III FZ 558/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi o odmowie wyłączenia sędziów, uznając brak podstaw do kwestionowania ich bezstronności.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA w Łodzi, które oddaliło jego wniosek o wyłączenie sędziów z powodu orzekania w podobnych sprawach. Skarżący argumentował, że wcześniejsze orzeczenia sędziów w identycznych stanach faktycznych mogą wpływać na ich bezstronność. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA, że odmienne poglądy prawne lub niekorzystne rozstrzygnięcia nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, które oddaliło wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Skarżący domagał się wyłączenia sędziów, argumentując, że orzekali oni już w sprawach o identycznym stanie faktycznym i wyrazili poglądy prawne, które mogą wpłynąć na bezstronność w obecnej sprawie. Sąd pierwszej instancji, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że samo reprezentowanie przez sędziego poglądu prawnego, który jest niekorzystny dla strony, lub wydawanie rozstrzygnięć niezgodnych z oczekiwaniami strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając, że strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sąd zaznaczył, że kwestionowaniu poglądów prawnych służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Ponadto, sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sama reprezentacja przez sędziego poglądu prawnego, który jest niekorzystny dla strony, lub wydawanie rozstrzygnięć niezgodnych z oczekiwaniami strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie wyłącza sędziego tylko dlatego, że jego poglądy prawne są niekorzystne dla strony lub że wydał on niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie w podobnej sprawie. Do kwestionowania poglądów prawnych służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Strona musi uprawdopodobnić istnienie konkretnych okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 20
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzekanie sędziego w podobnych sprawach i prezentowanie poglądów prawnych niekorzystnych dla strony nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. Do kwestionowania poglądów prawnych służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Odrzucone argumenty
Sędziowie powinni zostać wyłączeni od orzekania, ponieważ orzekali w sprawach o identycznym stanie faktycznym i wyrazili poglądy prawne, które mogą wpłynąć na ich bezstronność w obecnej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
jeżeli sędzia reprezentuje pogląd prawny - w ocenie Skarżącego, dla niego niekorzystny - oraz wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi to podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. kwestionowaniu określonych poglądów prawnych wyrażonych przez dany skład sądu administracyjnego, sprawujący kontrolę działalności administracji publicznej, służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego.
Skład orzekający
Paweł Borszowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście powtarzalności spraw i ukształtowanych poglądów prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie dotyczy wyłączenia z innych przyczyn.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - bezstronności sędziów, co jest istotne dla każdego prawnika. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia fundamentalne zasady.
“Czy sędzia, który już raz wydał niekorzystny dla Ciebie wyrok, musi zostać wyłączony od kolejnej sprawy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 558/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-10-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Paweł Borszowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 18, art. 19 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 734/24, w przedmiocie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 17 września 2024 r., nr 1001-IEW-1.4123.5.2024.19.RD w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: oddalić zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z 16 września 2025 r., I SA/Łd 734/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie ze skargi M. C. (dalej jako: "Skarżący") oddalił wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Ewy Kasprzak, Ewy Cisowskiej-Sakrajdy oraz Pawła Janickiego od orzekania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 734/24 ze skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 17 września 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Z uzasadnienia powyższego orzeczenia wynika, iż we wniosku o wyłączenie sędziów Skarżący podniósł, że wymienieni sędziowie orzekali w innych sprawach zainicjowanych przez niego, których stan faktyczny był identyczny z tym, który podlegać będzie ocenie w niniejszej sprawie. W wydanych uprzednio orzeczeniach sędziowie zaaprobowali pogląd odnoszący się do zagadnień tożsamych z tymi, które będą rozstrzygane w aktualnie toczącej się sprawie. W konsekwencji - zdaniem wnioskodawcy - istnieje obiektywne ryzyko, że ukształtowany już pogląd sędziów, których dotyczy wniosek może wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, co podważa gwarancję bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd I instancji wskazał, w oparciu o orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż jeżeli sędzia reprezentuje pogląd prawny - w ocenie Skarżącego, dla niego niekorzystny - oraz wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi to podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Ponadto Sąd wyjaśnił, iż kwestionowaniu określonych poglądów prawnych wyrażonych przez dany skład sądu administracyjnego, sprawujący kontrolę działalności administracji publicznej, służy kontrola instancyjna, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący pismem z 1 października 2025 r. złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 19 i art. 20 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów mimo istnienia obiektywnych podstaw do jego uwzględnienia. Tym samym pismem wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy sędziów: Ewy Kasprzak, Ewy Cisowskiej-Sakrajdy oraz Pawła Janickiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym z wymienionych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wskazane, a zatem tworzą katalog zamknięty. Nie ma zatem możliwości zastosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Uznanie zasadności wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego zależy od okoliczności faktycznych, które w każdym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., jest poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów objętych wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek Skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez Skarżącego we wniosku okoliczności i zarzuty dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia mogą ewentualnie uzasadniać wniesienie środka odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie złożonej skargi a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Dodatkowo należy zauważyć, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania złożyli do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.