I FZ 50/24

I FZ 50/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I FSK 340/24 - Wyrok NSA z 2025-03-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 156 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 715/23 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 715/23 wydanego w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 1201-IOP2-3.4033.2.2023.5 w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2020 r. oraz za styczeń 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 października 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 715/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyroku tego Sądu z 12 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 715/23 poprzez wpisanie prawidłowego przedmiotu zaskarżenia, tj. "przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2020 r. oraz za styczeń 2021 r.", zamiast błędnie wpisanego przedmiotu zaskarżenia, tj. "przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2020 r. oraz za styczeń 2021 r.".
Sąd wskazał, że pomyłka polegająca na wskazaniu błędnego przedmiotu zaskarżenia w świetle akt sprawy ma charakter oczywisty i powołał w podstawie art. 156 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.).
W zażaleniu na to postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zaskarżył je w całości, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 174 pkt 2 P.p.s.a. a to:
2/ art. 156 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art 134 oraz 138 P.p.s.a. i art 141 § 4 P.p.s.a., art. 133 § 1 oraz 135 i 151 P.p.s.a., jako że sentencja nie wykazuje cech prawidłowego rozstrzygnięcia w rozumieniu art 138 P.p.s.a. wobec faktu, że zawiera uchylenie postanowienia przedłużającego termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2020 r., nie będącego przedmiotem rozstrzyganej sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy było uchylenie postanowienia przedłużającego termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za 4 miesiące: wrzesień 2020 r., listopad 2020 r., grudzień 2020 r oraz styczeń 2021 r. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Rozstrzygnięcie dotyczące miesiąca października nie należało do tożsamości przedmiotowej, nie mogło zatem być przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu. W konsekwencji uzasadnienie zaskarżonego wyroku ujawnia zasadniczą rozbieżność pomiędzy ustaloną w nim oceną prawną i podstawą faktyczną i wspierającą ją argumentacją a treścią sentencji wyroku. Gdyby Sąd I instancji nie naruszył powyższych przepisów rozstrzygnięcie ograniczone byłoby do sprawy administracyjnej będącej przedmiotem zaskarżenia i nie uchylałoby postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za październik 2020 r., zaś sporządzone uzasadnienie zgodne byłoby z sentencją wyroku;
3/ art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia w części zawierającej wyjaśnienie podstawy prawnej i wskazanie co do dalszego postępowania polegającego na zaleceniu przez Sąd I instancji, aby organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uwzględnił ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku i sporządził uzasadnienie rozstrzygnięcia spełniające wymogi opisane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w tym także w zakresie udokumentowania doręczeń podatnikowi kolejno wydawanych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu. W przypadku gdyby Sąd nie naruszył przepisu art. 141 § 4 i art. 153 P.p.s.a. w związku z powołanymi w pkt 1 przepisami P.p.s.a., uzasadnienie orzeczenia byłoby prawidłowe, zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy rzeczywiście byłyby zbędne, a skarga zostałaby oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu wskazano, że wydane orzeczenie nie mogło być sprostowane jako oczywista omyłka pisarska, gdyż dokonanie sprostowania poprzez wykreślenie słów "październik 2020 r." spowodowałoby niedopuszczalną zmianę rozstrzygnięcia zawartego w wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze, znaczna część wywodów zażalenia dotyczy nie postanowienia z dnia 10 października 2023 r. o sprostowaniu omyłki, ale samego wyroku z dnia 12 września 2023 r. Do kwestionowania i zaskarżania tego wyroku w żadnej mierze nie może służyć zażalenie, tylko skarga kasacyjna – nota bene wniesiona przez organ.
Po drugie, samo zaskarżone postanowienie o sprostowaniu omyłki również było prawidłowe. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że pomyłka polegająca na wskazaniu błędnego przedmiotu zaskarżenia w świetle akt sprawy ma charakter oczywisty. Wynika to właśnie z analizy akt sprawy, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. Niewątpliwe przedmiotem orzekania zarówno organów, jak i sądu był wrzesień, listopad i grudzień 2020 r. oraz styczeń 2021 r. Z tego względu, dokonanie sprostowania poprzez wykreślenie słów "październik 2020 r." nie spowodowało niedopuszczalnej zmiany rozstrzygnięcia zawartego w wyroku.
Przywołać można w tym miejscu tezę wyroku NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 728/19 (CBOSA): "Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, a która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. Błąd pisarski natomiast to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy zaś to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w przepisie art. 156 § 1 P.p.s.a. jest "inna oczywista omyłka", które to pojęcie ma znacznie szerszy zakres, jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej".
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Bartosz Wojciechowski (spr.)
sędzia NSA