I FZ 62/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-26
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATPESELbrak formalnyodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiNSAWSAzażalenieuchwała NSA

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu braku uzupełnienia numeru PESEL, powołując się na uchwałę poszerzonego składu NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę podatnika na decyzję Dyrektora IAS, ponieważ skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi, w tym nie podał numeru PESEL, mimo wezwania. NSA oddalił zażalenie na to postanowienie, podkreślając, że brak numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, niezależnie od tego, czy numer ten znajduje się w aktach sprawy. Sąd powołał się na uchwałę poszerzonego składu NSA z dnia 3 lipca 2023 r. (II GPS 3/22), która ugruntowała tę interpretację.

Skarżąca D. Ż. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił tę skargę, ponieważ skarżąca nie uzupełniła braków formalnych, mimo wezwania do podania numeru PESEL w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie wykonała wezwania, a jej skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W zażaleniu na postanowienie WSA, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów p.p.s.a., twierdząc, że brak numeru PESEL w skardze nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze biegu, zwłaszcza gdy numer ten znajduje się w aktach sprawy. Powołała się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, które dopuszczało taką interpretację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jednak zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą poszerzonego składu NSA z dnia 3 lipca 2023 r. (II GPS 3/22), niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym, który należy uzupełnić, niezależnie od tego, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia, na które powoływała się skarżąca, zostały wydane przed tą uchwałą i należy je uznać za nieaktualne. W związku z tym, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego oraz odrzucenie skargi w przypadku niewykonania wezwania były prawidłowe. NSA oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, brak numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym, który należy uzupełnić w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę poszerzonego składu NSA (II GPS 3/22), która jednoznacznie przesądziła, że wymóg podania PESEL jest obligatoryjny i jego brak stanowi podstawę do odrzucenia skargi po bezskutecznym wezwaniu. Wcześniejsze orzecznictwo, uznające brak PESEL za nieistotny, gdy znajduje się on w aktach, zostało uznane za nieaktualne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 46 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną.

p.p.s.a. art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie braków formalnych w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezachowanie wymogu podania numeru PESEL w skardze jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu, niezależnie od tego, czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych (na podstawie uchwały II GPS 3/22 NSA).

Odrzucone argumenty

Brak numeru PESEL w skardze nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze biegu, zwłaszcza gdy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

wcześniejsze orzeczenia NSA wydane zostały przed podjęciem powyższej uchwały i reprezentują stanowisko, które obecnie należy uznać za nieaktualne.

Skład orzekający

Sylwester Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji przepisów p.p.s.a. dotyczących wymogów formalnych skargi, w szczególności obowiązku podania numeru PESEL."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozpoznawanych przez sądy administracyjne, gdzie wymagane jest podanie numeru PESEL przez osobę fizyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które może mieć wpływ na możliwość rozpoznania skargi przez sąd. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla praktyków.

Czy brak PESEL w skardze oznacza jej odrzucenie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 62/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Lu 713/24 - Postanowienie WSA w Lublinie z 2025-02-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 713/24 odrzucające skargę D. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 27 września 2024 r. nr 0601-IOV-2.603.2.2024.12 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 713/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę D. Ż. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 27 września 2024 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za sierpień 2014 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 grudnia 2024 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została skarżącej doręczona w dniu 2 stycznia 2025 r. Skarżąca nie uzupełniła wskazanego braku formalnego skargi. Powołując się na art. 46 § 1 i § 2 pkt 1 lit. b oraz art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżąca, mimo prawidłowego wezwania, nie uzupełniła braku formalnego skargi, to zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 4 i art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, gdyż brak wskazania w treści skargi numeru PESEL nie powoduje braku możliwości nadania skardze biegu, a tym samym nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że jej numer PESEL znajdował się w aktach sprawy, stąd nie było podstaw do wzywania jej o podanie tego numeru, a odrzucenie skargi z powodu niewypełnienia wezwania było niezasadne. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca odwołała się do postanowień NSA z dnia: 19 czerwca 2020 r., II OZ 343/20; 19 maja 2020 r., II GZ 135/20; 12 lutego 2020 r., I FZ 19/20; 4 grudnia 2019 r., I OZ 1204/19. Równocześnie skarżąca wyjaśniła przyczyny nieuzupełnienia braku formalnego skargi w podanym zakresie i wskazała, że odrzucenie skargi narusza jej prawo do sądu.
Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (jeśli osoba ta taki numer posiada lub ma obowiązek jego posiadania). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dotyczącym tego wymogu wystąpiły rozbieżności, w tym w szeregu orzeczeń – m.in. w tych podanych przez skarżącą w zażaleniu – Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sytuacji, gdy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, nie ma podstaw do odrzucenia skargi, gdyż w takim przypadku brak numeru PESEL w skardze nie stanowi braku formalnego uniemożliwiającego nadanie prawidłowego biegu pismu.
Z powodu rozbieżnego orzecznictwa wskazane zagadnienie stało się przedmiotem rozważań poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, podjął uchwałę, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu jest brakiem formalnym, który winien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, bez względu na to, czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.
Cytowane w zażaleniu postanowienia NSA wydane zostały przed podjęciem powyższej uchwały i reprezentują stanowisko, które obecnie należy uznać za nieaktualne.
Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli we wniesionym przez stronę piśmie nie dochowano warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sankcję niezachowania wymogów w odniesieniu do skargi zawiera art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przewidujący rygor odrzucenia środka zaskarżenia.
W związku z tym w okolicznościach sprawy prawidłowe było zarówno wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, jak i pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku niewypełnienia wezwania. W swoim zażaleniu skarżąca wprost potwierdza, że otrzymała wezwanie do wskazania numeru PESEL, jak i to, że wezwania nie wykonała. Obie okoliczności wynikają też z akt sprawy. W takiej sytuacji sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że zaistniała podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Bez znaczenia dla powyższej konstatacji są podane przez skarżącą powody niewykonania wezwania - ich zasadność może być rozważana w postępowaniu wpadkowym z wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z akt sprawy wynika, że wniosek taki skarżąca złożyła i będzie on podlegał rozpoznaniu przez sąd pierwszej instancji po zakończeniu niniejszego postępowania zażaleniowego.
Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.
Sylwester Marciniak
Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI