I FZ 5/10

I FZ 5/10 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-01-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Juliusz Antosik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Kr 419/08 - Wyrok WSA w Krakowie z 2009-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "P." Spółka z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 419/08 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skarg Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "P." Spółka z o.o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 grudnia 2007 r. nr od [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2001r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 419/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Przedsiębiorstwa Handlowo - Usługowego "P." Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych
Na wstępie swoich rozważań Sąd I instancji przedstawił oświadczenia skarżącej Spółki dotyczące sytuacji finansowej, w której się obecnie znajduje. Z oświadczeń tych wynikało, że kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, zaś wartość posiadanych środków trwałych wynosi 1.123.764,34 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła zyskiem w wysokości 3.721,10 zł. Ponadto dysponuje rachunkiem bankowym, na którym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy odnotowano kwotę 2,73 zł. Spółka wskazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek ponoszenia opłat i wydatków sądowych w tym postępowaniu zbiegł się z obowiązkiem opłacenia takich opłat w postępowaniu ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2009 r., sygn. I SA/Kr 618/08, co tym bardziej uniemożliwia spółce uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Kapitał zakładowy oraz bieżące dochody spółki nie wystarczają na zaspokojenie wskazanych zobowiązań. Ponadto spółka poniosła stratę w roku 2007 w wysokości 447.951,88 zł. Trudna sytuacja finansowa uniemożliwia także wnioskodawcy uzyskanie środków finansowych w drodze kredytu, czy też pożyczki. Celem udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawca przedłożył potwierdzone za zgodność z oryginałem sprawozdanie finansowe za rok 2008 i sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2009 r. do 9 czerwca 2009 r. Co do posiadanego przez siebie majątku trwałego, skarżąca spółka stwierdziła, że majątek ten został zajęty przez komornika, toteż spółka nie ma możliwości jego zbycia, a ze względu na jego rodzaj nie jest możliwe wzięcie kredytu ani też pożyczki pod zastaw. Podniesiono też, że skarżąca spółka jest zobowiązana do uiszczenia wpisu także w innych sprawach toczących się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Sąd I instancji, analizując ww. oświadczenia, wskazał, że skarżąca Spółka nie spełnia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Strona skarżąca jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność gospodarczą. A zatem istnieje domniemanie faktyczne, że działalność ta nadal jest opłacalna. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności lub upadłości przedsiębiorcy, gdyż celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Sam fakt ponoszenia straty nie musi przemawiać za nie posiadaniem dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. W ocenie Sądu, wysokość należnego wpisu (2.248 zł) w stosunku do skali prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej jest nieznaczna. Obracając tak dużymi kwotami, skarżąca spółka jest w stanie wygospodarować kwotę należnego wpisu bez ryzyka utraty płynności finansowej. Sąd zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż posiadanie przez wnioskodawcę majątku trwałego o znacznej wartości w zasadzie wyłącza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy. Natomiast zajęcie komornicze dokonane na majątku skarżącej nie pozbawia jej prawa własności, a jedynie czasowo ogranicza możliwość rozporządzania majątkiem.
W złożonym zażaleniu skarżąca Spółka wskazała, że Sąd I instancji nie uwzględnił przedłożonego przez Spółkę sprawozdania finansowego za pierwsze półrocze 2009 r., w którym to poniosła stratę w wysokości 410.526,83 zł. Co prawda obniżyły się zobowiązania Spółki , jednakże w dalszym ciągu utrzymują się na wysokim poziomie. Wskazano również, że w chwili obecnej Spółka prowadzi wiele spraw przed sądem administracyjnym, gdzie musi dodatkowo uiścić wpisy w łącznej wysokości 3.223 zł. Spółka zaznaczyła ponadto, że nie może sprzedać środków trwałych, gdyż zostały one zajęte w toku postępowania egzekucyjnego i nie mogą one również stanowić zabezpieczenia ewentualnego kredytu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), prawo pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym może być przyznane - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ratio legis tego przepisu polega na wyłączeniu strony z ogólnej zasady partycypowania w kosztach procesu określonej w art. 199 p.p.s.a., pod warunkiem, że wykaże ona, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skoro zaś przyznanie prawa stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199 p.p.s.a., na mocy której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, to jego przyznanie powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy również wskazać, że treść art. 246 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek dostarczenia takich informacji, które stanowiłyby podstawę dla Sądu do orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Bez wątpienia strona skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których bezsprzecznie wynika, że jej sytuacja finansowa jest trudna. Niemniej jednak z analizy ogółu okoliczności nie wynika, żeby strona skarżąca nie była w stanie uiścić wpisów sądowych we wszystkich swoich sprawach prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Należy wskazać, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, osiągając obroty finansowe, które choć nie przekraczają wartości zobowiązań, to jednak wskazują na prowadzenie aktywnej działalności gospodarczej. Nawet jeśli obroty te są mniejsze w stosunku do lat ubiegłych, to nadal są na tyle wysokie, aby umożliwiły wygospodarowanie części środków pieniężnych ze środków przeznaczonych na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, na pokrycie należnego wpisu sądowego, który wynosi 2.248 zł. Należy również wspomnieć, że kwoty wskazane przez Spółkę w rachunku zysków i strat stanowią jedynie zestawienie operacji w przeciągu konkretnego okresu. Skoro zaś Spółka nadal aktywnie uczestniczy w obrocie gospodarczym, to można przyjąć, że kwoty zobowiązań zawarte w jej oświadczeniach ulegają w dłuższym okresie zbilansowaniu.
Trudno jest natomiast polemizować z okolicznościami związanymi z zakresem prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, gdyż w aktach sądowych brak jest dokumentów mogących dostarczyć jakichkolwiek informacji w tym zakresie. Nie jest zatem możliwe ustosunkowanie się tak do argumentacji strony jak i do stanowiska Sądu I instancji, o możliwości spieniężenia części środków trwałych czy uzyskania kredytu. Powyższe wpływa również na ocenę oświadczenia Spółki zamieszczonego na urzędowym formularzu PPPr odnośnie posiadanych przez Spółkę na rachunku bankowym środków w wysokości 2,73 zł. Bez przedstawienia stosownego wyciągu z takiego rachunku (historii operacji) za konkretny okres, oświadczenie Spółki w tym zakresie uznać należy za gołosłowne i mało przydatne dla kompleksowej oceny możliwości płatniczych Spółki. Kwota 2,73 zł wskazywała jedynie środki posiadane na koniec miesiąca i niekoniecznie musiała odzwierciedlać stan finansowy Spółki, skalę przeprowadzanych na rachunku operacji, zwłaszcza, że bez informacji odnośnie zakresu prowadzonej wobec Spółki egzekucji trudno sobie wyobrazić, żeby Spółka prowadząc działalność gospodarczą na taką skale, posiadała na jedynym rachunku bankowym tak nieznaczną ilość środków.
Z uwagi na powyższe okoliczności rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest w pełni uzasadnione. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.