I FZ 48/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący dysponuje wystarczającymi dochodami i oszczędnościami, aby pokryć koszty postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Skarżący G. K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach, które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego). WSA uznał, że dochody skarżącego i jego rodziny (ponad 4000 zł miesięcznie) oraz posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów wpisu (200 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem i ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Przedmiotem analizy jest zażalenie G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2007 r., które odmówiło przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu sądowego. Sprawa dotyczyła skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie podatku od towarów i usług. WSA uzasadnił odmowę tym, że skarżący, deklarując miesięczne dochody gospodarstwa domowego przekraczające 4000 zł oraz posiadając oszczędności, nie wykazał, aby kwota 200 zł wpisu sądowego spowodowała uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu lub utrzymaniu rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na posiedzeniu niejawnym, uznał je za bezzasadne. Sąd przypomniał, że prawo pomocy, uregulowane w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. NSA podkreślił, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Analizując wniosek skarżącego, NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał obiektywnego i rzeczywistego braku możliwości poniesienia wymaganych kosztów, mając na uwadze zadeklarowane dochody, posiadane mieszkanie i oszczędności. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przy dochodach gospodarstwa domowego przekraczających 4000 zł miesięcznie oraz posiadanych oszczędnościach, kwota 200 zł wpisu sądowego nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 245 § 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, określając zakres zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
p.p.s.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
p.p.s.a. art. 252 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu.
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach nieuregulowanych przepisami księgi trzeciej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienia sądu wydane w postępowaniu przed sądem administracyjnym są zaskarżalne w drodze zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochody skarżącego i jego rodziny (ponad 4000 zł miesięcznie) oraz posiadane oszczędności pozwalają na pokrycie kosztów wpisu sądowego (200 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywa na wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
Ponoszenie kosztów wpisu sądowego spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja prawa pomocy jest jednakże wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Sąd ma dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, a w ten sposób obciążenia budżetu państwa, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów, czego w niniejszej sprawie nie dokonano. Instytucja prawa pomocy przeznaczona jest dla osób ubogich w celu umożliwienia im dochodzenia swoich praw na drodze sądowej.
Skład orzekający
Maria Dożynkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście dochodów i oszczędności strony."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny; ogólne zasady dotyczące prawa pomocy są szeroko stosowane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI FZ 48/08 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2008-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-01-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Maria Dożynkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane III SA/Gl 813/07 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2008-05-30 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 245 § 1, 2 i 3, art. 246 § 1, art. 252 § 2 , art. 199 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 września 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 813/07 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług (sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej) postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie Przedmiotem zażalenia jest postanowienie z 10 września 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 813/07, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił G. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 7 marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług (sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej). Zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku złożenia sprzeciwu skarżącego na postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego zadeklarował, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wspólnie z rodzicami i siostrą, a wspólne dochody gospodarstwa wynoszą miesięcznie ponad 4000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż uszczuplenie tego dochodu o kwotę 200 zł (łączna kwota wpisu w sprawach o sygn. akt: III SA/Gl 812/07 i III SA/Gl 813/07) nie pogorszy sytuacji finansowej skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wydatek ten nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie i wniósł o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy. Zdaniem skarżącego WSA nie uwzględnił, że poniesienie kosztów wpisu sądowego spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest jednakże wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej wnoszącego. Według treści złożonego w ten sposób formularza PPF skarżący wraz z osobami pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym osiągają miesięczny dochód brutto powyżej 4000 zł, a także posiadają mieszkanie spółdzielcze lokatorskie i oszczędności ulokowane w papierach wartościowych na kwotę 5000 zł. Sąd ma dopiero wówczas możliwość przyznania prawa pomocy, a w ten sposób obciążenia budżetu państwa, gdy strona wykaże obiektywny i rzeczywisty brak możliwości poniesienia wymaganych kosztów, czego w niniejszej sprawie nie dokonano. Jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji z analizy przedstawionego przez skarżącego wniosku wynika, że jest on w stanie uiścić wpis w sprawie ze skargi na postanowienie organu podatkowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy przeznaczona jest dla osób ubogich w celu umożliwienia im dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Mając na uwadze dochody, majątek i oszczędności wskazane przez skarżącego we wniosku, słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI