiera się ono na założeniu, że od osób wykonujących wykwalifikowane zawody prawnicze i świadczących profesjonalną pomoc prawną wymaga się znajomości prawa, w zakresie opłat sądowych stałych, w stopniu umożliwiającym im samodzielne działanie w toku procedury sądowoadministracyjnej, bez konieczności dodatkowego instruowania ich przez Sąd. Ustawodawca przyjął, że powinni oni znać wysokość tych opłat i samodzielnie je uiszczać bez wezwania (por. post. NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., sygn. akt II FZ 327/05, niepubl.). Jak wskazano już i wyjaśniono w postanowieniu oddalającym skargę kasacyjną strony, będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja, wydana w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki, dotyczy dochodzenia należnych podatków, a nie ustalenia ich wysokości, wymagało to więc od wniesionej skargi uiszczenia wpisu stałego. Kwestia charakteru wpisu od skargi na decyzję w takim przedmiocie była również wielokrotnie omawiana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W licznych orzeczeniach podkreślano, że wpis taki ma charakter wpisu stałego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 26 stycznia 2007 r., sygn. akt I FSK 1242/06; z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 505/06; z dnia 24 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1361/07 ). Znajomość przepisów prawa winna być profesjonalnemu pełnomocnikowi znana. Przekonanie pełnomocnika co do niejasności przepisów prawa, nie może zwalniać takiej osoby od działała z wysoką starannością. W takiej sytuacji nieodzowne było sięgnięcie do wskazywanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Zgodzić się należy ze stroną żalącą, że sąd administracyjny nie może zawężać katalogu przyczyn braku zawinienia w uchybieniu terminowi do choroby bądź wypadku. Należy jednak zauważyć, że wskazywane w literaturze czy orzecznictwie okoliczności, uniemożliwiające terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych takich jak: przerwa w komunikacji, nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp., są przeszkodami, których nie da się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazywane zaś przez pełnomocnika okoliczności na pewno do takich nie należą, a w ocenie tut. Sądu, oznaczają brak staranności, wobec czego nie można uznać, iż strona uchybiła terminowi z uwagi na brak jej winy.
Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające stronie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zaprezentowaną w nim argumentację należy uznać za prawidłowe. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.