I FZ 566/11

Naczelny Sąd Administracyjny2012-01-25
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądowepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnazwolnienie od kosztów

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając brak nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszego prawomocnego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy E.G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, co stało się prawomocne. Po odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, skarżący ponownie złożył wniosek o prawo pomocy, powołując się na trudną sytuację finansową. Sąd I instancji uznał, że nie zaszły nowe okoliczności uzasadniające zmianę poprzedniego postanowienia. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA.

Sprawa dotyczy zażalenia E.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji przypomniał, że kwestia prawa pomocy była już rozstrzygana prawomocnym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011 r., które odmówiło zwolnienia od kosztów. Po odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu, skarżący wniósł skargę kasacyjną i ponownie wystąpił o prawo pomocy. Sąd I instancji uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa zmianie od czasu poprzedniego postanowienia i nie przedstawił on nowych okoliczności uzasadniających zmianę, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA, wskazując na art. 165 P.p.s.a., który pozwala na zmianę postanowień niekończących postępowania jedynie w przypadku zmiany okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę prawomocnego postanowienia, a podnoszone argumenty były już wcześniej rozpatrywane i nie zostały należycie udokumentowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie może skutkować zmianą prawomocnego postanowienia, jeśli strona nie wykaże istotnej zmiany okoliczności faktycznych, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Sąd I instancji i NSA uznały, że art. 165 P.p.s.a. pozwala na zmianę postanowień niekończących postępowania tylko w przypadku zmiany okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Strona nie wykazała takich nowych okoliczności, a podnoszone argumenty były już wcześniej rozpatrywane i nie zostały należycie udokumentowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 165

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Okoliczności te muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

P.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (pkt 2 - brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny).

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez stronę istotnej zmiany okoliczności faktycznych od czasu wydania prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Podnoszone przez stronę argumenty dotyczące trudnej sytuacji finansowej były już wcześniej rozpatrywane i nie zostały należycie udokumentowane.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja finansowa skarżącego uniemożliwia uiszczenie kosztów sądowych i stanowi przeszkodę w skorzystaniu z prawa do sądu.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczności, o których mowa w tym przepisie, mają mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. zmiana okoliczności sprawy, która pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji strony dokonaną przez Sąd w postanowieniu, o którego zmianę wnosi strona, nie może być przyczyną uwzględnienia takiego wniosku.

Skład orzekający

Barbara Wasilewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 P.p.s.a. w kontekście ponownego wniosku o prawo pomocy i konieczności wykazania zmiany okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem pomocy i możliwością zmiany prawomocnych postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy i nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 566/11 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2012-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-12-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Wasilewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FSK 749/12 - Postanowienie NSA z 2012-07-04
III SA/Gl 2094/10 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2011-09-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165, art. 246 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2094/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 30 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2094/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił E.G. przyznania prawa pomocy.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd przypomniał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów był już rozpoznawany w przedmiotowej sprawie. Sąd rozstrzygając wniosek postanowieniem z dnia 31 stycznia 2011 r. odmówił przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne. W tym stanie faktycznym i prawnym wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżący wpisu nie uiścił, w konsekwencji czego odrzucono skargę.
W tej sytuacji pełnomocnik procesowy strony wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia, a skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W ocenie Sądu I instancji, przy ocenie drugiego już wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony skarżącej, zawarte w poprzednim, prawomocnym już postanowieniu Sądu z dnia 31 stycznia 2011 r. Strona nie wykazała zaistnienia żadnych nowych okoliczności, o których mowa w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), a które nastąpiłyby po styczniu bieżącego roku, a które jednocześnie powodowałyby istotną zmianę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Strona podnosi jedynie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona skarżąca jednak w ogóle nie dołączyła do tego wniosku żadnych dokumentów, ani przy rozpoznaniu pierwotnego wniosku, jak również na etapie rozpoznania wniosku przez Sąd (zarówno w styczniu 2011 r., jak i przy obecnym wniosku). Nadto na okoliczność trudnej sytuacji finansowej powoływała się już w pierwszym wniosku, a zatem nie jest to nowa okoliczność. Stąd też Sąd uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby uchylić, czy też zmienić postanowienie Sądu z dnia 31 stycznia 2011 r.
W złożonym zażaleniu E. G. zwrócił się o uchylenie powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał na bardzo trudną sytuację finansową, w której się obecnie znajduje. Sytuacja ta, w ocenie autora zażalenia, nie zezwala na uiszczenia kosztów sądowych. Całość dochodów, które skarżący uzyskuje przeznaczana jest bowiem na bieżące potrzeby życiowe. Kwota kosztów sądowych, do zapłaty której skarżący jest zobowiązany, stanowi dla niego przeszkodę uniemożliwiającą skorzystanie z prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 165 P.p.s.a. i uznał, że przepis ten ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku strony. Zgodnie z jego treścią postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Nie ulega przy tym wątpliwości, że okoliczności, o których mowa w tym przepisie, mają mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zmiana okoliczności sprawy, która pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji strony dokonaną przez Sąd w postanowieniu, o którego zmianę wnosi strona, nie może być przyczyną uwzględnienia takiego wniosku.
Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że z postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2011 r., wynika, że główną przyczyną nieuwzględnienia wniosku strony był brak wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (co, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym).
Badając okoliczności podnoszone przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku, stwierdzić trzeba, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z dnia 31 stycznia 2011 r. Okoliczności podnoszone w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy były podnoszone już we wcześniejszych etapach postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy, czego nie neguje zresztą autor zażalenia, w związku z czym, Sąd I instancji zasadnie wskazał, że powyższe zagadnienia były już rozpatrywane, a co za tym idzie, nie uzasadniają one zmiany dotychczas zapadłych postanowień w tym zakresie. Ponadto skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, zaś te które były znane Sądowi I instancji nie były przez skarżącego w sposób należyty udokumentowane ani we wcześniejszej fazie postępowania ani na etapie zażalenia.
A zatem, w świetle powołanych wyżej powodów, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że nie było podstaw do zmiany wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI