I FZ 67/14

Naczelny Sąd Administracyjny2014-04-02
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjneNSAWSAzażalenieVAT

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając brak zmian okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego orzeczenia.

Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący domagał się zmiany wcześniejszego postanowienia, powołując się na swoją sytuację materialną. Sąd I instancji odmówił, wskazując na brak wiarygodnego przedstawienia sytuacji materialnej. NSA, rozpoznając zażalenie, uznał, że skarżący nie wykazał istotnych zmian okoliczności sprawy uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, co skutkowało oddaleniem zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia tegoż sądu o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających zmianę jego sytuacji materialnej w porównaniu do etapu składania pierwotnego wniosku, co uniemożliwiało przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i wykładni przepisów P.p.s.a., ponownie przedstawiając swoją sytuację i podnosząc ustne porozumienie z matką dziecka w sprawie alimentów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podkreślając, że zgodnie z art. 165 P.p.s.a. zmiana postanowienia niekończącego postępowania jest możliwa tylko w przypadku istotnych zmian okoliczności sprawy. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał takich zmian, a jego argumentacja stanowiła powtórzenie wcześniejszych twierdzeń bez przedstawienia nowych okoliczności lub dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową. W konsekwencji, NSA uznał, że nie było podstaw do zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 165 P.p.s.a. pozwala na zmianę postanowień niekończących postępowania, w tym prawomocnych, ale tylko w przypadku istotnych zmian okoliczności sprawy w porównaniu ze stanem poprzednim. Skarżący nie wykazał takich zmian.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

P.p.s.a. art. 165

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 245 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 2

Argumenty

Odrzucone argumenty

Skarżący nie wykazał istotnych zmian okoliczności sprawy uzasadniających zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił wiarygodnie swojej sytuacji materialnej ani nie udokumentował jej. Przedstawione przez skarżącego argumenty stanowiły powtórzenie wcześniejszej argumentacji bez nowych faktów.

Godne uwagi sformułowania

brak jest możliwości zmiany uprzednio wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy bierność w tym zakresie zdecydowanie uniemożliwia tę ocenę, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy

Skład orzekający

Krystyna Chustecka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 P.p.s.a. dotyczącego możliwości zmiany postanowień niekończących postępowania w przedmiocie prawa pomocy oraz wymogów dowodowych przy wnioskowaniu o prawo pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku istotnych zmian okoliczności sprawy i niewystarczającego udokumentowania sytuacji materialnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, bez nietypowych faktów czy przełomowej interpretacji prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 67/14 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2014-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-02-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Chustecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 531/12 - Postanowienie NSA z 2012-12-21
I SA/Lu 209/12 - Wyrok WSA w Lublinie z 2013-05-22
I FSK 1085/14 - Wyrok NSA z 2015-05-22
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 209/12 w zakresie odmowy zmiany postanowienia tegoż Sądu z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12 odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 13 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 13 grudnia 2011 r. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Lublinie z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 209/12, którym odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Sąd I instancji podkreślił, że porównanie sytuacji życiowej, materialnej skarżącego, jaka istniała na etapie składania skargi z tą, jaka istnieje obecnie, prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby uzasadniać zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii prawa pomocy. Uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez wiarygodnie przedstawionej sytuacji materialnej osoby wnioskującej byłoby dowolnym, pozbawionym ustawowych przesłanek przerzuceniem ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na współobywateli.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 19 grudnia 2013 r. skarżący wniósł o zmianę orzeczenia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 245 § 1 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a.
Skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację i nie zgodził się z jej oceną dokonaną przez Sąd I instancji. Podniósł również, że matka jego dziecka zgodziła się na tymczasowe zawieszenie nałożonego na niego obowiązku alimentacyjnego w ramach ustnego porozumienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie bowiem Sąd I instancji przyjął na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: P.p.s.a., że brak jest możliwości zmiany uprzednio wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 P.p.s.a. nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Z przedstawionego przez stronę wniosku nie wynika zaś, że w sprawie zaszły takie właśnie zmiany okoliczności w porównaniu z pierwotnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając ponowny wniosek strony przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 165 P.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie skutkująca w rezultacie zmianą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Treść oświadczeń wynikająca ze złożonego na urzędowym formularzu PPF wniosku stanowi w istocie powtórzenie argumentacji zaprezentowanej we wniosku wcześniejszym. W nowym wniosku strona nie podała nowych okoliczności, które mogłyby zmienić kierunek rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze fakt, że Sądy zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny w uprzednio wydanych postanowieniach uznały, że wskazane przez skarżącego okoliczności po pierwsze są niewystarczające dla przyznania jemu prawa pomocy, a po drugie nie zostały udokumentowane, stwierdzić należy, że skarżący pomimo iż miał pełną świadomość braku dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową także w niniejszym postępowaniu wpadkowym jej nie wyjaśnił. Skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością dokładnego i wiarygodnego wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej, zaś bierność w tym zakresie zdecydowanie uniemożliwia tę ocenę, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Sąd I instancji słusznie stwierdził zatem, że nie było podstaw do zmiany wydanego postanowienia z dnia 26 września 2012 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI